Zapasy nieprawidłowe podlegające bieżącej przecenie i zasady rozliczania skutków tej przeceny.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 31 marca 1972 r.
w sprawie zapasów nieprawidłowych podlegających bieżącej przecenie i zasad rozliczania skutków tej przeceny.

Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. Nr 22, poz. 188) zarządza się, co następuje:
§  1. 1
Zarządzenie dotyczy zapasów nieprawidłowych podlegających bieżącej przecenie w przedsiębiorstwach państwowych, z wyjątkiem przedsiębiorstw handlu wewnętrznego typu rynkowego i handlu zagranicznego, oraz w organizacjach spółdzielczych prowadzących działalność produkcyjną i w jednostkach badawczych, działających według zasad rozrachunku gospodarczego, zwanych dalej "przedsiębiorstwami".
§  2.
1.
Za zapasy nieprawidłowe podlegające bieżącej przecenie uważa się:
1)
zapasy materiałów nieprzydatnych przedsiębiorstwu do wykonywania bieżących lub planowanych na najbliższe lata zadań gospodarczych,
2)
zapasy półfabrykatów, produkcji w toku i oprzyrządowania, przygotowane do dalszej produkcji, która została zaniechana, jeżeli zapasy te nie mogą być wykorzystane do produkcji wykonywanej lub planowanej na najbliższe lata,
3)
wyroby gotowe i towary, których przedsiębiorstwo nie może sprzedać po obowiązujących cenach wskutek częściowej lub całkowitej utraty pierwotnych właściwości użytkowych lub na które nie ma nabywców.
2.
Przepisy ust. 1 nie dotyczą części zamiennych, które przedsiębiorstwa (producenci i jednostki obrotu zaopatrzeniowego) obowiązane są utrzymywać w ustalonym okresie po zaniechaniu produkcji wyrobów, których te części dotyczą.
§  3.
1.
Przedsiębiorstwa są obowiązane analizować bieżąco stan zapasów i oceniać ich przydatność celem ujawnienia zapasów nieprawidłowych (§ 2 ust. 1); ujawnianie takich zapasów powinno też następować w każdym wypadku w toku inwentaryzacji i kontroli oraz społecznych przeglądów stanu gospodarki zapasami.
2.
Ujawnione zapasy nieprawidłowe powinny być ujęte w ewidencji w sposób umożliwiający ich wyodrębnienie z pozostałych zapasów.
3.
Ujawnione zapasy nieprawidłowe powinny być zagospodarowane w trybie określonym przepisami w sprawie rozporządzania przez państwowe jednostki organizacyjne niektórymi ruchomymi składnikami majątkowymi oraz nieodpłatnego przekazywania takich składników.
4.
Wykaz zapasów zbędnych przeznaczonych na złom powinien być przedłożony do oceny organowi samorządu robotniczego, a jeżeli w przedsiębiorstwie nie powołano samorządu - radzie zakładowej.
5.
Zapasy nie zagospodarowane w ciągu 3 miesięcy od daty ich ujawnienia podlegają przecenie.
§  4.
1.
Wynikiem przeceny zapasów jest różnica:
1)
między pierwotną wartością ewidencyjną zapasów sprzedanych a ich wartością według cen sprzedaży, zmniejszoną o koszty sprzedaży,
2)
między pierwotną wartością ewidencyjną zapasów jeszcze nie sprzedanych a przewidywaną wartością ich sprzedaży, zmniejszoną o przewidywane koszty sprzedaży,
3)
między pierwotną wartością ewidencyjną zapasów przeznaczonych na złom a uzyskaną lub przewidywaną wartością złomu.
2.
Przeceny dokonuje się według zasad i trybu ustalania cen przedmiotów niepełnowartościowych.
3.
W przedsiębiorstwach, w których powstanie zapasów nieprawidłowych stanowi skutek uruchamiania nowej produkcji, wynik przeceny tych zapasów może być rozliczany w ciężar kosztów stopniowo w okresie nie dłuższym niż 3 lata. Przez uruchomienie nowej produkcji należy rozumieć uruchomienie produkcji nowego wyrobu z równoczesnym zaprzestaniem produkcji określonego wyrobu lub grupy wyrobów, wprowadzenie zmian konstrukcyjnych, w których wyniku wyrób w sposób istotny ulega unowocześnieniu albo przekształca się w nowy produkt, wprowadzenie zmian w technologii produkcji powodujących zastosowanie nowych metod wytwarzania, konieczność wykonania nowego oprzyrządowania, wprowadzenie do eksploatacji nowych instalacji itp.
4. 2
Jeżeli zapasy nieprawidłowe powstały wskutek zmiany profilu produkcyjnego, dokonanego na podstawie decyzji jednostki nadrzędnej, wyniki przeceny zapasów nieprawidłowych mogą być rozliczone z funduszem statutowym przedsiębiorstwa i zrefundowane z funduszu rezerwowego jednostki nadrzędnej, jeśli przewiduje to decyzja o zmianie profilu produkcyjnego w wysokości określonej przez tę jednostkę. W organizacjach spółdzielczych wyniki przeceny rozlicza się z funduszem zasobowym lub spółdzielczym funduszem rozwoju.
5.
W przedsiębiorstwach uprawnionych do tworzenia funduszu ryzyka i przecen wynik przeceny nieprawidłowych zapasów wyrobów gotowych obciąża ten fundusz.
6.
W wypadkach nie wymienionych w ust. 3-5 wynik przeceny zapasów nieprawidłowych obciąża rachunek strat i zysków.
§  5. 3
W razie stwierdzenia przez bank lub przez organ kontroli zewnętrznej albo w czasie badania rocznych sprawozdań finansowych, że przedsiębiorstwo nie ujawniło zapasów nieprawidłowych w trakcie inwentaryzacji lub nie przeceniło ujawnionych zapasów nieprawidłowych w terminie 3 miesięcy od daty ich ujawnienia, wynik przeceny obciąża rachunek strat i zysków przedsiębiorstwa. Ponadto rachunek strat i zysków przedsiębiorstwa obciąża się dodatkowo w wysokości 50% równowartości wyniku przeceny. Dodatkowe obciążenie podlega wpłacie do budżetu Państwa a w organizacjach spółdzielczych na spółdzielczy fundusz rozwoju.
§  6.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 8 czerwca 1973 r. (M.P.73.27.172) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 czerwca 1973 r.
2 § 4 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 8 czerwca 1973 r. (M.P.73.27.172) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 czerwca 1973 r.
3 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 8 czerwca 1973 r. (M.P.73.27.172) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 czerwca 1973 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1972.23.134

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zapasy nieprawidłowe podlegające bieżącej przecenie i zasady rozliczania skutków tej przeceny.
Data aktu: 31/03/1972
Data ogłoszenia: 17/04/1972
Data wejścia w życie: 17/04/1972