Gospodarka zasobami złóż kopalin, których wydobywanie nie podlega prawu górniczemu.

UCHWAŁA Nr 34
RADY MINISTRÓW
z dnia 14 lutego 1975 r.
w sprawie gospodarki zasobami złóż kopalin, których wydobywanie nie podlega prawu górniczemu.

W celu dalszego usprawnienia gospodarki zasobami złóż kopalin Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Przepisy uchwały określają zasady gospodarki zasobami złóż kopalin i warunki eksploatacji przez jednostki gospodarki uspołecznionej złóż kopalin, których wydobywanie nie podlega prawu górniczemu.
§  2.
Złoża kopalin mogą być eksploatowane jedynie z zachowaniem przepisów uchwały i zgodnie z narodowymi planami społeczno-gospodarczymi lub dla zaspokojenia społecznie uzasadnionych doraźnych potrzeb lokalnych.
§  3.
1.
Przedsiębiorstwo może prowadzić eksploatację złoża kopaliny po uzyskaniu:
1)
zatwierdzenia geologicznej dokumentacji, zawierającej ustalenie zasobów kopaliny tego złoża, a w razie prowadzenia eksploatacji w ramach rozwoju produkcji lokalnej i ubocznej materiałów budowlanych - karty rejestracyjnej złoża,
2)
zatwierdzenia projektu zagospodarowania złoża kopaliny,
3)
zatwierdzenia planu realizacyjnego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej, stosownie do przepisów prawa budowlanego, a jeżeli rozpoczęcie eksploatacji nie wymaga dokonania inwestycji budowlanej - zgody tego organu na zmianę sposobu wykorzystania terenu.
2.
Zatwierdzenie planu realizacyjnego oraz wydanie decyzji w sprawie zmiany sposobu wykorzystania terenu następuje na podstawie dokumentacji geologicznej (karty rejestracyjnej).
3.
Dokładność, z jaką powinny być ustalone zasoby złoża kopaliny dla celów eksploatacji, oraz sposób sporządzania dokumentacji geologicznej i karty rejestracyjnej złoża określają odrębne przepisy.
§  4.
Przedsiębiorstwu przysługuje wyłączne prawo do gospodarowania złożem w granicach określonych w zatwierdzonej dokumentacji geologicznej lub w karcie rejestracyjnej złoża.
§  5.
1.
Eksploatacja złoża kopaliny powinna być prowadzona w sposób gospodarczo uzasadniony i bezpieczny, przy równoczesnym zapewnieniu racjonalnego wykorzystania złoża kopaliny głównej i kopalin towarzyszących oraz ograniczeniu możliwości powodowania szkód i niekorzystnej zmiany środowiska naturalnego.
2.
Lokalizacja inwestycji nie związanej z eksploatacją złoża w granicach jego zalegania wymaga dodatkowej zgody organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, a jeżeli chodzi o inwestycję szczególnie ważną dla gospodarki narodowej - także zgody Centralnego Urzędu Geologii.
§  6.
1.
Zaniechanie eksploatacji złoża kopaliny w takich warunkach, że późniejsze wydobywanie kopaliny stanie się technicznie niemożliwe lub gospodarczo niecelowe, jest niedozwolone z wyjątkiem wypadków, gdy wymaga tego inny ważniejszy interes społeczny, a przede wszystkim bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzkiego lub ochrona środowiska.
2.
Zaniechanie eksploatacji złoża wymaga zgody organu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3; organ ten określa w decyzji warunki zaniechania eksploatacji.
§  7.
Przedsiębiorstwo obowiązane jest przedsiębrać środki niezbędne dla ochrony i wykorzystania zasobów złoża, jak również dla ochrony powierzchni oraz wód powierzchniowych i podziemnych, stosownie do obowiązujących przepisów oraz zasad techniki wydobycia.
§  8.
Na terenach podlegających ochronie na mocy przepisów odrębnych mogą być prowadzone roboty tylko w sposób i w rozmiarze dopuszczonym przez te przepisy.
§  9.
Pominięcie w procesie eksploatacji części zasobów przemysłowych może nastąpić wyłączenie za zgodą organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w wypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa prowadzenia robót lub stwierdzenia, że wydobywana kopalina nie nadaje się do wykorzystania w procesie przeróbczym.
§  10.
Przedsiębiorstwo obowiązane jest prowadzić ewidencję strat zasobów przemysłowych i nieprzemysłowych w sposób określony odrębnymi przepisami.
§  11.
Przedsiębiorstwo obowiązane jest w miarę postępu eksploatacji złoża kopaliny likwidować wyrobiska odkrywkowe i po dokonaniu rekultywacji gruntu przygotować je do zagospodarowania stosownie do odrębnych przepisów.
§  12.
1.
Przed przystąpieniem do eksploatacji przedsiębiorstwo obowiązane jest sporządzić na podstawie zatwierdzonej dokumentacji geologicznej (karty rejestracyjnej złoża) projekt zagospodarowania złoża kopaliny, uwzględniający kompleksowe wykorzystanie kopaliny głównej oraz kopalin towarzyszących i odpadów, a także ochronę środowiska, oraz uzyskać jego zatwierdzenie.
