Plan kredytowy, bilans pieniężnych przychodów i wydatków ludności i założenia polityki pieniężno-kredytowej na rok 1984.

UCHWAŁA
SEJMU POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ
z dnia 29 grudnia 1983 r.
o planie kredytowym, bilansie pieniężnych przychodów i wydatków ludności i założeniach polityki pieniężno-kredytowej na rok 1984.

§  1.
1.
Uchwala się plan kredytowy wraz z bilansem pieniężnych przychodów i wydatków ludności oraz założeniami polityki pieniężno-kredytowej na rok 1984, stanowiące załączniki nr 1-3.
2.
Banki realizując założenia polityki pieniężno-kredytowej powinny dostosowywać rozmiary udzielanych kredytów do wielkości środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych.
§  2.
Banki nie mogą przekroczyć określonej w planie kredytowym kwoty przyrostu zadłużenia z tytułu kredytów:
1)
na inwestycje centralne,
2)
konsumpcyjnych dla ludności.
§  3.
Wielkość kredytów dla indywidualnych gospodarstw rolnych i pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej może zostać zwiększona, w wypadku osiągnięcia wyższego od przyjętego w planie kredytowym przyrostu środków na rachunkach w bankach spółdzielczych, w odpowiedniej proporcji do tego przyrostu.
§  4.
Zobowiązuje się Radę Ministrów do podejmowania działań zapewniających utrzymanie równowagi na poziomie przewidzianym w bilansie pieniężnych przychodów i wydatków ludności.
§  5.
Zobowiązuje się Prezesa Narodowego Banku Polskiego do przedstawiania Sejmowi informacji o istotnych zagrożeniach w realizacji planu kredytowego, powstałych w szczególności w toku realizacji centralnego planu rocznego, budżetu państwa i planu obrotów płatniczych z zagranicą, oraz wniosków wynikających z tych informacji.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

PLAN KREDYTOWY NA ROK 1984

Aktywa Planowany przyrost w 1984 r. Planowany stan na 31.12.1984 r. Przewidy

wany stan na 31.12.

1983 r. = 100

Pasywa Planowa

ny przyrost w

1984 r.

Planowa

ny stan na 31.12.

1984 r.

Przewidywany stan na 31.12.

