Doskonalenie i rozwój systemu orientacji poradnictwa zawodowego.

UCHWAŁA Nr 110
RADY MINISTRÓW
z dnia 3 maja 1974 r.
w sprawie doskonalenia i rozwoju systemu orientacji i poradnictwa zawodowego.

W celu doskonalenia i rozszerzania pomocy młodzieży szkolnej, młodocianym nie pobierającym nauki i pełnoletnim kandydatom do pracy w prawidłowym wyborze zawodu lub pracy Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
Uchwała określa zasady organizowania pomocy młodzieży szkolnej oraz osobom młodocianym i pełnoletnim w wyborze zawodu lub pracy.
§  2.
1.
Pomocy związanej z prawidłowym wyborem lub zmianą zawodu albo pracy, zwanej dalej "orientacją i poradnictwem zawodowym", udzielają:
1)
młodzieży uczącej się i studiującej w ostatnich latach nauki - szkoły, szkoły wyższe oraz poradnie wychowawczo-zawodowe,
2)
młodocianym nie pobierającym nauki oraz pełnoletnim kandydatom do pracy lub przygotowania zawodowego (nauki zawodu) - terenowe organy administracji państwowej,
3)
młodocianym i pełnoletnim pracującym - zakłady pracy, w których są zatrudnieni, zwane dalej "zakładami pracy".
2.
Orzecznictwo lekarskie na potrzeby poradnictwa zawodowego w szkołach, w szkołach wyższych, w poradniach wychowawczo-zawodowych i w terenowych organach administracji państwowej oraz w zakładach pracy sprawują zakłady społeczne służby zdrowia.
§  3.
Instytucje i zakłady pracy, o których mowa w § 2, współpracują w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego z organizacjami społecznymi i młodzieżowymi oraz organizacjami spółdzielczymi i rzemieślniczymi.
§  4.
Zakłady pracy:
1)
współdziałają z terenowymi organami administracji państwowej, poradniami wychowawczo-zawodowymi i szkołami w zakresie orientacji zawodowej młodzieży szkolnej i studenckiej, w szczególności przez:
a)
udzielanie pełnej informacji o potrzebach kadrowych oraz wymaganiach niezbędnych do wykonywania pracy w poszczególnych zawodach i na stanowiskach pracy w zakładzie,
b)
utrzymywanie stałych kontaktów w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego ze szkołami, poradniami wychowawczo-zawodowymi i terenowymi organami administracji państwowej przez upoważnionego przedstawiciela służby pracowniczej,
2)
współdziałają z terenowymi organami administracji państwowej, instytucjami oświaty dorosłych oraz organizacjami społecznymi w organizowaniu orientacji i poradnictwa zawodowego dla pracowników w razie konieczności zmiany zawodu lub zatrudnienia, a także dla pracowników podnoszących bądź doskonalących swoje kwalifikacje zawodowe.
§  5.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych:
1)
w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Ministrami Oświaty i Wychowania, Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, Zdrowia i Opieki Społecznej oraz wojewodami i prezydentami miast wyłączonych z województw ustali:
a)
zakres i kierunki działania w dziedzinie orientacji i poradnictwa zawodowego,
b)
zasady współdziałania oraz planowania i realizacji zadań w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego stosownie do tendencji rozwojowych i przewidywanych potrzeb kadrowych kraju, a także poszczególnych regionów,
2)
w porozumieniu z Ministrami Oświaty i Wychowania oraz Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki ustali zasady i warunki wspólnego dokształcania i doskonalenia - w zakresie problematyki wyboru zawodu, dalszej nauki i pracy - pracowników terenowych organów administracji państwowej, poradni wychowawczo-zawodowych, organizatorów orientacji zawodowej (doradców zawodowych) w szkołach, pełnomocników Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych do spraw zatrudniania absolwentów szkół wyższych, pełnomocników do spraw zatrudniania absolwentów szkół zawodowych oraz przedstawicieli zakładowej służby pracowniczej,
3)
zorganizuje prace nad charakterystykami i monografiami zawodów dla celów orientacji i poradnictwa zawodowego,
4)
określi dla resortów gospodarczych, zjednoczeń branżowych i zakładów pracy formy pomocy w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego, uwzględniając w tym dorobek pracowni psychologii i socjologii pracy.