2.
Projekt zagospodarowania złoża kopaliny powinien zawierać podstawowe dane dotyczące racjonalnej gospodarki zasobami złoża, a w szczególności:
1)
granice złoża oraz obszar projektowanej eksploatacji,
2)
zasoby geologiczne, przemysłowe i nieprzemysłowe,
3)
przewidywane filary i półki ochronne oraz inne środki zabezpieczające,
4)
przewidywane straty zasobów przemysłowych oraz obowiązujące normatywy strat,
5)
wielkość planowanego wydobycia kopaliny,
6)
sposób prowadzenia eksploatacji z określeniem:
a)
miejsca otwarcia złoża i kolejności eksploatacji zasobów,
b)
sposobu urabiania złoża oraz usuwania i zwałowania warstw nadkładu i odpadów oraz odprowadzenia wód,
c)
ochrony sąsiednich złóż kopalin, obiektów budowlanych, wód powierzchniowych i podziemnych, a także środowiska naturalnego,
d)
zagrożeń, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzkiego, oraz sposobu przeciwdziałania tym zagrożeniom,
e)
sposobu likwidacji wyrobisk i rekultywacji terenu objętego eksploatacją,
7)
zamierzone wykorzystanie kopaliny głównej, kopalin towarzyszących i odpadów.
3.
W razie gdy rozpoczęcie eksploatacji wymaga nakładów inwestycyjnych, projekt zagospodarowania złoża sporządza się w ramach założeń techniczno-ekonomicznych inwestycji, zgodnie z przepisami odrębnymi i z uwzględnieniem przepisu ust. 2.
§  13.
1.
Projekt zagospodarowania złoża kopaliny zatwierdza jednostka sprawująca bezpośredni nadzór nad przedsiębiorstwem.
2.
Zatwierdzenie projektu zagospodarowania złoża kopaliny następuje po uzgodnieniu z:
1)
Prezesem Centralnego Urzędu Geologii w zakresie prawidłowego ustalenia zasobów przemysłowych złoża kopaliny, jeżeli wydobycie lub planowane wydobycie kopaliny ze złoża przekracza 500 tys. t rocznie,
2)
właściwym organem administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w innych wypadkach niż określone w pkt 1.
§  14.
1.
Przedsiębiorstwo sporządza co pięć lat plan racjonalnej gospodarki złożem określający szczegółowo sposób wykonania techniczno-organizacyjnych zamierzeń wynikających z zatwierdzonego projektu zagospodarowania złoża kopaliny i zadań produkcyjnych planowanych na okres pięcioletni.
2.
Plan racjonalnej gospodarki złożem powinien określać szczegółowo dane, o których mowa w § 12 ust. 2, a odnoszące się do tej części zasobów, która ma być eksploatowana w okresie objętym planem.
3.
Przedsiębiorstwo przedstawia plan racjonalnej gospodarki złożem do zatwierdzenia organom administracji państwowej stopnia wojewódzkiego nie później niż 30 dni przed przewidywanym terminem przystąpienia do realizacji tego planu.
4.
Organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego może nakazać zmianę planu racjonalnej gospodarki złożem, jeżeli wymagałyby tego zasady prawidłowej gospodarki złożem lub potrzeby wynikające z obowiązku ochrony środowiska.
5.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii ustala sposób sporządzania i zatwierdzenia planów racjonalnej gospodarki złożem kopaliny.
§  15.
Przedsiębiorstwo obowiązane jest zawiadomić organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego o terminie rozpoczęcia i zakończenia eksploatacji złoża kopaliny.
§  16.
1.
Eksploatacja złoża kopaliny odbywa się według zatwierdzonego planu racjonalnej gospodarki złożem.
2.
Zmiana lub uzupełnienie planu określonego w ust. 1 może nastąpić tylko w razie zmiany naturalnych lub technicznych warunków wydobywania kopaliny i z zastrzeżeniem uprzedniego zatwierdzenia tych zmian i uzupełnień przez organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.
§  17.
1.
Przedsiębiorstwo jest obowiązane do:
1)
okresowego uzupełniania dokumentacji geologicznej (karty rejestracyjnej), zgodnie z przepisami o przeprowadzeniu ewidencji zasobów złóż kopalin,
2)
posiadania mapy wyrobisk eksploatacyjnych i okresowego jej aktualizowania.
2.
W okresach między dokonywaną aktualizacją dokumentów wymienionych w ust. 1 przedsiębiorstwo może zmieniać klasyfikację zatwierdzonych zasobów geologicznych i przemysłowych na zasadach i w trybie określonych przepisami o prowadzeniu ewidencji zasobów złóż kopalin.
§  18.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych wydaje w uzgodnieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Geologii przepisy techniczne w sprawach prowadzenia eksploatacji złóż kopalin.
§  19.
Przy prowadzeniu eksploatacji złoża kopaliny stosuje się ogólne przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  20.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii sprawuje nadzór, a organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - kontrolę nad eksploatacją złóż kopalin i nad właściwym wykorzystaniem tych złóż.
