Pobór przez notariuszy podatku od spadków i darowizn.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW FINANSÓW I SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 31 maja 1976 r.
w sprawie poboru przez notariuszy podatku od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 228) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Notariusze pobierają podatek od spadków i darowizn od sporządzonych przez nich aktów darowizny oraz od dokumentów stwierdzających darowiznę, przedstawionych im w celu dokonania czynności urzędowej, i wpłacają go na rachunek budżetu rady narodowej stopnia podstawowego, na której obszarze działania ma siedzibę państwowe biuro notarialne.
2.
Notariusz określa w treści sporządzonych aktów bądź poświadczeń i na odpisach wydawanych stronom oraz w rejestrach podstawę i sposób obliczenia podatku, a mianowicie przedmiot darowizny, jej wartość, grupę podatkową wynikającą z osobistego stosunku łączącego obdarowanego z darczyńcą, kwotę podatku uiszczonego bądź podstawę prawną niepobrania podatku.
3.
Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, w akcie określa się obszar i położenie gruntów oraz wielkość i przeznaczenie budynków.
4.
Jeżeli przedmiotem darowizny jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczenia na rzecz nabywcy, a wartość tego świadczenia nie może być przy sporządzaniu aktu lub poświadczeniu dokumentu ustalona, notariusz nie oblicza i nie pobiera podatku, obowiązany jest natomiast przesłać właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego, zwanemu dalej "organem", odpis sporządzonego lub poświadczonego dokumentu w terminie dwóch tygodni od dnia dokonania czynności.
§  2.
1.
Notariusz sporządzający akt darowizny jest obowiązany:
1)
pouczyć strony o skutkach przewidzianych w ustawie karnej skarbowej w razie zatajenia lub podania niezgodnie z rzeczywistością danych mogących mieć wpływ na ustalenie podatku i jego wysokość,
2)
pouczyć strony o przysługującym organowi prawie podwyższenia wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych, jeżeli wartość podana przez strony nie odpowiada wartości rynkowej.
2.
O pouczeniu stron oraz udzielonych wyjaśnieniach należy uczynić odpowiednią wzmiankę w sporządzonym akcie.
§  3.
1.
Notariusz może sporządzić akt lub dokonać czynności urzędowej bez pobrania podatku:
1)
po przedstawieniu zaświadczenia stwierdzającego uiszczenie należnego podatku,
2)
za uprzednią zgodą organu na sporządzenie aktu lub dokonanie czynności urzędowej bez obowiązku pobrania jakiejkolwiek kwoty z tytułu podatku z powodu odroczenia terminu płatności; w tym wypadku jest jednak obowiązany przesłać uwierzytelniony odpis aktu lub pisma w terminie dwutygodniowym organowi, który wydał zezwolenie wyrażające zgodę.
2.
Jeżeli organ wyraził zgodę na pobranie tylko części należnego podatku przy sporządzeniu aktu lub dokonywaniu czynności urzędowej, notariusz uzależni sporządzenie aktu lub dokonanie czynności urzędowej od uiszczenia odpowiedniej części podatku.
3.
Stwierdzenie o uiszczeniu podatku notariusz zamieszcza w treści aktu notarialnego, a w razie przedstawienia mu pisma w celu dokonania czynności urzędowej - w treści świadectwa o dokonaniu czynności urzędowej. Jeżeli notariusz nie pobiera podatku, obowiązany jest podać podstawę prawną zwolnienia od podatku bądź też powołać pismo organu wyrażające zgodę na jego niepobranie.
§  4.
1.
Notariusz jest obowiązany prowadzić rejestr podatku od spadków i darowizn na każdy rok. Rejestr powinien zawierać: liczbę porządkową, datę darowizny, imiona, nazwiska i adresy stron umowy, określenie przedmiotu darowizny, zadeklarowaną wartość, grupę podatkową, kwotę pobranego podatku i uwagi.
2.
Rejestr podatku może być zastąpiony przez repertorium przewidziane przepisami o prowadzeniu ksiąg i przechowywaniu akt notarialnych.
3.
W rejestrze należy wykazywać również akty i czynności, od których nie pobrano podatku.
§  5.
1.
Notariusz jest obowiązany:
1)
podsumować w rejestrze kwoty pobranego podatku w okresach dokonywania wpłat,
2)
wypełniać i przesyłać deklarację o wysokości pobranego w danym okresie podatku oraz o wysokości podatku przekazywanego na rachunek budżetu rady narodowej określonej w § 1 ust. 1,
3)
dokonywać wpłat pobranego podatku do dnia 16 każdego miesiąca, jeżeli chodzi o kwoty pobrane od dnia 1 do 15 tego miesiąca, oraz ostatniego dnia miesiąca, jeżeli chodzi o kwoty podatku pobrane od dnia 16 do końca miesiąca; jeżeli jednak suma pobranego podatku przekroczy kwotę 10.000 zł, wpłata powinna być dokonana najpóźniej w dniu następnym,
4)
odnotować w rejestrze w rubryce "uwagi" kwotę wpłaconego podatku, datę wpłaty i okres, którego wpłata dotyczy,
5)
przesyłać odpis rejestru podatku od spadków i darowizn za każdy ubiegły miesiąc organowi właściwemu dla siedziby płatnika w terminie do dnia 7 następnego miesiąca.
2.
Rejestry podatku od spadków i darowizn oraz dowody wpłaty należy przechowywać przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym rejestr założono.
§  6.
Przepisy zarządzenia dotyczące rejestru podatku od spadków i darowizn stosuje się odpowiednio do repertorium zastępującego rejestr.
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1976.24.106

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Pobór przez notariuszy podatku od spadków i darowizn.
Data aktu: 31/05/1976
Data ogłoszenia: 09/06/1976
Data wejścia w życie: 09/06/1976