Stan zdrowia i warunki fizyczne, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze pożarnictwa.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH ORAZ ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 20 września 1977 r.
w sprawie stanu zdrowia i warunków fizycznych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze pożarnictwa.

Na podstawie art. 1 ust. 3 i 4 dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. z 1974 r. Nr 50, poz. 321 i z 1975 r. Nr 20, poz. 106) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Zarządzenie określa wymagania w zakresie stanu zdrowia i warunków fizycznych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze pożarnictwa i słuchacze szkół pożarniczych.
§  2. 
1. 
Ze względu na stopień zdolności do służby w ochronie przeciwpożarowej osoby, o których mowa w § 1, zalicza się w zakresie stanu zdrowia i warunków fizycznych do jednej z trzech kategorii zdrowia:
1)
do I kategorii zdrowia - osoby, które ze względu na stan zdrowia i warunki fizyczne mają pełną zdolność do pełnienia służby w ochronie przeciwpożarowej,
2)
do II kategorii zdrowia - osoby, u których stwierdzono choroby albo ułomności fizyczne nieznacznie obniżające stan zdrowia, nie powodujące jednak ograniczenia zdolności do pełnienia służby w ochronie przeciwpożarowej,
3)
do III kategorii zdrowia - osoby, u których stwierdzono choroby albo ułomności fizyczne powodujące ograniczenie zdolności do pełnienia służby w ochronie przeciwpożarowej.
2. 
Osoby, u których stwierdzono choroby lub ułomności fizyczne uniemożliwiające zaliczenie do jednej z trzech kategorii zdrowia wymienionych w ust. 1, uznaje się za trwale niezdolne do służby w ochronie przeciwpożarowej.
§  3. 
1. 
Do szkół pożarniczych lub do służby w ochronie przeciwpożarowej mogą być przyjmowane wyłącznie osoby zaliczone do I kategorii zdrowia.
2. 
W wyjątkowych wypadkach osoby zaliczone do II kategorii zdrowia mogą być przyjmowane:
1)
do szkół pożarniczych - jeżeli są funkcjonariuszami pożarnictwa, którzy co najmniej przez okres 5 lat pełnili służbę w ochronie przeciwpożarowej,
2)
do służby w ochronie przeciwpożarowej - jeżeli mają szczególne kwalifikacje fachowe przydatne w ochronie przeciwpożarowej.
3. 
Funkcjonariusze pożarnictwa, którzy w czasie pełnienia służby w ochronie przeciwpożarowej zostali zaliczeni do II kategorii zdrowia, mogą nadal pełnić służbę na zajmowanych stanowiskach.
4. 
Funkcjonariusze pożarnictwa zaliczeni do III kategorii zdrowia mogą pełnić służbę w ochronie przeciwpożarowej wyłącznie na stanowiskach administracyjnych, a w czasie akcji ratowniczych - także na stanowiskach dowodzenia, kierowania i na stanowiskach pomocniczych.
§  4. 
1. 
Oceny stanu zdrowia osób, o których mowa w § 1, i zaliczenia ich do jednej z trzech kategorii zdrowia dokonuje się w wyniku badań lekarskich wstępnych, okresowych i kontrolnych, przeprowadzanych z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, ustalonego w odrębnym zarządzeniu ogłoszonym w Dzienniku Zarządzeń i Rozkazów Komendy Głównej Straży Pożarnych.
2. 
Na badania lekarskie kieruje jednostka organizacyjna ochrony przeciwpożarowej, w której osoba kierowana pełni lub ma pełnić służbę. Skierowanie na kontrolne badanie lekarskie może być wydane również na wniosek funkcjonariusza pożarnictwa (słuchacza szkoły pożarniczej).
3. 
W skierowaniu na wstępne badania lekarskie należy podać miejsce pełnienia służby lub komórkę organizacyjną oraz stanowisko pracy, na którym osoba kierowana ma pełnić służbę, lub funkcję, którą ma wykonywać.
§  5. 
1. 
Wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby ubiegające się o przyjęcie do służby w ochronie przeciwpożarowej i do szkół pożarniczych, a badaniom okresowym i kontrolnym - funkcjonariusze pożarnictwa i słuchacze szkół pożarniczych.
2. 
Wstępnym badaniom lekarskim podlegają również funkcjonariusze pożarnictwa przenoszeni na stanowiska, na których czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe występują w większym stopniu niż na stanowiskach dotychczas przez nich zajmowanych.
§  6. 
1. 
Na okresowe badania lekarskie kieruje się funkcjonariusza pożarnictwa (słuchacza szkoły pożarniczej) co najmniej raz na 2 lata w celu stwierdzenia zdolności do dalszego pełnienia służby na zajmowanym przez niego stanowisku lub do pełnienia dotychczasowej funkcji. W skierowaniu na badania lekarskie należy podać charakterystykę warunków służby osoby kierowanej na badanie.
2. 
