Zakłady budżetowe.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 29 maja 1989 r.
w sprawie zakładów budżetowych.

Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 56, poz. 283, z 1985 r. Nr 59, poz. 296, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1987 r. Nr 33, poz. 181, z 1988 r. Nr 19, poz. 131 i Nr 41, poz. 325 oraz z 1989 r. Nr 6, poz. 32 i Nr 34, poz. 178) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zakładami budżetowymi mogą być państwowe jednostki organizacyjne, których działalność prowadzona jest na zasadach umożliwiających pokrywanie kosztów z osiąganych dochodów, wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia.
2.
Zakładami budżetowymi mogą być również państwowe jednostki organizacyjne otrzymujące dotacje z budżetu, wymienione w załączniku nr 2 do zarządzenia.
§  2.
1.
Zakład budżetowy tworzy się na podstawie decyzji właściwego ministra w zakresie jednostek budżetu centralnego lub terenowego organu administracji państwowej o właściwości ogólnej w zakresie jednostek budżetów terenowych.
2.
Decyzje, o których mowa w ust. 1, powinny określać:
1)
nazwę i siedzibę jednostki organizacyjnej, która ma być zakładem budżetowym,
2)
podstawę prawną działania zakładu budżetowego,
3)
przedmiot działalności,
4)
właściwy budżet, z którym zakład będzie się rozliczał,
5)
źródła przychodów oraz przeznaczenie rozchodów,
6)
udział procentowy dotacji z budżetu w finansowaniu rozchodów (w zakładach dotowanych),
7)
stan wyposażenia w środki obrotowe.
3.
Decyzja o utworzeniu zakładu budżetowego może przewidywać prowadzenie działalności przez wyodrębnione organizacyjnie oddziały tego zakładu ze wskazaniem ich liczby i lokalizacji.
4.
Nowo utworzonemu zakładowi budżetowemu może być przyznana jednorazowa dotacja z budżetu na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.
§  3.
Jeżeli zakład budżetowy nie spełnia warunków, o których mowa w § 1, właściwy minister lub terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję o likwidacji tego zakładu lub przekształceniu w jednostkę budżetową, włączając przychody i rozchody do budżetu, najpóźniej z dniem 31 grudnia danego roku.
§  4.
1.
Zakład budżetowy posiada odrębny rachunek bankowy.
2.
Bank otwiera rachunek dla zakładu budżetowego na podstawie decyzji o utworzeniu zakładu.
3.
Z rachunku można dokonywać wypłat do wysokości sum zgromadzonych na tym rachunku.
4.
Decyzja o likwidacji zakładu budżetowego stanowi dla banku podstawę do zamknięcia rachunku oraz przekazania środków finansowych, pozostałych po dokonaniu rozliczeń likwidacyjnych, na rachunek dochodów właściwego budżetu.
§  5.
1.
Podstawą gospodarki finansowej zakładu budżetowego jest roczny plan finansowy, obejmujący przychody i rozchody oraz stan środków obrotowych i rozliczenia z budżetem.
2.
Plan finansowy zakładu budżetowego zatwierdza kierownik zakładu, z zachowaniem kwot wpłat do budżetu, dotacji z budżetu i wynagrodzeń, o których mowa w § 6.
3.
Zakład budżetowy stosuje w planowaniu, ewidencji i sprawozdawczości dla poszczególnych rodzajów przychodów i rozchodów podziałki określone w przepisach o klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych.
§  6.
1.
Po ustaleniu szczegółowego podziału dochodów i wydatków budżetu centralnego ministrowie ustalą planowane kwoty wpłat do budżetu, dotacji z budżetu oraz wynagrodzeń dla poszczególnych zakładów budżetowych podległych ministrowi.
2.
Po ustaleniu szczegółowego podziału dochodów i wydatków budżetu terenowego terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej ustalą kwoty wpłat do budżetu, dotacji z budżetu oraz wynagrodzeń dla poszczególnych zakładów budżetowych.
3.
Zasady opracowania planów finansowych zakładów budżetowych oraz wzory tych planów regulują przepisy dotyczące opracowania projektu budżetu centralnego i projektów budżetów terenowych.
§  7.
1.
Planowany stan środków obrotowych na koniec roku nie może przekraczać normatywu zapasów materiałów powiększonego nie więcej niż o 1/12 część rocznych planowanych kosztów wynagrodzeń i pochodnych od wynagrodzeń.
2.
Wytyczne do ustalenia normatywu zapasów materiałowych określa właściwy minister lub terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego, wyznaczając wskaźniki w dniach dla poszczególnych grup zapasów w powiązaniu z rozmiarami produkcji i usług w taki sposób, aby nie przyczyniały się do gromadzenia nadmiernych i zbędnych zapasów.
3.
Normatyw zapasów materiałowych (materiały, produkcja w toku, wyroby gotowe) zakładu budżetowego ustala kierownik zakładu na podstawie wytycznych, o których mowa w ust. 2.
§  8.
1.
Zakład budżetowy planuje jako wpłatę do budżetu różnicę między sumą planowanych przychodów powiększonych o planowany stan środków obrotowych na początek roku a sumą planowanych rozchodów powiększonych o planowany stan środków obrotowych na koniec roku.
