Ustanowienie odznak "Racjonalizator Produkcji", "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" oraz "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji".

UCHWAŁA Nr 9
RADY MINISTRÓW
z dnia 2 marca 1979 r.
w sprawie ustanowienia odznak: "Racjonalizator Produkcji", "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" oraz "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji".

Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
1.
W celu wyróżnienia wynalazców i racjonalizatorów oraz działaczy ruchu wynalazczego i racjonalizatorskiego ustanawia się odznaki:
1)
"Racjonalizator Produkcji",
2)
"Zasłużony Racjonalizator Produkcji",
3)
"Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji",

zwane dalej odznakami.

2.
Odznaki są zaszczytnym, honorowym wyróżnieniem i mogą być nadawane osobom fizycznym za ich szczególne zasługi w dziedzinie racjonalizacji i wynalazczości, uwzględniającym przy tym dorobek i działalność w pracy zawodowej oraz postawę społeczną osób, które mają być wyróżnione.
3.
Odznaka "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji" może być nadana również:
1)
instytucjom, zakładom pracy, a także organizacjom społecznym za szczególne zasługi w dziedzinie racjonalizacji i rozwoju wynalazczości,
2)
osobom nie mającym obywatelstwa polskiego za zasługi w rozwoju współpracy międzynarodowej w dziedzinie racjonalizacji i wynalazczości.
§  2. 1
 
