Udzielanie świadczeń zapobiegawczo-leczniczych studentom i członkom ich rodzin oraz orzekanie o niezdolności studentów do uczestniczenia w zajęciach i udzielanie studentom urlopu ze względu na stan zdrowia.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 21 marca 1991 r.
w sprawie udzielania świadczeń zapobiegawczo-leczniczych studentom i członkom ich rodzin oraz orzekania o niezdolności studentów do uczestniczenia w zajęciach i konieczności udzielania studentom urlopu ze względu na stan zdrowia.

Na podstawie art. 155 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) zarządza się, co następuje:
§  1.
Świadczeń zapobiegawczo-leczniczych studentom szkół wyższych, zwanych dalej "studentami", oraz ich niepracującym małżonkom i dzieciom udzielają przychodnie dla studentów lub inne zakłady społecznej służby zdrowia, właściwe ze względu na miejsce pobytu stałego lub czasowego tych osób.
§  2.
Dowodem uprawniającym do świadczeń zapobiegawczo-leczniczych jest:
1)
dla studenta - książka zdrowia studenta, wydana przez właściwą szkołę wyższą według wzoru ustalonego przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, z potwierdzeniem ważności na każdy rok akademicki,
2)
dla małżonka i dzieci - legitymacja analogiczna jak dla niepracujących członków rodziny pracownika, stwierdzająca fakt, że członek rodziny studenta nie pozostaje w stosunku pracy ani nie jest studentem, ważna na dany rok akademicki, wydana przez właściwą szkołę wyższą na podstawie dokumentów złożonych przez studenta.
§  3.
1.
Badania okresowe stanu zdrowia przeprowadza się u studentów II i IV roku studiów.
2.
Badania radiofotograficzne klatki piersiowej są wykonywane na II i IV roku studiów, a o ewentualnych dalszych badaniach decyduje lekarz sprawujący opiekę nad studentem.
§  4.
Badania okresowe obejmują ogólne badania lekarskie, uzupełnione w razie potrzeby badaniami diagnostycznymi i specjalistycznymi.
§  5.
Badania okresowe przeprowadzają lekarze przychodni dla studentów, w terminie przez siebie ustalonym.
§  6.
Wyniki badań okresowych oraz badań radiofotograficznych odnotowuje się w książce zdrowia studenta w formie wpisu stwierdzającego przeciwwskazania bądź brak przeciwwskazań do zajęć przewidzianych programem studiów, uprawiania sportu, podejmowania pracy i uczestnictwa w zorganizowanych formach wypoczynku.
§  7.
Na kierunkach studiów, na których wymagane są szczególne warunki zdrowia lub na których występują zagrożenia dla stanu zdrowia, lekarz przychodni dla studentów w porozumieniu z właściwym dziekanem może ustalić inną częstotliwość i zakres oraz termin badań okresowych stanu zdrowia studentów, niż wynika to z przepisów § 3-5.
§  8.
Studenci, u których stwierdzono odchylenia od prawidłowego stanu zdrowia, powinni być objęci czynnym poradnictwem przez lekarza sprawującego opiekę nad studentem.
§  9.
Orzeczenie o uzasadnionej stanem zdrowia czasowej niezdolności studenta do uczestniczenia w zajęciach przewidzianych planem studiów wydaje studentowi zakład społecznej służby zdrowia, o którym mowa w § 1.
§  10.
O wydaniu orzeczenia, o którym mowa w § 9, dokonuje się odpowiedniego wpisu do książki zdrowia studenta lub do zaświadczenia wystawionego przez zakład społecznej służby zdrowia określony w § 1.
§  11.
Orzeczenie o konieczności udzielenia studentowi urlopu ze względu na stan zdrowia wydaje komisja lekarska.
§  12.
1.
Komisja lekarska, o której mowa w § 11, działa w przychodni dla studentów.
2.
Kierownik przychodni wymienionej w ust. 1 ustala skład komisji lekarskiej, wyznaczając jej przewodniczącego oraz członków, z tym że w składzie komisji powinno być co najmniej dwóch lekarzy.
3.
W razie potrzeby przewodniczący komisji lekarskiej może zaprosić do udziału w posiedzeniu komisji właściwych specjalistów.
§  13.
Do komisji lekarskiej dla uzyskania urlopu ze względu na stan zdrowia kieruje studenta lekarz sprawujący nad nim opiekę.
§  14.
1.
Na podstawie aktualnej oceny stanu zdrowia studenta i niezbędnej dokumentacji lekarskiej komisja lekarska wydaje orzeczenie o niezdolności lub ograniczeniu zdolności studenta do zajęć przewidzianych planem studiów, oraz wskazuje w nim okres, na który powinien być udzielony studentowi urlop ze względu na stan zdrowia.
2.
Orzeczenie komisji lekarskiej jest ostateczne.
3.
O wydaniu orzeczenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się odpowiedniego wpisu do książki zdrowia studenta.
§  15.
1.
Po zakończeniu urlopu ze względu na stan zdrowia studenta lekarz sprawujący opiekę nad jego zdrowiem bądź - na wniosek tego lekarza - komisja lekarska kontroluje stan zdrowia studenta.
2.
O przeprowadzeniu kontroli stanu zdrowia studenta dokonuje się odpowiedniego wpisu do jego książki zdrowia.
§  16.
Właściwości organów i tryb wydawania decyzji nakazującej studentowi podejrzanemu o chorobę zakaźną lub podejrzanemu o zakażenie taką chorobą wstrzymanie się od uczęszczania na zajęcia przewidziane programem studiów regulują przepisy o zwalczaniu chorób zakaźnych.
§  17. 1
(skreślony).
§  18.
Traci moc zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 24 stycznia 1984 r. w sprawie zasad korzystania przez studentów i rodziny studenckie z opieki lekarskiej i ochrony zdrowia (Monitor Polski Nr 3, poz. 27).
§  19.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 17 skreślony przez § 1 zarządzenia z dnia 27 września 1993 r. (M.P.93.52.484) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 28 października 1993 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1991.15.99

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie świadczeń zapobiegawczo-leczniczych studentom i członkom ich rodzin oraz orzekanie o niezdolności studentów do uczestniczenia w zajęciach i udzielanie studentom urlopu ze względu na stan zdrowia.
Data aktu: 21/03/1991
Data ogłoszenia: 26/04/1991
Data wejścia w życie: 26/04/1991