Szczegółowe zasady tworzenia i wykorzystywania odpisów dewizowych w walutach wymienialnych.

UCHWAŁA Nr 152
RADY MINISTRÓW
z dnia 4 października 1985 r.
w sprawie szczegółowych zasad tworzenia i wykorzystywania odpisów dewizowych w walutach wymienialnych.

Na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. z 1984 r. Nr 16, poz. 74, Nr 26, poz. 129, Nr 34, poz. 181 i Nr 54, poz. 275 oraz z 1985 r. Nr 37, poz. 174), w związku z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o drobnej wytwórczości (Dz. U. Nr 3, poz. 11) oraz art. 86 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210 i z 1983 r. Nr 39, poz. 176) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Uchwała określa zasady ustalania wysokości oraz sposób dysponowania częścią wpływów w walutach wymienialnych, pochodzących ze sprzedaży towarów i usług za granicę, dla przedsiębiorstw państwowych i mieszanych, spółek prawa handlowego z udziałem jednostek gospodarki uspołecznionej, spółdzielni lub ich związków, organizacji społecznych prowadzących działalność gospodarczą oraz państwowej jednostki organizacyjnej "Polska Poczta, Telegraf i Telefon".
§  2.
Wpływami w walutach wymienialnych w rozumieniu uchwały są:
1)
wpływy dewiz i gotówki w walutach wymienialnych do krajowego banku dewizowego,
2)
uznanie rachunku w zagranicznym banku na rzecz polskiej jednostki organizacyjnej,
3)
wpływ walut clearingowych w rozliczeniach z państwami zaliczonymi do II obszaru płatniczego,
4)
realizacja należności w innej formie niż wpływ waluty, uznana przez Ministra Handlu Zagranicznego za równorzędną dla wpływów walut wymienialnych,
5)
należności kredytowe od kontrahentów zagranicznych z tytułu sprzedaży towarów i usług, uznane za właściwie zabezpieczone i zdyskontowane przez krajowy bank dewizowy.
§  3.
1.
Podstawą odpisu dewizowego jest wpływ w walutach wymienialnych, pomniejszony o:
1)
koszty transakcyjne, w tym fracht, ubezpieczenie, prowizje agentów zagranicznych i wynagrodzenia dewizowe twórców projektów,
2)
spłatę rat i odsetek dewizowych otrzymywanych zgodnie z umową zawartą pomiędzy krajowym bankiem dewizowym a jednostką organizacyjną,
3)
wydatki dewizowe ponoszone w związku z usuwaniem wad wyeksportowanego towaru lub kosztami reklamacji, z tym że w razie powstania wydatków na dokonanie odpisu, krajowy bank dewizowy na wniosek jednostki handlu zagranicznego obciąża rachunek odpisu dewizowego taką częścią tych wydatków, jaka wynika ze stawki odpisu producenta towaru lub usługi,
4)
zaliczki otrzymane od kontrahentów zagranicznych, gromadzone na rachunkach funduszu zaliczek eksportowych prowadzonych w banku krajowym, a przeznaczone w całości na import dla realizacji produkcji eksportowej.
2.
Podstawą odpisów dewizowych dla przedsiębiorstw transportowych, przedsiębiorstw gospodarki rybnej oraz państwowej jednostki organizacyjnej "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" są:
1)
wpływy w walutach wymienialnych od kontrahentów zagranicznych,
2)
wartość usług przewozowych wykonanych na rzecz jednostek handlu zagranicznego, ustalona na podstawie faktur przewoźników.
3.
Podstawę odpisu dewizowego dla jednostek handlu zagranicznego stanowią nadwyżki wpływów w walutach wymienialnych nad wydatkami dewizowymi, uzyskane w wyniku realizacji transakcji reeksportowych i specyficznych transakcji handlu zagranicznego o charakterze koniunkturalnym.
§  4.
1.
Stawka odpisu dewizowego określa, jaka część podstawy odpisu dewizowego, o której mowa w § 3, jest zaliczana na rachunek odpisu dewizowego.
2.
Wysokość stawek odpisów dewizowych określa Minister Handlu Zagranicznego w uzgodnieniu z Ministrem Finansów.
§  5.
1.
Odpisy dewizowe są gromadzone na wyodrębnionym rachunku jednostki organizacyjnej, prowadzonym w krajowym banku dewizowym.
2.
Rachunek odpisu dewizowego może mieć charakter ewidencyjny lub majątkowy. Charakter rachunku ustala krajowy bank dewizowy na wniosek jednostki organizacyjnej.
3.
Środkami zgromadzonymi na rachunku odpisu dewizowego dysponuje jednostka organizacyjna.
4.
Jednostki organizacyjne mogą na podstawie porozumienia otwierać zbiorczy rachunek odpisów dewizowych, powierzając prawo do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku w ich imieniu jednostce handlu zagranicznego, zrzeszeniu lub jednostce wybranej spośród uczestników porozumienia. W takim wypadku nie przysługuje jednostce organizacyjnej indywidualna stawka odpisu dewizowego.
