Zasady i tryb udzielania żołnierzom nie pełniącym czynnej służby wojskowej zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 6 kwietnia 1993 r.
w sprawie zasad i trybu udzielania żołnierzom nie pełniącym czynnej służby wojskowej zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych. *

Na podstawie art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254) oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zezwala się żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przeniesionym do rezerwy lub w stan spoczynku oraz żołnierzom służby stałej i kontraktowej w Wojsku Polskim Rzeczypospolitej Polskiej, a także żołnierzom będącym kombatantami określonymi w art. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 i Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i z 1993 r. Nr 29, poz. 133), na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych:
1)
w dniach świąt państwowych i wojskowych oraz gdy uczestniczą w uroczystościach organizowanych przez organy lub jednostki (instytucje) wojskowe;
2)
gdy uczestniczą w uroczystościach organizowanych przez organy państwowe, organizacje kombatanckie lub stowarzyszenia dla uczczenia rocznic związanych z walką o suwerenność i niepodległość Ojczyzny;
3)
w czasie wygłaszania prelekcji dotyczących historii lub obronności państwa w jednostkach wojskowych, szkołach, zakładach pracy lub w organizacjach społecznych;
4)
w czasie spotkań autorskich związanych z własną twórczością nawiązującą do historii lub obronności państwa;
5)
w czasie uroczystości rodzinnych.
2.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, upoważnia do noszenia umundurowania wyjściowego i galowego oraz odznak i oznak wojskowych we wzorach i kolorach aktualnie obowiązujących w myśl przepisów wydanych na podstawie art. 67 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254), zwanej dalej "ustawą", w stopniu wojskowym posiadanym przez żołnierza, z tym że osoby, którym stopień wojskowy nadały władze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie do dnia 22 grudnia 1990 r., mogą nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe w stopniu wojskowym uznanym przez właściwy organ w trybie odrębnych przepisów.
§  2.
O udzielenie zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, zwanego dalej "zezwoleniem", mogą ubiegać się żołnierze:
1)
którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, jeżeli jest to uzasadnione czynnościami wykonywanymi przez nich z tytułu zatrudnienia lub innych prac zarobkowych albo przynależności do stowarzyszeń lub innych organizacji społecznych, o ile czynności te dotyczą obronności państwa;
2)
inni niż wymienieni w § 1 ust. 1, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami określonymi w § 1 ust. 1.
§  3.
1.
Zezwolenia udziela się na pisemny wniosek zainteresowanego żołnierza.
2.
Wniosek o udzielenie zezwolenia składa się za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień, właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) żołnierza.
3.
W przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 1, właściwy organ wojskowy może uzależnić udzielenie zezwolenia od stanowiska zajętego przez podmiot zatrudniający żołnierza lub stowarzyszenie (organizację społeczną), którego członkiem jest żołnierz.
§  4.
1.
Zezwolenia udziela się w formie decyzji administracyjnej, która oprócz składników określonych w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powinna zawierać również wskazanie czasu, na jaki udziela się zezwolenia, oraz wyszczególnienie przypadków, w których żołnierz może nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe.
2.
Zezwolenia udziela się jednorazowo lub na czas określony, nie dłuższy niż rok, a jeżeli dotyczy przypadków wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 - nie dłuższy niż pięć lat.
§  5.
Właściwy organ wojskowy może odmówić udzielenia zezwolenia, jeżeli jego udzielenie naruszałoby szczególną ochronę munduru wojskowego, przyznaną w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130).
§  6.
1.
Decyzje o udzieleniu zezwolenia oraz o odmowie udzielenia zezwolenia wydają:
1)
szef wojewódzkiego sztabu wojskowego właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) żołnierza - oficerowi do stopnia pułkownika (komandora) włącznie oraz chorążemu, podoficerowi i szeregowemu;
2)
Szef Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej - oficerowi w stopniu generała (admirała).
2.
Od decyzji, o których mowa w ust. 1, żołnierzowi przysługuje odwołanie odpowiednio do:
1)
Szefa Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, jeżeli decyzję w pierwszej instancji wydał organ wojskowy określony w ust. 1 pkt 1;
2)
Ministra Obrony Narodowej, jeżeli decyzję w pierwszej instancji wydał organ wojskowy określony w ust. 1 pkt 2.
§  7.
Decyzję o udzieleniu zezwolenia oraz o odmowie udzielenia zezwolenia doręcza się również wojskowemu komendantowi uzupełnień, o którym mowa w § 3 ust. 2.
§  8.
Załatwianie spraw dotyczących zezwoleń następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
§  9.
1.
Żołnierzowi, który uzyskał ostateczną decyzję o udzieleniu zezwolenia, organ wojskowy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, wydaje zezwolenie według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia.
2.
Właściwy organ wojskowy prowadzi ewidencję wydanych zezwoleń według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do zarządzenia.
3.
Żołnierz, który utracił wydane mu zezwolenie, może zwrócić się do organu wojskowego, który wydał utracone zezwolenie, z wnioskiem o ponowne wydanie takiego dokumentu.
4.
Przepis § 1 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
§  10.
Koszty związane z zakupem (szyciem) umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych ponosi żołnierz.
§  11.
1.
Zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do dnia 31 grudnia 1995 r. i nie podlegają wymianie ani przedłużeniu ważności.
2.
Zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych mogą być wydawane według dotychczasowego wzoru nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 1995 r., z tym że nie wypełnia się w nich rubryki o przedłużeniu ważności.
§  12.
1.
Przepisy zarządzenia stosuje się również do spraw o udzielenie zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie zarządzenia.
2.
Organy wojskowe właściwe na podstawie dotychczasowych przepisów do udzielania zezwoleń na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych oraz do pozbawiania prawa do noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych przekazują sprawy nie zakończone organom określonym w § 6 ust. 1 w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie zarządzenia.
3.
Organy wojskowe, o których mowa w ust. 2, wydają decyzje o umorzeniu postępowania w przekazanych im sprawach o pozbawienie prawa do noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych.
§  13.
W zarządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 marca 1979 r. w sprawie używania munduru wojskowego (Monitor Polski Nr 9, poz. 59) wprowadza się następujące zmiany:
1)
użyte w zarządzeniu w odpowiednich przypadkach wyrazy "Polska Rzeczpospolita Ludowa", "Wojskowa Służba Wewnętrzna" i "Milicja Obywatelska" zastępuje się odpowiednio użytymi w tych samych przypadkach wyrazami "Rzeczpospolita Polska", "Żandarmeria Wojskowa" i "Policja";
2)
w § 2:
a)
pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) małoletni przyjęci na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych,"

