Ustalenie wzorów i odcinków banknotów.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 28 października 1974 r.
w sprawie ustalenia wzorów i odcinków banknotów.

Na podstawie art. 11 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 72, poz. 356) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustala się wzory banknotów w odcinkach 100-złotowych i 500-złotowych określone w załączniku do zarządzenia.
§  2.
Banknoty w odcinkach 500-złotowych z datą emisji 16 grudnia 1974 r. mają obieg prawny od dnia 16 grudnia 1974 r., a banknoty w odcinkach 100-złotowych z datą emisji 15 stycznia 1975 r. mają obieg prawny od dnia 15 stycznia 1975 r.
§  3.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK  1

Wzory banknotów w odcinkach 100-złotowych i 500-złotowych

Wartość Wymiary w mm Papier Kolory zasadnicze Cechy graficzne Numeracja
rodzaj, kolor znak wodny strona przednia strona odwrotna kolor seria numer rozmieszczenie
100 złotych 138 x 63 gładzony kremowy wizerunek orła czerwony i wiśniowy Siatka giloszowa z przecinających się linii w odcieniach koloru czerwonego i pomarańczowego w postaci splotów. Z prawej strony popiersie Ludwika Waryńskiego w kolorze brązowym. Obok napis w układzie pionowym "LUDWIK WARYŃSKI". U góry na giloszowym tle napis "NARODOWY BANK POLSKI" w kolorze brązowym. W części środkowej na tle rozety giloszowej liczba 100 w kolorze brązowym. Poniżej napis "STO ZŁOTYCH", "WARSZAWA," i oznaczenie daty emisji w kolorze brązowym. W środku rozety wizerunek orła ustalony dla godła PRL w kolorze brązowym. Poniżej oznaczenie serii i numeru w kolorze ciemnowiśniowym. Z lewej strony wizerunku orła podpis Prezesa Narodowego Banku Polskiego, z prawej strony podpis Głównego Skarbnika Banku. W lewym górnym rogu oznaczenie serii i numeru w kolorze czerwonym. Poniżej znak wodny: wizerunek orła. W lewym dolnym rogu liczba 100 w kolorze brązowym na tle rozety. Siatka giloszowa z pionowych linii w kolorze wiśniowym i czerwonym. U góry na tle giloszowym napis "NARODOWY BANK POLSKI" w kolorze brązowym. W części środkowej na tle powiewających sztandarów w kolorze w wiśniowym i czerwonym winieta pierwszego numeru pisma Proletariatu zawierająca napisy w kolorze brązowym: "PROLETARYAT ORGAN MIĘDZYNARODOWEJ, SOCYALNO-REWOLUCYJNEJ PARTYI, N. 1. R. 1883 Swobody! Fabryk! i Ziemi! Proletaryusze wszystkich krajów łączcie się". Pod sztandarami napis "STO ZŁOTYCH" oraz klauzula "BILETY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO SĄ PRAWNYM ŚRODKIEM PŁATNICZYM W POLSCE". W lewym dolnym rogu liczba 100 w kolorze brązowym. W prawym górnym rogu nad wstęgą liczba 100 w kolorze brązowym. Poniżej znak wodny: wizerunek orła. Pod nim inicjały "NBP" czerwony i wiśniowy jedna lub dwie duże litery siedmiocyfrowy litery serii i cyfry numeru w układzie poziomym w lewym górnym rogu nad znakiem wodnym, druga numeracja w części środkowej pod wizerunkiem orła
500 złotych 138 x 63 gładzony kremowy wizerunek orła brązowy i pomarańczowy Siatka giloszowa z przecinających się linii koloru pomarańczowego i oliwkowozielonego w postaci splotów. U góry na giloszowych tle napis "NARODOWY BANK POLSKI" w kolorze brązowym. W części środkowej popiersie Tadeusza Kościuszki w kolorze brązowym. Z prawej strony popiersia liczba 500 w kolorze brązowym na tle rozety giloszowej. Poniżej napisy "PIĘĆSET ZŁOTYCH", "WARSZAWA," i oznaczenie daty emisji w kolorze brązowym. W środku rozety wizerunek orła podpis Prezesa Narodowego Banku Polskiego, z prawej strony podpis Głównego Skarbnika Banku. W lewym górnym rogu i w prawym dolnym rogu oznaczenie serii i numeru w kolorze czerwonym. Z lewej strony popiersia znak wodny: wizerunek orła. Poniżej w lewym dolnym rogu liczba 500 w kolorze ciemnozielonym na tle jasnozielonej stylizowanej gałązki laurowej. Z prawej strony liczby napis "TADEUSZ KOŚCIUSZKO". Siatka giloszowa z przecinających się linii koloru pomarańczowego i oliwkowozielonego w poprzeczne pasy. W części środkowej chorągiew regimentu grenadierów krakowskich w kolorze brązowym z napisem "ŻYWIĄ Y BRONIĄ". Na chorągwi na tle skrzyżowanej kosy i piki wieniec laurowy, a w nim snopek zboża i czapka chłopska. Na tle chorągwi napis "PIĘĆSET ZŁOTYCH" w kolorze brązowym. Nad chorągwią na giloszowym tle napis "NARODOWY BANK POLSKI" w kolorze brązowym. Z lewej strony chorągwi na tle giloszowej rozety tarcza na bandolier od ładownicy w kolorze brązowym. Pod tarczą liczba 500 w kolorze brązowym. Pod chorągwią klauzula "BILETY NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO SĄ PRAWNYM ŚRODKIEM PŁATNICZYM W POLSCE". W prawym górnym rogu liczba 500 w kolorze brązowym otoczona wstęgą. Poniżej znak wodny: wizerunek orła. Pod nim inicjały "NBP". czerwony jedna lub dwie duże litery siedmiocyfrowy litery serii i cyfry numeru w układzie poziomym w lewym górnym rogu nad znakiem wodnym, druga numeracja w prawym dolnym rogu pod wizerunkiem orła
1 Załącznik:

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 3 stycznia 1976 r. (M.P.76.5.25) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 18 lutego 1976 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 25 stycznia 1979 r. (M.P.79.3.33) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 13 lutego 1979 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.37.214

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalenie wzorów i odcinków banknotów.
Data aktu: 28/10/1974
Data ogłoszenia: 12/11/1974
Data wejścia w życie: 12/11/1974