§  6.
1.
Jednostka organizacyjna może przeznaczyć odpisy dewizowe zgromadzone na rachunku na następujące cele:
1)
na sfinansowanie importu zaopatrzeniowego na bieżące potrzeby produkcyjne, w tym w szczególnych wypadkach uzupełniająco również dla zapewnienia zakupów objętych importem centralnie finansowanym oraz wykonania zadań wynikających z programów operacyjnych i zamówień rządowych,
2)
na sfinansowanie importu części zamiennych i materiałów, a także wyrobów służących do utrzymania zdolności produkcyjnych własnych oraz kooperantów współdziałających w realizacji produkcji,
3)
na sfinansowanie importu maszyn i urządzeń w celu odtworzenia i modernizacji majątku trwałego produkcyjnego lub na potrzeby inwestycyjne związane bądź z uruchomieniem produkcji o charakterze proeksportowym, bądź wdrożeniowym postępu naukowo-technicznego stwarzającego możliwości podjęcia eksportu,
4)
na rozwijanie niezbędnej krajowej sieci kooperacyjnej oraz na zmniejszenie wydatków dewizowych w finansowaniu importu dla produkcji wyrobów finalnych, przede wszystkim o charakterze proeksportowym,
5)
na spłatę rat i odsetek kredytów dewizowych zgodnie z umowami zawartymi z bankiem krajowym,
6)
na ochronę projektów wynalazczych, zakup licencji i osiągnięć naukowo-technicznych tematycznie związanych z profilem produkcyjnym,
7)
na sfinansowanie importu aparatury i urządzeń medycznych dla przemysłowej służby zdrowia, jeśli prowadzoną działalność produkcyjną lub usługową cechują warunki uciążliwe i szkodliwe dla zdrowia,
8)
na zakup literatury fachowej.
2.
Przedsiębiorstwa transportowe, przedsiębiorstwa gospodarki rybnej oraz państwowa jednostka organizacyjna "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" mogą przeznaczyć odpisy dewizowe zgromadzone na rachunku na cele wymienione w ust. 1 i na pokrycie wydatków związanych z działalnością eksploatacyjną i akwizycyjną oraz na spłatę rat i odsetek kredytów zagranicznych.
3.
Jednostka handlu zagranicznego może przeznaczyć środki gromadzone na rachunku odpisu dewizowego na finansowanie:
1)
transakcji, o których mowa w § 3 ust. 3,
2)
importu dla produkcji eksportowej w jednostkach produkujących na eksport,
3)
importu dla usprawnienia własnej techniki działania handlowego na podstawie indywidualnych decyzji Ministra Handlu Zagranicznego.
4.
Jednostka organizacyjna będąca posiadaczem rachunku odpisu dewizowego odstępuje cześć odpisów dewizowych na rachunki dewizowe kooperantów i innych jednostek współdziałających w oparciu o zawarte z nimi porozumienia dotyczące produkcji wyrobów finalnych bądź bezpośrednio finansuje ze swojego rachunku odpisu dewizowego potrzeby importowe kooperantów i innych jednostek współdziałających w zakresie wymienionym w ust. 1.
5.
Kooperanci i inne jednostki współdziałające w realizacji produkcji mogą gromadzić uzyskane środki dewizowe na rachunkach w krajowym banku dewizowym i przeznaczać je na cele wymienione w ust. 1.
§  7.
1.
Na rok 1986 zachowują ważność stawki odpisów dewizowych, ustalone przez Ministra Handlu Zagranicznego i Ministra Finansów na podstawie § 5 ust. 1 uchwały nr 134 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie dysponowania przez przedsiębiorstwa państwowe częścią wpływów dewizowych ze zrealizowanej sprzedaży towarów i usług w eksporcie (Monitor Polski Nr 18, poz. 157).
2.
W razie wykazania, że wysokość tych stawek w warunkach 1986 r. jest niewłaściwa, Minister Handlu Zagranicznego w uzgodnieniu z Ministrem Finansów może określić stawki w innej wysokości.
3.
Kształtowanie systemu odpisów dewizowych w latach 1987-1990, z uwzględnieniem ujednolicenia stawek oraz zależności między wielkością odpisu a efektywnością eksportu, będzie następowało na zasadach określonych w narodowym planie społeczno-gospodarczym na lata 1986-1990.
§  8.
Traci moc uchwała nr 134 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1982 r. w sprawie dysponowania przez przedsiębiorstwa państwowe częścią wpływów dewizowych ze zrealizowanej sprzedaży towarów i usług w eksporcie (Monitor Polski Nr 18, poz. 157).
§  9.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1986 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1985.32.218

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Szczegółowe zasady tworzenia i wykorzystywania odpisów dewizowych w walutach wymienialnych.
Data aktu: 04/10/1985
Data ogłoszenia: 07/11/1985
Data wejścia w życie: 01/01/1986