b)
pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) żołnierze nie pełniący czynnej służby wojskowej na podstawie zezwoleń określonych w odrębnych przepisach.",

3)
w § 3 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Wprowadza się zakaz używania niektórych mundurów wojskowych lub ich części we wzorach i kolorach aktualnie obowiązujących w myśl przepisów wydanych na podstawie art. 67 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254), wbrew ich przeznaczeniu, nawet po pozbawieniu oznak wojskowych.",

4)
w § 4 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania przez Żandarmerię Wojskową kontroli uprawnień do używania mundurów wojskowych lub ich części określają odrębne przepisy.";

5)
skreśla się § 5.
§  14.
Przepisy zarządzenia nie naruszają odrębnych przepisów dotyczących mundurów wojskowych innych niż określone w § 1 ust. 2 i § 9 ust. 4, w tym mundurów polskich formacji i organizacji wojskowych używanych przez członków stowarzyszeń właściwych dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej.
§  15.
Traci moc zarządzenie nr 60/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 lipca 1973 r. w sprawie udzielania żołnierzom nie będącym w czynnej służbie wojskowej zezwolenia na noszenie umundurowania i oznak wojskowych (Dziennik Rozkazów Ministerstwa Obrony Narodowej z 1976 r. Nr 18, poz. 110 i z 1977 r. Nr 13, poz. 74).
§  16.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ZEZWOLENIE

na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych

(pominięty)

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR

KSIĘGA EWIDENCJI WYDANYCH ZEZWOLEŃ NA NOSZENIE UMUNDUROWANIA ORAZ ODZNAK I OZNAK WOJSKOWYCH

...........................

(nazwa organu wydającego zezwolenie)

Lp. Numer zezwolenia, data wydania Stopień wojskowy Nazwisko, imię i imię ojca Rocznik Uwagi
1 2 3 4 5 6

Pouczenie: W rubryce 6 "Uwagi" dokonuje się adnotacji o terminie ważności zezwolenia

* Zarządzenie utraciło częściowo podstawę prawną z dniem 1 lipca 2000 r. na skutek zmiany art. 12 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz.U.78.31.130) przez art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz.U.00.12.136) - zobacz art. 74 ostatnio powołanej ustawy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1993.19.184

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady i tryb udzielania żołnierzom nie pełniącym czynnej służby wojskowej zezwolenia na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych.
Data aktu: 06/04/1993
Data ogłoszenia: 26/04/1993
Data wejścia w życie: 11/05/1993