§  6.
1.
Wojewodowie, prezydenci miast i naczelnicy powiatów, miast stanowiących powiaty oraz miast i powiatów:
1)
podejmą przy współudziale organizacji społecznych działanie w celu organizowania w ramach pracy społecznej pomocy w wyborze zawodu lub pracy zwłaszcza w tych powiatach (miastach), w których nie są zorganizowane poradnie wychowawczo-zawodowe; w pracach tych powinni brać udział doświadczeni pracownicy instytucji oświatowych, służby zdrowia, terenowych organów administracji państwowej oraz zakładów pracy,
2)
zapewnią sukcesywne organizowanie w urzędach terenowych organów administracji państwowej - poczynając od dnia 1 stycznia 1975 r. w pierwszej kolejności w miastach-siedzibach urzędów wojewódzkich, a następnie w miastach o zatrudnieniu w gospodarce uspołecznionej wynoszącym ponad 25 tys. osób - punktów orientacji i poradnictwa zawodowego dla kandydatów do pracy lub przygotowania zawodowego (nauki zawodu), współdziałających z instytucjami oświatowymi,
3)
zapewnią warunki kadrowego i organizacyjnego wzmocnienia istniejących poradni wychowawczo-zawodowych oraz stopniowe organizowanie, tam gdzie to jest uzasadnione, poradni w powiatach (miastach), w których nie ma dotychczas takich poradni,
4)
zapewnią stałą współpracę urzędów wojewódzkich, powiatowych i miejskich z poradniami wychowawczo-zawodowymi i zakładami pracy w zakresie pomocy w wyborze zawodu, dalszej nauki oraz zatrudniania uczniów z niepełną sprawnością fizyczną lub umysłową albo innymi zaburzeniami.
2.
Zasady organizowania punktów orientacji i poradnictwa zawodowego ustala Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Do zadań punktów należy w szczególności zapewnianie kandydatom do pracy lub przygotowania zawodowego (nauki zawodu):
1)
informacji o zawodach, warunkach pracy i płac w zakładach pracy, możliwościach uzupełniania, podnoszenia kwalifikacji zawodowych i awansu w zawodzie, perspektywach rynku pracy, w tym zwłaszcza o zawodach mało popularnych,
2)
indywidualnych porad zawodowych, stosownie do potrzeb osób mających podjąć pracę lub przygotowanie zawodowe (naukę zawodu).
3.
Zasady organizowania poradni wychowawczo-zawodowych określa Minister Oświaty i Wychowania.
§  7.
Minister Oświaty i Wychowania zapewni podniesienie poziomu i rozwój orientacji zawodowej i poradnictwa zawodowego dla ogółu młodzieży w okresie ostatnich lat nauki w szkołach podstawowych, średnich ogólnokształcących i w szkołach zawodowych, jako integralnej części procesu nauczania i wychowania, w szczególności przez:
1)
przekazywanie - w ramach nauczania przedmiotów szkolnych - elementarnej wiedzy o zawodach i kształtowanie w toku procesu wychowawczego pożądanej postawy i dążeń zawodowych młodzieży,
2)
powierzenie we wszystkich szkołach jednemu z nauczycieli, po odpowiednim przeszkoleniu, dodatkowej funkcji organizatora orientacji zawodowej (doradcy zawodowego) i określenie jego praw i obowiązków wynikających z wykonywania tych zadań,
3)
zastosowanie w pracy szkół systematycznej obserwacji cech osobowości ucznia, charakteryzującej jego rozwój w ciągu nauki szkolnej,
4)
działanie przy współpracy organizacji młodzieżowych na rzecz ujawniania i rozwoju uzdolnień młodzieży,
5)
rozszerzenie - w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa - orientacji i poradnictwa zawodowego w zakresie nabywania, uzupełniania i doskonalenia kwalifikacji pracowników w zawodach niezbędnych dla rozwoju rolnictwa i usług na wsi,
6)
opracowywanie i przekazywanie do użytku poradni wychowawczo-zawodowych, szkół i administracji szkolnej materiałów metodyczno-instruktażowych, diagnostycznych i informacyjnych w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego,
7)
kształcenie pomocniczego personelu na potrzeby orientacji i poradnictwa zawodowego,
8)
powołanie centralnego ośrodka orientacji i poradnictwa zawodowego.