1.
Odznakę "Racjonalizator Produkcji" za osiągnięcia wynalazcze i racjonalizatorskie nadaje kierownik zakładu pracy. Z wnioskiem o nadanie odznaki mogą wystąpić: klub techniki i racjonalizacji, koło stowarzyszenia naukowo-technicznego lub organizacja młodzieżowa.
2.
Odznakę "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" za dalsze osiągnięcia wynalazcze i racjonalizatorskie nadaje osobom, które mają odznakę "Racjonalizator Produkcji", właściwy minister (kierownik urzędu centralnego) na wniosek kierownika zakładu pracy. Z inicjatywą nadania odznaki mogą wystąpić: klub techniki i racjonalizacji, stowarzyszenie naukowo-techniczne lub organizacja młodzieżowa.
3.
Odznakę "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji" za szczególne osiągnięcia wynalazcze lub szczególne zasługi dla rozwoju wynalazczości i racjonalizacji nadaje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra (kierownika urzędu centralnego), Sekretarza Naukowego Polskiej Akademii Nauk, Prezesa Naczelnej Organizacji Technicznej oraz wojewody (prezydenta miasta stopnia wojewódzkiego). Z inicjatywą nadania odznaki mogą wystąpić: zarząd główny stowarzyszenia naukowo-technicznego, zarząd organizacji młodzieżowej szczebla centralnego lub wojewódzkiego oraz wojewódzki klub techniki i racjonalizacji.
4.
Wniosek o nadanie odznak "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji" należy złożyć za pośrednictwem Urzędu Patentowego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
5.
Z inicjatywą nadania odznak: "Racjonalizator Produkcji"", "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" i "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizcji" może rónież wystąpić właściwy związek zawodowy.
§  3.
1.
Odznaką "Racjonalizator Produkcji" jest gwiazda srebrzona, złożona z sześciu pęków promieni o średnicy 35 mm; pośrodku na kwadratowym polu z czerwonej emalii, w srebrzonym obramowaniu, umieszczony jest wypukły srebrzony profil głowy górnika - podobizna Pstrowskiego - zwrócony w lewą stronę; w otoku z czerwonej emalii napis srebrzonymi literami: "RACJONALIZATOROM PRODUKCJI". Odznaka zawieszona jest na prostokątnej klamrze z czerwonej emalii w srebrzonym obramowaniu.
2.
Odznaką "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" jest gwiazda złocona, złożona z sześciu pęków promieni o średnicy 35 mm; pośrodku na kwadratowym polu z czerwonej emalii, w złoconym obramowaniu, umieszczony jest wypukły złocony profil głowy górnika - podobizna Pstrowskiego - zwrócony w lewą stronę; w otoku z czerwonej emalii napis złoconymi literami "RACJONALIZATOROM PRODUKCJI". Odznaka zawieszona jest na prostokątnej klamrze z czerwonej emalii w złoconym obramowaniu.
3.
Odznaką "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji" jest gwiazda złocona, złożona z sześciu pęków promieni o średnicy 35 mm; pośrodku na okrągłym złoconym polu umieszczony jest wypukły złocony profil głowy górnika - podobizna Pstrowskiego-zwrócony w lewą stronę, otoczony dwoma otokami; w otoku z białej emalii umieszczony jest w górnej części napis złoconymi literami: "ZASŁUŻONY", w dolnej części złocone liście laurowe; w złoconym obramowaniu w otoku z czerwonej emalii umieszczony jest złocony napis: "DLA WYNALAZCZOŚCI I RACJONALIZACJI". Odznaka zawieszona jest na prostokątnej klamrze z czerwonej emalii w złoconym obramowaniu.
§  4.
1.
Osoba wyróżniona odznaką "Racjonalizator Produkcji" ma prawo do tytułu "Racjonalizator Produkcji".
2.
Osoba wyróżniona odznaką "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" ma prawo do tytułu "Zasłużony Racjonalizator Produkcji".
3.
Osoba wyróżniona odznaką "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji" ma prawo do tytułu "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji".
§  5.
1.
Wraz z odznaką osoba wyróżniona otrzymuje legitymację stwierdzającą nadanie odznaki, a instytucja, zakład pracy i organizacja społeczna - dyplom.
2.
Odznakę wręcza się uroczyście.
§  6.
Odznaki nadaje się z okazji świąt państwowych, dni branżowych oraz uroczystości podsumowujących wyniki współzawodnictwa o tytuł mistrza racjonalizacji i przodującego klubu techniki i racjonalizacji.
§  7.
Odznakę wręcza organ, który ją nadał, albo osoba przez niego upoważniona.
§  8.
Odznaki nosi się na prawej stronie piersi.
§  9. 2
Ewidencję osób wyróżnionych odznakami wymienionymi w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 prowadzi organ, który je nadał, a odznaką wymienioną w § 1 ust. 1 pkt 3 - Urząd Patentowy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  10.
1.
Utrata odznaki następuje w razie prawomocnego skazania osoby wyróżnionej na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych.
2.
Organy wymienione w § 2 mogą pozbawić nadanej odznaki w razie stwierdzenia, że jej nadanie nastąpiło na skutek wprowadzenia w błąd lub że osoba wyróżniona stała się niegodna jej posiadania.
§  11.
O nadaniu, utracie lub pozbawieniu odznaki dokonuje się adnotacji w aktach osobowych pracownika.
§  12.
Koszty związane z wykonaniem odznak oraz drukiem legitymacji i dyplomów stwierdzających ich nadanie pokrywane są z właściwych środków budżetu organów, które nadały odznakę.
§  13.
Osoby, którym nadano odznaki "Racjonalizatora Produkcji" i "Zasłużonego Racjonalizatora Produkcji" na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują wszelkie prawa związane z ich nadaniem.
§  14.
Minister Obrony Narodowej i Minister Spraw Wewnętrznych mogą ustanowić inne odznaki za działalność wynalazczą, racjonalizatorską i nowatorską w podległych jednostkach oraz ustalić opis i wzór tych odznak, zasady i tryb nadawania, wręczania i sposób noszenia, jak również odmienny tryb nadawania odznak wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 w podległych im jednostkach.
§  15.
Przepisy uchwały mają odpowiednie zastosowanie w spółdzielczości.
§  16.
Tracą moc:
1)
uchwała Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 1949 r. w sprawie ustanowienia odznaki "Racjonalizatora Produkcji" oraz odznaki i dyplomu "Zasłużonego Racjonalizatora Produkcji" (Monitor Polski z 1949 r. Nr A-46, poz. 625 i z 1956 r. Nr 101, poz. 1167),
2)
uchwała Rady Ministrów z dnia 3 marca 1950 w sprawie wzorów, trybu wręczania, sposobu noszenia i trybu pozbawiania odznak: "Racjonalizatora Produkcji" i "Zasłużonego Racjonalizatora Produkcji" oraz dyplomu "Zasłużonego Racjonalizatora Produkcji" (Monitor Polski z 1950 r. Nr A-29, poz. 338 i z 1956 r. Nr 101, poz. 1167).
§  17.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały nr 117 z dnia 12 września 1983 r. (M.P.83.33.180) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 12 października 1983 r.
2 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 117 z dnia 12 września 1983 r. (M.P.83.33.180) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 12 października 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1979.8.54

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Ustanowienie odznak "Racjonalizator Produkcji", "Zasłużony Racjonalizator Produkcji" oraz "Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji".
Data aktu: 02/03/1979
Data ogłoszenia: 21/03/1979
Data wejścia w życie: 21/03/1979