Przyjęcie sprawozdań z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1990 r., o bilansie płatniczym Rzeczypospolitej Polskiej za rok 1990, z gospodarki środkami Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki, z wykonania Funduszu Rozwoju Kultury za 1990 r. oraz w sprawie udzielenia Rządowi absolutorium.

UCHWAŁA

SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 22 sierpnia 1991 r.

w sprawie przyjęcia sprawozdań z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1990 r., o bilansie płatniczym Rzeczypospolitej Polskiej za rok 1990, z gospodarki środkami Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki w 1990 r., z wykonania Funduszu Rozwoju Kultury za 1990 r. oraz w sprawie udzielenia Rządowi absolutorium.

I. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjmuje:

- sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1990 r.,

- bilans płatniczy Rzeczypospolitej Polskiej za 1990 r.,

- sprawozdanie z gospodarki środkami Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki w 1990 r.,

- sprawozdanie z wykonania Funduszu Rozwoju Kultury za 1990 r.

II. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej udziela Rządowi absolutorium za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1990 r.

III. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stwierdza jednak, że:

1. Wyniki gospodarcze uzyskane w roku 1990 zasadniczo i niekorzystnie odbiegają od założeń dotyczących wielkości dochodu narodowego, płac realnych, bezrobocia itp. zawartych w programie, który przedłożony został przez Rząd w październiku 1989 r. i przyjęty do wiadomości przez Sejm. Rząd mimo tych rozbieżności nie przedstawił w trakcie roku korekty programu. Między innymi Rząd nie przedstawił wniosku o zmianę uchwały Sejmu w sprawie bilansu płatniczego, mimo że kształtował się on diametralnie odmiennie już od pierwszych miesięcy roku 1990.

2. Zasadniczym negatywnym zjawiskiem roku 1990 była bardzo głęboka recesja. Mimo uchwały Sejmu z dnia 11 października 1990 r. Rząd nie podjął istotnych działań, które sprzyjałyby zmniejszeniu skali recesji.

3. Rząd nie zrealizował niektórych uchwał Sejmu dotyczących spraw gospodarczych. W szczególności nie został przedstawiony Sejmowi projekt ustawy o podatku od zużycia surowców i materiałów zanieczyszczających środowisko oraz nie przedstawiono programu likwidacji przywilejów różnych grup społeczno-zawodowych. Rząd nie wywiązał się również z obowiązku przedstawienia programu restrukturyzacji gospodarki w powiązaniu z polityką przemysłową.

4. Zmiany wprowadzone uchwałą nr 96/90 Rady Ministrów, zmieniające dochody i wydatki budżetu państwa, jakkolwiek nie budzą wątpliwości merytorycznych, przekroczyły granice upoważnień wynikających z ustawy budżetowej.

5. Nie było dostatecznej kontroli nad kształtowaniem się obrotów handlu zagranicznego w rublach transferowych, a w rezultacie nastąpił nadmierny wzrost dodatniego salda handlowego, rozliczanego w rublach transferowych. Jest to tylko w części uzasadnione polityką wspierania eksportu polskich produktów. Istotna część wysokiego salda powstała na skutek reeksportu wyrobów sprowadzonych z krajów, z którymi Polska rozliczała się w wolnych dewizach.

6. Mimo ogólnej pozytywnej oceny wydatkowania środków Funduszu Rozwoju Kultury, pojawiły się w tej dziedzinie bardzo niepokojące zjawiska regresu.

7. Rząd nie podejmował dostatecznych działań zapewniających uzyskanie przez budżet należnych wpływów z podatków i innych płatności. W szczególności podkreślić należy, że:

a) obrót importowanymi lekami znajdował się w ogromnej mierze poza kontrolą, w rezultacie czego wydatki budżetu na finansowanie zakupu leków pochodzących z importu były znacznie wyższe od niezbędnych,

b) nie podjęto energicznego działania zmierzającego do opodatkowania handlu okrężnego. W konsekwencji tego nastąpiły istotne ubytki wpływów do budżetu państwa, a ponadto brak dostatecznych działań zmierzających do unormowania handlu okrężnego był przyczyną zagrożeń sanitarnych,

c) w polityce celnej nie zostały podjęte na czas inicjatywy legislacyjne, które ułatwiałyby przeciwdziałanie zakupom importowanym realizowanym bez wnoszenia opłat celnych i podatkowych. Mimo zasadniczych zmian w proporcjach importu i eksportu (a głównie szybkiego wzrostu importu dóbr konsumpcyjnych), Rząd nie podjął działań zmierzających do podwyższenia bardzo niskich w II półroczu 1990 r. stawek celnych. Polityka ta postawiła w niesłychanie trudnej sytuacji szereg branż przemysłu oraz rolnictwo, a także była niekorzystna dla budżetu państwa i bilansu płatniczego,

d) z powodu luk podatkowych w zakresie opodatkowania importu realizowanego przez spółki cywilne nastąpiły duże ubytki wpływów do budżetu państwa, a spółki te bez racjonalnych przyczyn uzyskały korzystniejszą sytuację niż inne rodzaje podmiotów gospodarczych,

e) nastąpiły bardzo poważne nieprawidłowości w zakresie importu alkoholu, a w szczególności jego opodatkowania. Także z tego tytułu straty budżetu państwa były bardzo wysokie,

f) poważne nieprawidłowości pojawiły się w opodatkowaniu kasyn gry; również w tym przypadku prowadziło to do utraty wpływów do budżetu państwa,

g) ze względu na brak wystarczającego nadzoru nad działalnością prywatnych kantorów wymiany walut, znaczna część tej działalności miała charakter nie ewidencjonowany, co doprowadziło do zmniejszenia wpływów podatku dochodowego i obrotowego od tych podmiotów gospodarczych,

h) w sytuacji napiętego budżetu błędem było zaniechanie częściowego poboru podatku dochodowego z tytułu różnic kursowych. Decyzja taka znacznie uszczupliła dochody budżetu państwa.

8. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej z zaniepokojeniem stwierdza, że w roku 1990 mimo istotnych zmian systemowych nastąpiło poważne ograniczenie aktywności gospodarczej, duże zmniejszenie spożycia i spadek bezpieczeństwa socjalnego. Dochody budżetu państwa nie były egzekwowane w sposób gwarantujący równomierne obciążenie działalności gospodarczej prowadzonej przez podmioty należące do różnych sektorów.

Dochody budżetu państwa wskutek błędów w polityce podatkowej i zaniedbań w egzekwowaniu należności na rzecz budżetu uległy ograniczeniu.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oczekuje od Najwyższej Izby Kontroli, że w prowadzonych aktualnie badaniach podejmie szczególnie kwestie wymienione w punktach 5, 7 (a, b, c, d, g) i przedstawi Sejmowi odpowiedni raport.

• Identyfikator: M.P.1991.28.199
• Rodzaj: uchwała
• Tytuł: Przyjęcie sprawozdań z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1990 r., o bilansie płatniczym Rzeczypospolitej Polskiej za rok 1990, z gospodarki środkami Centralnego Funduszu Rozwoju Nauki i Techniki, z wykonania Funduszu Rozwoju Kultury za 1990 r. oraz w sprawie udzielenia Rządowi absolutorium.
• Data aktu: 1991-08-22
• Data ogłoszenia: 1991-09-04