2. 1
Wpłaty do budżetu nadwyżek środków obrotowych zakładów budżetowych są przekazywane do budżetu zaliczkowo co kwartał w terminie 20 dni po zakończeniu kwartału, a za IV kwartał - w terminie do dnia 20 grudnia.
2a. 2
Wpłaty do budżetu nadwyżek środków obrotowych za pierwsze trzy kwartały dokonuje się w takim stosunku procentowym do faktycznie osiągniętych przychodów, w jakim pozostaje roczna planowana wpłata do rocznych planowanych przychodów. Wpłatę za IV kwartał ustala się w wysokości wpłaty za III kwartał.
2b. 3
Dodatkowych wpłat wynikających z rozliczeń według zasady, o której mowa w ust. 2a, za pierwsze trzy kwartały 1990 r. należy dokonać w terminie do dnia 20 listopada 1990 r.
3.
W terminie 5 dni po przyjęciu rocznego sprawozdania finansowego zakład budżetowy wpłaca do budżetu różnicę między faktycznym a planowanym stanem środków obrotowych na koniec roku (§ 7 ust. 1).
4.
Przepis ust. 3 ma zastosowane również do zakładów budżetowych, których plany finansowe nie przewidują wpłaty do budżetu.
§  9.
1.
Jeżeli plan finansowy zakładu budżetowego przewiduje dotacje z budżetu, to dysponent kredytów budżetowych przekazuje dotacje na I kwartał w wysokości 1/4 planowanej dotacji rocznej.
2.
Na każdy następny kwartał przekazuje się taką cześć planowanej dotacji, jaka wynika ze stosunku procentowego dochodów własnych faktycznie zrealizowanych w poprzednim kwartale do rocznych planowanych dochodów własnych zakładu budżetowego.
3.
W zakładach budżetowych o sezonowo zróżnicowanym tempie realizacji zadań może być stosowany inny niż określony w ust. 1 i 2 tryb przekazywania dotacji, ale nie może on powodować nadmiernego przekazywania dotacji w stosunku do wykonania zadań i do stopnia realizacji dochodów własnych.
4.
Zakłady budżetowe korzystające z dotacji nie przekazują do budżetu wpłat nadwyżek środków obrotowych, o których mowa w § 8, lecz kwoty należne budżetowi z tego tytułu są potrącane w całości z należnych zakładom budżetowym dotacji na II kwartał oraz ewentualnie na dalsze kwartały przez jednostki przekazujące te dotacje.
§  10.
1.
W planie finansowym zakładu budżetowego mogą być dokonywane zmiany w ciągu roku lub mogą być realizowane wyższe od planowanych przychody i rozchody bez zmiany planu, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu, zmniejszenia stanu środków obrotowych na koniec roku ani zwiększenia dotacji.
2.
Inne niż wymienione w ust. 1 zmiany planu finansowego mogą być dokonywane tylko po uprzednim wprowadzeniu w obowiązującym trybie zmian w budżecie.
3.
Zasady zwiększania wynagrodzeń regulują odrębne przepisy.
§  11.
1.
Oddziały zakładu budżetowego, o których mowa w § 2 ust. 3, mogą prowadzić gospodarkę finansową na podstawie własnych planów finansowych i posiadać własne rachunki bankowe.
2.
Kierownik zakładu budżetowego zatwierdza plany finansowe oddziałów zakładu.
3.
Zmiany planów finansowych oddziałów zakładu budżetowego mogą być dokonywane z zachowaniem przepisów § 10.
4.
Oddział zakładu budżetowego, który zgodnie z planem finansowym ma przekazywać środki finansowe na rachunek zakładu budżetowego, dokonuje tych wpłat na zasadach określonych w § 8 w terminach określonych przez kierownika zakładu budżetowego.
§  12.
Do inwestycji i remontów kapitalnych w zakładach budżetowych stosuje się przepisy w sprawie zasad finansowania inwestycji i remontów w jednostkach i zakładach budżetowych.
§  13.
Zakłady budżetowe prowadzą księgowość zgodnie z typowym planem kont ustalonym dla tych zakładów oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z przepisami o sprawozdawczości budżetowej.
§  14.
Kontrolę prawidłowości rozliczeń z budżetem zakładów budżetowych przeprowadzają:
1)
izby skarbowe - w zakresie zakładów budżetowych budżetu centralnego,
2)
terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw finansowych - w zakresie zakładów budżetowych budżetów terenowych.
§  15.
Udział procentowy dotacji budżetu w finansowaniu rozchodów zakładu budżetowego wymienionego w załączniku nr 2 do zarządzenia nie może być wyższy niż w 1988 r.
§  16.
Zakładami budżetowymi mogą pozostać państwowe jednostki organizacyjne powołane imiennie przez Ministra Finansów przed wejściem w życie niniejszego zarządzenia, jeżeli spełniają warunki określone w § 1 ust. 1, a w przypadku gdy otrzymują dotacje z budżetu - jeśli spełniają warunek określony w § 15.
§  17.
Przepisy dotyczące ministrów stosuje się również do kierowników urzędów centralnych.
§  18.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r. w sprawie zakładów budżetowych (Monitor Polski Nr 30, poz. 206).
§  19.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ ZAKŁADÓW BUDŻETOWYCH, KTÓRE NIE MOGĄ OTRZYMYWAĆ DOTACJI BUDŻETOWYCH