§  8.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej zapewni należytą organizację i poziom badań lekarskich w zakresie przydatności zawodowej uczniów wszystkich typów szkół w celu ustalania przeciwwskazań, a w szczególnie trudnych przypadkach - również wskazań, w wyborze zawodu i pracy, zwłaszcza przez:
1)
zapewnienie kadr fachowych dla orzecznictwa lekarskiego w poradnictwie zawodowym dla młodzieży i dorosłych,
2)
systematyczną współpracę szkolnej służby zdrowia z przemysłową służbą zdrowia i innymi jednostkami organizacyjnymi służby zdrowia,
3)
szersze uwzględnianie problematyki badań i orzecznictwa lekarskiego związanych z wyborem zawodu w programach dokształcania i doskonalenia lekarzy i pielęgniarek zatrudnionych w szkolnej i przemysłowej służbie zdrowia oraz w ośrodkach zdrowia na wsi,
4)
ustalenie jednostki wiodącej w kształceniu, dokształcaniu i doskonaleniu lekarzy - specjalistów w zakresie poradnictwa zawodowego,
5)
aktualizację - z lekarskiego punktu widzenia - kryteriów przydatności zawodowej młodzieży i pracowników dorosłych do poszczególnych zawodów i stanowisk pracy.
§  9.
Minister Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki:
1)
zapewni w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych i Ministrem Oświaty i Wychowania kształcenie, dokształcanie i doskonalenie kadr z wyższym wykształceniem o odpowiednim profilu zawodowym i w rozmiarach umożliwiających dalszy rozwój orientacji i poradnictwa zawodowego,
2)
wprowadzi do programów nauczania szkół wyższych na kierunkach kształcących nauczycieli odrębny przedmiot lub zajęcia z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego,
3)
zapewni stałe współdziałanie szkół wyższych z okręgowymi poradniami wychowawczo-zawodowymi i szkołami średnimi w zakresie orientacji zawodowej młodzieży kandydującej na studia wyższe, a w szkołach wyższych - orientację zawodową dla studentów przed podjęciem pierwszej pracy,
4)
ustali w porozumieniu z Prezesem Polskiej Akademii Nauk, Ministrem Oświaty i Wychowania i z zainteresowanymi ministrami zakres i organizację badań naukowych dotyczących orientacji i poradnictwa zawodowego oraz nowych metod pracy stosowanych w poradnictwie dla młodzieży i dorosłych.
§  10.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustali zasady organizowania orientacji zawodowej oraz tryb udzielania porad zawodowych kandydatom do zawodów wojskowych i żołnierzom w czynnej służbie wojskowej.
§  11.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych zapewni zorganizowanie systemu orientacji i poradnictwa zawodowego osobom odbywającym karę pozbawienia wolności oraz nieletnim przebywającym w domach poprawczych.
§  12.
Zaleca się organizacjom społecznym, spółdzielczym i rzemieślniczym nawiązanie współpracy w zakresie orientacji i poradnictwa zawodowego z odpowiednimi instytucjami i zakładami pracy.
§  13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.19.112

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Doskonalenie i rozwój systemu orientacji poradnictwa zawodowego.
Data aktu: 03/05/1974
Data ogłoszenia: 31/05/1974
Data wejścia w życie: 31/05/1974