1983 r. = 100

w mld złotych w mld złotych
1 2 3 4 5 6 7 8
I. Kredyty dla

gospodarki

uspołecznionej

295,0 4.418,1 107,1 I. Środki organizacji

gospodarczych

195,0 1.394,8 116,3
1) obrotowe 40,0 2.071,3 102,0 1) rachunki rozliczeniowe

i bieżące

90,0 651,6 116,0
2) inwestycyjne dla

organizacji

gospodarczych

165,0 1.743,9 110,5 2) rachunki środków

funduszów specjalnych

3) rachunki środków na

inwestycje

75,0

30,0

519,6

223,6

116,8

115,5

w tym:
- na inwestycje

centralne

125,0 722,9 120,9 II. Środki instytucji

finansowych

19,0 211,1 109,9
- na inwestycje

przedsiębiorstw

40,0 1.010,3 104,1 1) lokaty Państwowego

Zakładu Ubezpieczeń

12,2 82,2 117,4
3) na inwestycje

budownictwa

mieszkaniowego

90,0 602,9 117,5 2) fundusze własne banków

3) inne fundusze i środki

banków

6,8

-

87,3

41,6

108,4

100,0

II. Kredyty dla gospodarki

nie uspołecznionej

27,8 201,8 115,9 III. Rachunki środków funduszu

aktywizacji zawodowej

6,0 35,2 120,5
1) obrotowe dla

indywidualnych

gospodarstw

rolnych

4,6 52,0 109,7 IV. Wkłady oszczędnościowe i

rachunki bieżące ludności

130,0 1.186,3 112,3
2) inwestycyjne dla

indywidualnych

gospodarstw

rolnych

8,4 91,1 110,2 w tym: oszczędnościowe

wkłady terminowe

50,6 566,2 109,8
3) obrotowe i

inwestycyjne dla

pozarolniczej

gospodarki nie

uspołecznionej

3,7 14,1 135,6 V. Środki budżetowe na

rachunkach bankowych

25,0 255,6 110,8
4) na budownictwo

mieszkaniowe dla

indywidualnych

rolników i

pozarolniczej

gospodarki nie

uspołecznionej

11,1 41,6 133,2 VI. Rachunki operacji

zagranicznych

-66,8 1.976,5 96,7
III. Kredyty dla

gospodarstw

domowych

39,7 158,3 133,5 VII. Rozrachunki międzybankowe

i międzyoddziałowe

20,0 255,7 108,5
1) na zakupy ratalne

towarów i usług

20,0 88,4 129,2 VIII. Emisja pieniądza

gotówkowego

132,0 890,4 117,4
2) na indywidualne

budownictwo

mieszkaniowe

18,8 66,9 139,1 w tym:

- zasoby gotówkowe

ludności

120,0 817,2 117,2
3) pożyczki gotówkowe 0,9 3,0 142,9 IX. Inne pasywa 20,0 171,8 113,1
IV. Razem kredyty 362,5 4.778,2 108,2 X. Kwota nie zbilansowana 27,0 27,0 -
V. Kredyty na

sfinansowanie

niedoboru budżetu

Państwa

129,7 436,6 142,3
VI. Inne aktywa 15,0 1.189,6 101,3
Ogółem 507,2 6.404,4 108,6 Ogółem 507,2 6.404,4 108,6

ZAŁĄCZNIK Nr  2

BILANS PIENIĘŻNYCH PRZYCHODÓW I WYDATKÓW LUDNOŚCI

Wyszczególnienie 1983 1984 1983 przewidywane wykonanie 1984 plan
plan przewidywane wykonanie plan 1982 = 100 1983 przewidywane wykonanie = 100
w miliardach złotych
Przychody
1) Wynagrodzenia za pracę 1.990,0 2.190,0 2.560,0 124,8 116,9
2) Świadczenia społeczne 745,4 746,0 837,6 118,2 112,3
3) Odszkodowania, odsetki od wkładów i

inne transfery

119,0 144,4 162,0 128,6 112,2
4) Kredyty udzielone 123,4 144,1 152,0 123,1 105,5
5) Przychody ze sprzedaży produktów

rolniczych

590,0 707,0 750,0 115,3 106,1
6) Przychody pozarolniczej gospodarki nie

uspołecznionej

100,0 157,3 188,0 176,5 119,5
7) Pozostałe przychody 104,6 153,2 178,4 139,8 116,4
Ogółem 3.772,4 4.242,0 4.828,0 123,8 113,8
Wydatki
1) Zakup towarów (fundusz nabywczy) a) 3.010,0 3.200,0 4.239,0 128,0 116,3
2) Opłaty za usługi 346,0 446,0 141,2
3) Podatki i opłaty 84,1 112,0 134,0 149,7 119,6
4) Kredyty spłacone 66,0 74,2 83,0 126,0 111,9
5) Pozostałe wydatki 66,3 101,3 122,0 121,6 120,4
Wydatki razem 3.572,4 3.933,5 4.578,0 129,7 116,4
Zmiany stanów zasobów pieniężnych 200,0 308,5 250,0 78,1 81,0
Ogółem 3.772,4 4.242,0 4.828,0 123,8 113,8
Przychody netto b) 3.622,3 4.055,8 4.611,0 123,2 113,7
a) W przewidywanym wykonaniu 1983 r. - rzeczywiste wydatki na zakup towarów; w planie na 1984 r. - fundusz nabywczy na zakup towarów i usług.

b) Globalne przychody pieniężne ludności, pomniejszone o podatki i opłaty oraz kredyty spłacone. Dostawy towarów i podaż usług - bez uwzględnienia wzrostu cen przewidywanego w 1984 r. 3.960,0

a) towary 3.470,0

b) usługi 490,0

Fundusz nabywczy na zakup towarów i usług 4.239,0

Niedobór towarów i usług 279,0

--------------------------------------------------------------------------------------------------

Dostawy towarów i podaż usług w cenach prognozowanych dla roku 1984 4.239,0

Nadwyżka (niedobór) towarów i usług -

ZAŁĄCZNIK Nr  3

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNO-KREDYTOWEJ W 1984 R.