1. Profilaktyczne domy zdrowia

2. Warsztaty napraw i konserwacji sprzętu medycznego

3. Ośrodki szkolenia kadr

4. Stacje zabiegów ochrony roślin

5. Zespoły usług projektowych

6. Okręgowe urzędy miar

7. Urzędy probiercze

8. Ośrodki wczasowe więziennictwa

9. Działy egzekucyjne urzędów skarbowych

10. Zarządy (dyrekcje) inwestycji

11. Biura (zakłady) usług geodezyjnych

12. Biura planowania przestrzennego.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

  4 WYKAZ ZAKŁADÓW BUDŻETOWYCH, KTÓRE MOGĄ OTRZYMYWAĆ DOTACJE BUDŻETOWE

1. Żłobki

2. Przedszkola

3. Świetlice i półinternaty

4. Domy wczasów dziecięcych

5. Dziecińce wiejskie

6. Domy pomocy społecznej

7. Kolonie i obozy

8. Schroniska szkolne

9. Izby wytrzeźwień

10. Ośrodki badań i kontroli środowiska

11. Zakłady gospodarki komunalnej i mieszkaniowej

12. Zakłady weterynarii

13. Zakłady hodowli zwierząt

14. Zakłady usług wodnych

15. Ośrodek Studiów Wschodnich.

1 § 8 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 18 października 1990 r. (M.P.90.41.318) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 31 października 1990 r.
2 § 8 ust. 2a dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 18 października 1990 r. (M.P.90.41.318) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 31 października 1990 r.
3 § 8 ust. 2b dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 18 października 1990 r. (M.P.90.41.318) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 31 października 1990 r.
4 Załącznik nr 2 zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 19 grudnia 1990 r. (M.P.91.1.5) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 10 stycznia 1991 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1989.19.129

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zakłady budżetowe.
Data aktu: 29/05/1989
Data ogłoszenia: 14/06/1989
Data wejścia w życie: 14/06/1989