Na badanie kontrolne kieruje się funkcjonariusza pożarnictwa (słuchacza szkoły pożarniczej), jeżeli jego stan zdrowia uniemożliwia dalsze pełnienie służby na zajmowanym stanowisku (wykonywanie dotychczasowej funkcji), a w szczególności, gdy niezdolność do pełnienia służby (funkcji) wskutek choroby lub wypadku trwała ponad 30 dni.
§  7. 
Badania lekarskie, o których mowa w § 4, przeprowadzają:
1)
poradnie pracownicze przy komendach wojewódzkich straży pożarnych - w stosunku do osób pełniących służbę lub ubiegających się o przyjęcie do służby w terenowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej,
2)
przychodnie przyzakładowe i międzyzakładowe - w stosunku do osób pełniących służbę lub ubiegających się o przyjęcie do służby w resortowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej,
3)
zakłady wojskowej służby zdrowia - w stosunku do osób pełniących służbę lub ubiegających się o przyjęcie do służby w ochronie przeciwpożarowej w jednostkach (instytucjach) wojskowych i przedsiębiorstwach państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej,
4)
zakłady kolejowej służby zdrowia - w stosunku do osób pełniących służbę lub ubiegających się o przyjęcie do służby w ochronie przeciwpożarowej w zakładach pracy objętych opieką lekarską tej służby zdrowia,
5)
zakłady służby zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - w stosunku do osób pełniących służbę lub ubiegających się o przyjęcie do służby w ochronie przeciwpożarowej w jednostkach resortu spraw wewnętrznych oraz w stosunku do słuchaczy szkół pożarniczych i osób ubiegających się o przyjęcie do takich szkół,
6)
jednostki organizacyjne zespołów opieki zdrowotnej (przychodnie rejonowe i ośrodki zdrowia) - w stosunku do pozostałych osób.
§  8. 
1. 
Badania lekarskie, o których mowa w § 4 i 5, polegają na badaniu ogólnym. W razie potrzeby przeprowadza się badania specjalistyczne lub badania laboratoryjne dodatkowe albo poddaje się badaną osobę obserwacji szpitalnej.
2. 
Jeżeli zachodzi potrzeba przeprowadzenia badań specjalistycznych, których zakład służby zdrowia przeprowadzający badanie lekarskie nie może wykonać we własnym zakresie, zakład ten kieruje badaną osobę do innego właściwego zakładu służby zdrowia w celu przeprowadzenia takich badań.
3. 
Zakład służby zdrowia przeprowadzający badanie lekarskie wpisuje wyniki tego badania do dokumentacji lekarskiej, którą również przechowuje.
§  9. 
W wyniku przeprowadzonego badania lekarskiego zakład służby zdrowia wydaje orzeczenie lekarskie. Orzeczenie lekarskie powinno ustalać kategorię zdrowia, do której badana osoba została zaliczona, lub trwałą niezdolność do służby w ochronie przeciwpożarowej. Orzeczenie należy przekazać jednostce ochrony przeciwpozarowej, która wydała skierowanie na badanie lekarskie.
§  10. 
1. 
W razie niezaliczenia funkcjonariusza pożarnictwa lub słuchacza szkoły pożarniczej do jednej z trzech kategorii zdrowia zakład służby zdrowia przeprowadzający badanie orzeka o jego trwałej niezdolności do służby w ochronie przeciwpozarowej, przygotowując odpowiednią dokumentację lekarską. Orzeczenie lekarskie zakład służby zdrowia przekazuje jednostce ochrony przeciwpożarowej, która wydała skierowanie na badanie lekarskie.
2. 
Zakład służby zdrowia postępuje w sposób określony w ust. 1, także w razie gdy wynik przeprowadzonego badania lekarskiego wskazuje, że stan zdrowia funkcjonariusza pożarnictwa (słuchacza szkoły pożarniczej) uniemożliwia mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku (pełnienie dotychczasowej funkcji) przez okres przekraczający 12 miesięcy.
§  11. 
Osoby, które pełnią lub mają pełnić służbę w ochronie przeciwpożarowej na stanowiskach wymagających szczególnych kwalifikacji lub w warunkach szkodliwych dla zdrowia, obowiązane są niezależnie od badań lekarskich, o których mowa w zarządzeniu, poddawać się badaniom lekarskim określonym w odrębnych przepisach.
§  12. 
Jednostki organizacyjne ochrony przeciwpozarowej współdziałają z zakładami służby zdrowia przeprowadzającymi badania. Jednostki te obowiązane są w szczególności:
1)
ustalać z zakładami służby zdrowia terminy badań lekarskich funkcjonariuszy pożarnictwa (słuchaczy szkół pożarniczych),
2)
prowadzić kontrolę wykonywania przez funkcjonariuszy pożarnictwa (słuchaczy szkół pożarniczych) obowiązku zgłaszania się na okresowe i kontrolne badania lekarskie,
3)
przechowywać orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 9.
§  13. 
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1977.26.128

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Stan zdrowia i warunki fizyczne, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze pożarnictwa.
Data aktu: 20/09/1977
Data ogłoszenia: 21/10/1977
Data wejścia w życie: 21/10/1977