§  21. 1
Organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego może zwolnić przedsiębiorstwo z obowiązku posiadania projektu zagospodarowania tego złoża, planu racjonalnej gospodarki złożem lub dokumentu, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt 2, jeżeli wydobycie ma być prowadzone dla zaspokojenia potrzeb lokalnych w rozmiarze nie przekraczającym 10 000 t rocznie, a przewidywany sposób eksploatacji nie spowoduje naruszenia zasad gospodarki złożem kopaliny i ochrony środowiska.
§  22.
Organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego:
1)
prowadzi rejestr punktów eksploatacji surowców mineralnych na terenie województwa (miasta wyłączonego z województwa),
2)
sporządza okresowe analizy stanu gospodarki złożami kopalin na terenie województwa (miasta wyłączonego z województwa).
§  23.
1.
Pracownicy organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz Centralnego Urzędu Geologii mają prawo dokonywania kontroli działalności przedsiębiorstw prowadzących eksploatację złóż kopalin.
2.
Organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz Prezes Centralnego Urzędu Geologii mogą wydawać niezbędne decyzje w razie stwierdzenia nieprzestrzegania przepisów lub prowadzenia nieprawidłowej gospodarki złożami kopalin, a także występować z wnioskami do jednostki nadrzędnej nad przedsiębiorstwem o wstrzymanie eksploatacji w całości lub w części w razie istotnego naruszenia interesu społecznego.
§  24.
Kierownicy przedsiębiorstw oraz osoby sprawujące kierownictwo eksploatacji są obowiązani udostępnić pracownikom organów, o których mowa w § 23, potrzebne materiały i dokumenty.
§  25.
Przedsiębiorstwo prowadzące eksploatację złoża kopaliny w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały i nie posiadające zatwierdzonej geologicznej dokumentacji złoża kopaliny (karty rejestracyjnej) jest obowiązane sporządzić taką dokumentację i przedstawić ją do zatwierdzenia w terminie do dnia 30 czerwca 1976 r.
§  26.
1.
Przedsiębiorstwo prowadzące eksploatację złoża kopaliny w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały na podstawie zatwierdzonego planu ruchu lub planu bezpiecznego prowadzenia robót i prawidłowej gospodarki złożem, ustalonego przez właściwych ministrów, jest obowiązane do sporządzenia projektu zagospodarowania złoża kopaliny i przedstawienia go do zatwierdzenia najpóźniej na sześć miesięcy przed upływem ważności takiego planu.
2.
Przedsiębiorstwo prowadzące eksploatację złoża kopaliny w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały i nie posiadające zatwierdzonego planu, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązane do sporządzenia projektu zagospodarowania złoża kopaliny i przedstawienia go do zatwierdzenia w terminie do dnia 31 grudnia 1976 r.
§  27.
Przedsiębiorstwo prowadzące eksploatację złoża kopaliny w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały jest obowiązane do przedstawienia do zatwierdzenia planu racjonalnej gospodarki złożem w ciągu miesiąca od zatwierdzenia projektu zagospodarowania złoża.
§  28.
Uprawnienia organów administracji państwowej, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, § 5 ust. 2, § 9, § 13 ust. 2 pkt 2, § 14 ust. 3 i 4, § 15, § 16 ust. 2, § 21, 22, 23 i 24, w odniesieniu do złóż kopalin położonych na terenach związanych z obronnością kraju przysługują odpowiednio organom określonym przez Ministra Obrony Narodowej i Ministra Spraw Wewnętrznych.
§  29.
Ilekroć w uchwale mowa jest o:
1)
złożu kopaliny - należy przez to rozumieć złoże kopaliny, której wydobywanie nie podlega prawu górniczemu,
2)
przedsiębiorstwie - należy przez to rozumieć jednostkę gospodarki uspołecznionej, która prowadzi eksploatację złoża kopaliny,
3)
planie realizacyjnym - należy przez to rozumieć plan realizacyjny określony w prawie budowlanym.
§  30.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1975 r.
1 § 21:

- zmieniony przez § 1 uchwały z dnia 8 lipca 1982 r. (M.P.82.17.143) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 21 lipca 1982 r.

- zmieniony przez § 1 uchwały z dnia 20 lutego 1987 r. (M.P.87.7.49) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 10 marca 1987 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1975.6.33

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Gospodarka zasobami złóż kopalin, których wydobywanie nie podlega prawu górniczemu.
Data aktu: 14/02/1975
Data ogłoszenia: 28/02/1975
Data wejścia w życie: 01/04/1975