Zgłaszanie, zabezpieczanie i unieszkodliwianie materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych.

ZARZĄDZENIE Nr 78
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 25 września 1974 r.
w sprawie zgłaszania, zabezpieczania i unieszkodliwiania materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych.

W celu zapewnienia ściślejszego współdziałania terenowych organów administracji państwowej i ludności cywilnej z jednostkami wojskowymi, zajmującymi się zbieraniem i likwidacją materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych, zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za przedmioty wybuchowe uważa się wszelkiego rodzaju przedmioty pochodzenia wojskowego, które ze względu na swe właściwości wybuchowe grożą niebezpieczeństwem przy niewłaściwym obchodzeniu się z nimi (ruszanie, rozkręcanie, rzucanie itp.) albo w razie zetknięcia się z wysoką temperaturą. Są to w szczególności: zapalniki, pociski, bomby lotnicze, pancerzownice, granaty, miny wszelkich typów, naboje artyleryjskie i karabinowe, ładunki materiałów wybuchowych, czerepy pocisków oraz złom metalowy zawierający resztki materiałów wybuchowych.
2.
Za przedmioty niebezpieczne uważa się wszelkiego rodzaju urządzenia (materiały) pochodzenia wojskowego, przemysłowego lub innego, które mając właściwości łatwo palne, żrące, trujące albo które znajdując się w stanie sprężenia (skroplenia) grożą niebezpieczeństwem przy manipulowaniu (rzucaniu, rozkręcaniu) lub zetknięciu się z powietrzem albo wysoką temperaturą. Zalicza się do nich w szczególności: płyn łatwo palny, żrący i trujący lub jego pozostałości w beczkach i pojemnikach, zawartość butli stalowych, gaśnic, resztki rozmaitych substancji w aparaturze laboratoryjnej, a także inne materiały o szkodliwych i niebezpiecznych właściwościach.
§  2.
Minister Oświaty i Wychowania w szerszym niż dotychczas zakresie uwzględni w programach nauczania szkół podstawowych, zasadniczych zawodowych, przyzakładowych i średnich tematy mające na celu uświadomienie i pouczenie dzieci oraz młodzieży:
1)
o skutkach lekkomyślnego manipulowania wszelkiego rodzaju znalezionymi materiałami wybuchowymi lub innymi przedmiotami niebezpiecznymi,
2)
o konieczności niezwłocznego powiadamiania urzędu najbliższego terenowego organu administracji państwowej (urzędu gminy, miasta i gminy, urzędu miejskiego lub dzielnicowego) albo jednostki Milicji Obywatelskiej o znalezieniu tych materiałów i przedmiotów.
§  3.
Organizacje społeczne i młodzieżowe oraz Komitet do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" powinny kontynuować akcję uświadamiającą, szczególnie w formie pogadanek, audycji radiowych i wyświetlanych filmów, wskazujących na skutki działania materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych. Organizacje młodzieżowe powinny wykorzystać w tym celu również prasę młodzieżową.
§  4.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej (przedsiębiorstwa, instytucje) są obowiązane zawiadamiać organy określone w § 2 pkt 2 o znalezieniu wszelkiego rodzaju materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych w czasie prowadzenia prac budowlanych, rozbiórkowych, ziemnych, melioracyjnych, leśnych, rolnych itp.
2.
Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy również jednostek gospodarki uspołecznionej zajmujących się zbiórką, skupem, przerobem i zbywaniem surowców wtórnych metali.
3.
Jednostki organizacyjne określone w ust. 1 i 2 nie zgłaszają materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych, używanych przez nie w ramach ich bieżącej działalności. Tryb zabezpieczania oraz unieszkodliwiania tych materiałów i przedmiotów określają odrębne przepisy.
§  5.
1.
Terenowe organy administracji państwowej powinny prowadzić akcję uświadamiającą o skutkach lekkomyślnego obchodzenia się ze znalezionymi materiałami wybuchowymi i innymi przedmiotami niebezpiecznymi.
2.
Terenowe organy administracji państwowej są obowiązane:
1)
zabezpieczać miejsca, w których znaleziono materiały wybuchowe (przedmioty niebezpieczne), lub rejony zagrożone nimi, do czasu przybycia specjalistów wojskowych,
2)
zawiadamiać najbliższy organ wojskowy (jednostkę) o znalezieniu materiałów wybuchowych (przedmiotów niebezpiecznych), wskazywać miejsca, w których one się znajdują, oraz informować o ewentualnych wypadkach powstałych wskutek działania tych materiałów (przedmiotów),
3)
wyznaczać, w porozumieniu z organami wojskowymi, rejony (miejsca) do niszczenia znalezionych materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych,
4)
ułatwiać jednostkom wojskowym pracę związaną z unieszkodliwianiem materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych oraz udzielać im pomocy, dotyczącej w szczególności zapewnienia niezbędnej siły roboczej przy pracach pomocniczych lub porządkowo-ochronnych nie stwarzających bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia oraz w miarę możności sprzętu i środków łączności,
5)
zapewniać żołnierzom na czas wykonywania przez nich zadań w terenie pomieszczenia na przejściowe zakwaterowanie w razie braku możliwości zakwaterowania żołnierzy w koszarach (kwaterach) wojskowych; koszty zakwaterowania ponoszą organy wojskowe według stawek zryczałtowanych wynagrodzenia za przejściowe zakwaterowanie Sił Zbrojnych w pomieszczeniach.
3.
Obowiązki wynikające z ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ciążą również na jednostkach organizacyjnych wymienionych w § 4 ust. 1 i 2, które w razie wezwania organu wojskowego do oczyszczenia terenu powinny nadto udzielić mu pomocy określonej w ust. 2 pkt 4 i 5.
§  6.
Tracą moc:
1)
zarządzenie nr 38 Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 marca 1953 r. w sprawie zabezpieczania i zgłaszania min, niewypałów, porzuconej amunicji oraz innych przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych z okresu działań wojennych (Monitor Polski Nr A-30, poz. 379),
2)
zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 1953 r. w sprawie trybu postępowania przy zabezpieczaniu i unieszkodliwianiu ujawnionych w terenie i znajdujących się w złomie przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych (Monitor Polski Nr A-35, poz. 445).
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.34.202

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zgłaszanie, zabezpieczanie i unieszkodliwianie materiałów wybuchowych i innych przedmiotów niebezpiecznych.
Data aktu: 25/09/1974
Data ogłoszenia: 11/10/1974
Data wejścia w życie: 11/10/1974