1. Polityka pieniężno-kredytowa w 1984 r. będzie zmierzać do osiągania celów społeczno-gospodarczych określonych w uchwale Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 28 kwietnia 1983 r. o narodowym planie społeczno-gospodarczym na lata 1983-1985.

2. W celu stopniowego odzyskiwania równowagi finansowej w gospodarce narodowej i ograniczania procesów inflacyjnych banki będą, przez stosowanie odpowiednich warunków udzielania kredytów, wpływały na:

- pobudzanie efektywności gospodarczej przedsiębiorstw,

- podejmowanie przez przedsiębiorstwa działań dla uzyskania pożądanych zmian w strukturze produkcji.

3. Przeciwdziałanie procesom inflacyjnym polegać będzie na wzmocnieniu polityki trudnego pieniądza. Banki kierując się ustaleniami planu kredytowego będą udzielać kredytów na uzasadnione potrzeby przedsiębiorstw, dążąc do maksymalnego zaangażowania przez nie środków własnych w finansowaniu działalności gospodarczej, a tym samym niedopuszczenia do powstawania nadmiaru środków finansowych pozwalającego na nie uzasadnione wzrostem wydajności pracy zwiększanie środków na cele konsumpcyjne.

4. Dla uzyskania, zgodnie z ustaleniami planu kredytowego, środków na finansowanie inwestycji przedsiębiorstw służących restrukturyzacji gospodarki narodowej banki będą ograniczać udział kredytu w finansowaniu zapasów.

5. Banki będą przestrzegać zasady, że z kredytów korzystać będą mogły wyłącznie przedsiębiorstwa posiadające zdolność kredytową, tj. takie, których bieżąca i przewidywana efektywność gospodarowania oraz stan majątkowy zapewniają wypłacalność gwarantującą zwrot kredytu wraz z należnymi odsetkami w umownych terminach spłaty. Banki będą wycofywać kredyty z przedsiębiorstw, które utracą zdolność kredytową, a także z przedsiębiorstw o niskim poziomie efektywności gospodarowania.

6. W celu stworzenia warunków umożliwiających dalsze dyscyplinowanie gospodarki finansowej przedsiębiorstw oraz zapewnienia stabilizacji ich warunków finansowych, banki dokonują konwersji części kredytu obrotowego finansującego stałe potrzeby przedsiębiorstw. Kredyt ten podlegać będzie spłacie w rocznych ratach na warunkach określonych w umowach kredytowych.

7. Kredyt obrotowy na uzupełniające finansowanie rozwoju będzie udzielany tylko tym przedsiębiorstwom, które zwiększają realne rozmiary działalności gospodarczej.

8. Banki będą udzielać kredytów na częściowe sfinansowanie odtworzenia zapasów w jednostkach handlu rynkowego oraz - w granicach i w zakresie określonych w centralnym planie rocznym na 1984 rok - na sfinansowanie celowych zapasów rezerwowych materiałów i surowców również tym przedsiębiorstwom, które nie zwiększą realnych rozmiarów działalności gospodarczej.

9. Banki będą stosować preferencje w zakresie dostępności kredytów obrotowych i inwestycyjnych oraz stopnia sfinansowania kredytem, uwzględniając założenia centralnego planu rocznego na 1984 rok, w szczególności dotyczące:

- produkcji wyrobów na zaopatrzenie rynku i wyrobów przeznaczonych na eksport,

- gospodarki żywnościowej.

10. Banki będą odmawiać udzielania kredytów na finansowanie produkcji wyrobów objętych zakazem ich wytwarzania lub wykonywanych przy użyciu surowców i materiałów objętych zakazem ich stosowania. Banki będą ograniczać lub odmawiać kredytów przedsiębiorstwom wytwarzającym wyroby i usługi złej jakości.

11. Przedsiębiorstwom, które przeznaczać będą środki funduszu rozwoju na inwestycje nieefektywne lub zwiększające potencjał produkcyjny w dziedzinach, których rozwój nie jest pożądany, banki będą ograniczać kredyty obrotowe.

12. Banki będą kredytować kontynuowane produkcyjne inwestycje centralne objęte narodowym planem społeczno-gospodarczym na lata 1983-1985 w granicach zatwierdzonych wartości kosztorysowych.

