Podwyższenie emerytur i rent.

UCHWAŁA Nr 19
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 lutego 1988 r.
w sprawie podwyższenia emerytur i rent.

Kierując się zasadą szczególnej ochrony warunków życia emerytów i rencistów, Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1. 1
Emerytury, renty inwalidzkie oraz renty rodzinne, zwane dalej "świadczeniami", przysługujące na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270 oraz z 1986 r. Nr 1, poz. 1), zwanej dalej "ustawą", przyznane w okresie do dnia 31 grudnia 1987 r. zwiększa się na okres od dnia 1 lutego 1988 r. do dnia 28 lutego 1989 r. o kwotę 3.200 zł miesięcznie.
2.
Świadczenie podwyższone w wyniku waloryzacji od dnia 1 marca 1989 r. w myśl art. 74 ustawy nie może być niższe od kwoty świadczenia ustalonej na dzień 28 lutego 1989 r. wraz ze zwiększeniem, o którym mowa w ust. 1.
§  2.
1. 2
Świadczenia przysługujące na podstawie ustawy, przyznane w okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1986 r., zwiększa się dodatkowo miesięcznie o łączną kwotę 2.600 zł, wypłacaną w dwóch równych ratach po 1.300 zł, poczynając od dnia 1 marca 1988 r. oraz od dnia 1 września 1988 r.
2.
Jeżeli łączna kwota podwyżek świadczenia wynikających z art. 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1986 r. o podwyższeniu emerytur i rent w 1986 r. (Dz. U. Nr 1, poz. 1) oraz z art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 1987 r. o podwyższeniu emerytur i rent w 1987 i 1988 r. (Dz. U. Nr 3, poz. 20) jest niższa od kwoty 2.600 zł, świadczenie uzupełnia się od dnia 1 września 1988 r. o kwotę tej różnicy.
2a. 3
Świadczenia przysługujące na podstawie ustawy, przyznane w okresie od dnia 1 stycznia 1987 r. do dnia 31 grudnia 1987 r., zwiększa się dodatkowo miesięcznie o łączną kwotę 4.000 zł, wypłacaną w dwóch ratach:
1)
po 2.700 zł miesięcznie - poczynając od dnia 1 marca 1988 r. oraz
2)
po 1.300 zł miesięcznie - poczynając od dnia 1 września 1988 r.
3. 4
Przed dokonaniem waloryzacji świadczeń od dnia 1 marca 1989 r. w myśl art. 74 ustawy podstawa wymiaru emerytury lub renty zostanie zwiększona o kwotę, która przy zastosowaniu dotychczasowego współczynnika waloryzacyjnego zapewni wymiar świadczenia w kwocie uwzględniającej zwiększenie, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a a w przypadku świadczeń wypłacanych w kwotach najniższych - również podwyższenie tych świadczeń od dnia 1 stycznia 1988 r. do kwot 10.300 zł albo 8.500 zł.
§  3.
Zwiększenie świadczeń, o którym mowa w § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1, następuje niezależnie od waloryzacji dokonywanej od dnia 1 marca 1988 r. w myśl art. 74 ustawy oraz od podwyżek realizowanych od dnia 1 września 1988 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 1987 r. o podwyższeniu emerytur i rent w 1987 i 1988 r.
§  4. 5
Świadczenia przysługujące na podstawie ustawy, przyznane w okresie od dnia 1 stycznia 1988 r., zwiększa się przez podwyższenie o 36% wynagrodzeń przyjmowanych do podstawy wymiaru świadczeń z miesięcy poprzedzających dzień 1 lutego 1988 r.
§  5.
1.
Przy ustalaniu roku przyznania świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 122 ust. 5 ustawy, z uwzględnieniem ust. 2.
2.
Jeżeli podstawę wymiaru świadczenia ustalono w kwocie ryczałtowej lub w kwocie odpowiadającej górnej granicy wynagrodzenia (dochodu, przychodu), przyjmowanego do podstawy wymiaru, za rok przyznania świadczenia uważa się rok, w którym kwoty te zostały ustalone.
3. 6
Przy zwiększeniu podstawy wymiaru świadczenia nie mają zastosowania ograniczenia wysokości podstawy wymiaru, określone w art. 61 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270 oraz z 1986 r. Nr 1, poz. 1) oraz w odrębnych przepisach.
§  6.
1.
Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do świadczeń przysługujących na podstawie:
1)
ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 145 i z 1986 r. Nr 42, poz. 202),
2)
ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144),
3)
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 146),
4)
dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135),
5)
ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników i niektórych innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 147 i z 1986 r. Nr 42, poz. 202),
6)
ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214 oraz z 1983 r. Nr 5, poz. 33),
7)
ustawy z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201 i z 1987 r. Nr 22, poz. 128),
8)
ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. Nr 5, poz. 32),
9)
ustawy z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99 i z 1985 r. Nr 20, poz. 85).
2. 7
Przepisy § 1-4 stosuje się odpowiednio do rent inwalidzkich i rent rodzinnych, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68), z tym że świadczenia obliczone od ryczałtowych podstaw wymiaru zwiększa się o kwoty określone w § 1 ust. 1 i w § 2 ust. 2a - bez względu na datę ich przyznania.
§  7.
1.