13. Banki będą udzielać kredytu na częściowe sfinansowanie rozpoczynanych i wznawianych w roku 1984 inwestycji przedsiębiorstw, związanych z preferowanymi kierunkami, o których mowa w pkt 9, w granicach określonych przez plan kredytowy, pod warunkiem iż udział kredytu w finansowaniu nie będzie przekraczał w zasadzie 30% nakładów, a okres kredytowania, licząc od zaciągnięcia kredytu do terminu jego spłaty wraz z odsetkami, nie przekroczy w zasadzie 5 lat. W ramach kierunków preferowanych z pierwszeństwa korzystać będą inwestycje polegające na zakupach, przemieszczaniu majątku oraz inwestycje modernizacyjne o krótkich cyklach realizacji i małym udziale robót budowlano-montażowych. Dla wspierania tych inwestycji banki będą wykorzystywały środki uzyskane w drodze ograniczania udziału kredytu w finansowaniu środków obrotowych przedsiębiorstw.

14. Banki będą odmawiać uruchamiania nie wykorzystanego kredytu na finansowanie kontynuowanych inwestycji przedsiębiorstw lub żądać przedterminowej spłaty kredytu w wypadkach niedotrzymywania przez kredytobiorców warunków umownych, dotyczących terminowości realizacji inwestycji. Banki nie będą udzielać w 1984 roku dodatkowych kredytów na sfinansowanie wzrostu wartości kosztorysowych inwestycji przedsiębiorstw.

15. W zakresie budownictwa mieszkaniowego banki prowadzić będą politykę kredytową wspierającą realizację założeń programu rozwoju budownictwa mieszkaniowego, dążąc jednocześnie do maksymalnego obniżania przez inwestorów i wykonawców kosztów budowy.

16. Kredyty dla indywidualnych gospodarstw rolnych udzielane będą na finansowanie przedsięwzięć przynoszących wzrost produkcji, a zwłaszcza związanych z realizacją umów kontraktacyjnych, lepszym zagospodarowaniem ziemi, rozwojem bazy paszowej, lepszym wykorzystaniem pasz oraz zmniejszeniem strat surowców rolniczych. Banki udzielając kredytów wymagać będą odpowiednio wysokiego zaangażowania środków własnych przez rolników, przy uwzględnieniu ich sytuacji finansowej i efektywności podejmowanych zamierzeń.

17. Kredyty dla pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej będą udzielane na rozwój zakładów rzemieślniczych produkujących towary na rynek i na eksport oraz świadczących usługi na rzecz rolnictwa i ludności. Udzielając tych kredytów banki wymagać będą również odpowiedniego angażowania środków własnych rzemieślników w finansowaniu potrzeb rozwojowych.

18. Stopa procentowa od zaciąganych w 1984 r. kredytów: rozwojowego na sfinansowanie wzrostu stałych potrzeb i na nowo rozpoczynane inwestycje przedsiębiorstw wynosić będzie 12%. Nie zostanie podwyższona stopa procentowa od tych kredytów, udzielanych jednostkom gospodarki rolnej, przemysłu spożywczego, handlu rynkowego i przemysłu gastronomicznego oraz handlu środkami produkcji. Prezes Narodowego Banku Polskiego może obniżyć oprocentowanie kredytów zaciąganych na sfinansowanie celowych zapasów rezerwowych materiałów i surowców.

19. Oprocentowanie środków i lokat pieniężnych jednostek gospodarki uspołecznionej na rachunkach bankowych utrzymuje się na poziomie obowiązującym w roku 1983.

20. Stopa procentowa od kredytów udzielanych jednostkom gospodarki nie uspołecznionej i ludności, z wyjątkiem kredytów na budownictwo mieszkaniowe, ustalona będzie na poziomie nie niższym od przeciętnej stopy oprocentowania wkładów oszczędnościowych ludności.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1983.43.247

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Plan kredytowy, bilans pieniężnych przychodów i wydatków ludności i założenia polityki pieniężno-kredytowej na rok 1984.
Data aktu: 29/12/1983
Data ogłoszenia: 30/12/1983
Data wejścia w życie: 01/01/1984