Emerytury, renty inwalidzkie oraz renty rodzinne przysługujące na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268, z 1984 r. Nr 52, poz. 269 i z 1986 r. Nr 42, poz. 202), przyznane w okresie do dnia 31 grudnia 1988 r., zwiększa się miesięcznie o kwotę 1.800 zł na okres od dnia 1 lutego 1988 r., nie wcześniej jednak niż za miesiąc, za który świadczenie przysługuje - do dnia najbliższej, przypadającej po dniu 1 marca 1988 r. waloryzacji, przewidzianej w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 1986 r. w sprawie waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, wypłacanych rolnikom indywidualnym i członkom ich rodzin (Dz. U. Nr 2, poz. 13 i z 1987 r. Nr 6, poz. 33).
2.
Przy ustalaniu roku przyznania świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w ust. 1.
3.
Podwyższenie świadczeń, o którym mowa w ust. 1, następuje niezależnie od waloryzacji od dnia 1 marca 1988 r.
§  8.
W razie wypłacania więcej niż jednego świadczenia w wyniku zbiegu prawa do świadczeń, kwoty zwiększeń emerytury i renty wynikające z § 1, 2 i 7 wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do wypłacanych świadczeń, z zastrzeżeniem przepisów § 9 i 10.
§  9.
1.
Emerytury i renty inwalidzkie przysługujące na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 29, poz. 139, z 1984 r. Nr 52, poz. 270 i z 1985 r. Nr 20, poz. 85) i ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 46, poz. 210 oraz z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 38, poz. 181) żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej zwolnionym ze służby do dnia 31 stycznia 1988 r. zwiększa się na okres od dnia 1 lutego 1988 r. do dnia 28 lutego 1989 r. miesięcznie o kwotę 3.200 zł.
2.
W razie wypłacania więcej niż jednego świadczenia w wyniku zbiegu prawa do renty inwalidzkiej wojskowej albo renty inwalidzkiej milicyjnej z prawem do emerytury wojskowej albo do emerytury milicyjnej, zwiększenie wynosi 150% kwoty, o której mowa w ust. 1.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych po zmarłych żołnierzach zawodowych oraz funkcjonariuszach Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, a także emerytach i rencistach wojskowych i milicyjnych.
4.
Przepisy § 1 ust. 2 i § 3 stosuje się odpowiednio.
§  10.
1. 8
Świadczenie przysługujące na podstawie ustaw, o których mowa w § 9 ust. 1, żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej:
1)
zwolnionym ze służby w okresie od dnia 1 listopada 1983 r. do dnia 31 grudnia 1986 r. - zwiększa się dodatkowo miesięcznie o łączną kwotę 2.600 zł, wypłacaną w dwóch równych ratach po 1.300 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1 marca 1988 r. oraz od dnia 1 września 1988 r.,
2)
zwolnionym ze służby w okresie od dnia 1 stycznia 1987 r. do dnia 31 stycznia 1988 r. - zwiększa się dodatkowo miesięcznie o łączną kwotę 4.000 zł, wypłacaną w dwóch ratach:
a)
po 2.700 zł miesięcznie - poczynając od dnia 1 marca 1988 r. oraz
b)
po 1.300 zł miesięcznie - poczynając od dnia 1 września 1988 r.
2.
Przepisy § 3 i § 9 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
3. 9
Przed dokonaniem waloryzacji świadczeń od dnia 1 marca 1989 r. w myśl art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin oraz art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin, podstawa wymiaru emerytury lub renty zostanie zwiększona o kwotę, która zapewni wymiar świadczenia w kwocie uwzględniającej zwiększenie, o którym mowa w ust. 1 a w przypadku świadczeń wypłacanych żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej zwolnionym ze służby do dnia 31 października 1983 r. - o kwotę określoną w § 9 ust. 1 przy odpowiednim zastosowaniu ust. 2 i 3.
§  11.
Podwyższenie świadczeń następuje z urzędu, z tym że w razie zawieszenia prawa do świadczeń podwyższenie to następuje przy wznowieniu jego wypłaty.
§  12.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały Nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
2 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. a) uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
3 § 2 ust. 2a dodany przez § 1 pkt 2 lit. b) uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
4 § 2 ust. 3:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. c) uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.

- zmieniony przez § 6 pkt 1 uchwały nr 180 z dnia 17 października 1988 r. w sprawie dodatkowej podwyżki emerytur i rent (M.P.88.30.264) z dniem 25 października 1988 r.

5 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
6 § 5 ust. 3 dodany przez § 1 pkt 4 uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
7 § 6 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 5 uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
8 § 10 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 uchwały nr 47 z dnia 14 marca 1988 r. (M.P.88.9.76) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 19 marca 1988 r.
9 § 10 ust. 3 zmieniony przez § 6 pkt 2 uchwały nr 180 z dnia 17 października 1988 r. w sprawie dodatkowej podwyżki emerytur i rent (M.P.88.30.264) z dniem 25 października 1988 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1988.3.22

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Podwyższenie emerytur i rent.
Data aktu: 01/02/1988
Data ogłoszenia: 02/02/1988
Data wejścia w życie: 02/02/1988