Oprocentowanie środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 31 grudnia 1970 r.
w sprawie oprocentowania środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.

Na podstawie § 5 uchwały nr 178 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1970 r. w sprawie oprocentowania środków trwałych przedsiębiorstw państwowych (Monitor Polski Nr 40, poz. 295) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w zarządzeniu użyto określenia:
1)
"przedsiębiorstwo" - należy przez to rozumieć państwowe przedsiębiorstwo, kombinat oraz zakład działający według zasad pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego, zaliczone - zgodnie z obowiązującą klasyfikacją gospodarki narodowej - do działów, gałęzi i branż objętych sferą produkcji materialnej,
2)
"wartość środków trwałych" - należy przez to rozumieć wartość początkową (brutto) środków trwałych przedsiębiorstwa - bez względu na to, czy są one użytkowane, w rezerwie, zbędne lub wydzierżawione, jak również wartość obcych środków trwałych w postaci lokali użytkowych wynajmowanych przez przedsiębiorstwo, które to wartości stanowią podstawę oprocentowania,
3)
"inwestycja" - należy przez to rozumieć zadanie inwestycyjne objęte inwestycjami branżowymi, z wyjątkiem zadań, które polegają wyłącznie na zakupach maszyn i urządzeń,
4)
"termin dyrektywny" - należy przez to rozumieć ustalony na podstawie normatywnych lub dyrektywnych cykli budowy i przyjęty przy włączaniu inwestycji do planu termin zakończenia inwestycji i oddania jej do eksploatacji po rozruchu technologicznym w rozumieniu przepisów uchwały nr 128 Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1969 r. w sprawie normatywów cykli budowy (Monitor Polski Nr 33, poz. 243),
5)
"organ finansowy" - należy przez to rozumieć w odniesieniu do przedsiębiorstw objętych planowaniem centralnym - wydział finansowy prezydium właściwej powiatowej rady narodowej (rady narodowej miasta stanowiącego powiat, dzielnicowej rady narodowej miasta wyłączonego z województwa), a w odniesieniu do przedsiębiorstw objętych planowaniem terenowym - wydział finansowy (referat finansowy lub inny właściwy organ) prezydium rady narodowej, której budżetem przedsiębiorstwo jest objęte.
§  2.
Ustala się:
1)
wykaz przedsiębiorstw obowiązanych do oprocentowania środków trwałych, według określonych w nim rocznych stawek oprocentowania, stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia,
2)
wykaz przedsiębiorstw, które zwalnia się od obowiązku oprocentowania środków trwałych, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia.
§  3.
1.
Oprocentowanie za poszczególne miesiące roku oblicza się w wysokości 1/12 części kwoty, wynikającej z zastosowania obowiązującej stawki oprocentowania do wykazanej w ewidencji księgowej wartości środków trwałych według stanu początkowego na pierwszy dzień danego miesiąca, powiększonej o wartość obcych środków trwałych użytkowanych w postaci wynajmowanych od innych jednostek lokali użytkowych.
2.
Wartość wynajmowanych od innych jednostek lokali użytkowych ustala się jako iloczyn zajmowanej powierzchni (liczonej w m2, od których przedsiębiorstwo będące najemcą opłaca czynsz najmu) i średniej jednostkowej ceny 1 m2 tej powierzchni. Dla oprocentowania środków trwałych ustala się następujące średnie ceny 1 m2 powierzchni wynajmowanych lokali użytkowych, uwzględniające ich wyposażenie w urządzenia techniczne w rozumieniu przepisów o czynszach za lokale użytkowe (np. instalacja wodociągowa, kanalizacyjna, gazowa itp.):
1)
w budynkach bez urządzeń technicznych - 2.400 zł za 1 m2,
2)
w budynkach posiadających jedno lub dwa urządzenia techniczne - 3.100 zł za 1 m2,
3)
w budynkach z pełnym wyposażeniem w urządzenia techniczne (trzy i więcej urządzeń) - 3.600 zł za 1 m2.
3.
Przedsiębiorstwo wynajmujące lokale użytkowe innym jednostkom odlicza od podstawy oprocentowania, o której mowa w ust. 1, wartość wynajętych lokali użytkowych, obliczoną według zasad podanych w ust. 2. Jeżeli jednak przedsiębiorstwo wynajęło lub oddało w dzierżawę innej jednostce cały budynek, wówczas od podstawy oprocentowania odlicza się wartość początkową tego budynku, wykazaną w ewidencji księgowej.
4.
Jeżeli inwestycja nie została zakończona w terminie dyrektywnym, wówczas do podstawy oprocentowania dolicza się - począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym minął termin dyrektywny - różnicę między całkowitą wartością kosztorysową opóźnionej inwestycji w dniu upływu terminu dyrektywnego a rzeczywistą wartością pochodzących z tej inwestycji środków trwałych, przejętych do użytku i ujętych w ewidencji majątku trwałego. Oprocentowanie różnicy wartości kosztorysowej przestaje się doliczać począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano w obowiązującym trybie odbioru i przyjęcia inwestycji do użytku oraz ujęcia uzyskanych środków trwałych w ewidencji majątku trwałego.
5.
Za podstawę oprocentowania środków trwałych wchodzących w skład inwestycji oddanych do użytku i znajdujących się w okresie osiągania projektowanej zdolności produkcyjnej przyjmuje się taki procent ich wartości początkowej, jaki odpowiada procentowi zdolności produkcyjnej, która zgodnie z założeniami techniczno-ekonomicznymi powinna być osiągnięta w kwartale obejmującym miesiąc, za który oblicza się oprocentowanie. Pozostałą część wartości tych środków trwałych odejmuje się od podstawy oprocentowania, o której mowa w ust. 1.
§  4.
1.
Przedsiębiorstwu przysługuje zwrot części oprocentowania obliczonego od środków trwałych, wchodzących w skład oddanej do użytku inwestycji, jeżeli osiągnęła ona projektowaną zdolność produkcyjną, ustaloną w założeniach techniczno-ekonomicznych, w czasie nie dłuższym od wynikającego z dyrektywnego cyklu uruchomienia produkcji.
2.
Zwrot oprocentowania następuje w wysokości:
1)
50% oprocentowania rzeczywiście obliczonego od środków trwałych objętych daną inwestycją za cały faktyczny, nie dłuższy od dyrektywnego, okres dochodzenia do projektowanej zdolności produkcyjnej, liczony od pierwszego dnia miesiąca następującego po oddaniu inwestycji do użytku, oraz
2)
75% oprocentowania rzeczywiście obliczonego od środków trwałych objętych tą inwestycją za okres skrócenia dyrektywnego cyklu dochodzenia do projektowanej zdolności produkcyjnej; okres skrócenia dyrektywnego cyklu stanowi różnicę między liczbą miesięcy wynikającą z cyklu dyrektywnego a faktyczną liczbą miesięcy dochodzenia do projektowanej zdolności produkcyjnej.
3.
Zwrot oprocentowania następuje na podstawie decyzji wydanej na wniosek przedsiębiorstwa przez organ finansowy. Wniosek ten, sporządzony w dwóch egzemplarzach, powinien być uprzednio zaopiniowany przez jednostkę nadrzędną przedsiębiorstwa i bank finansujący jego działalność.
§  5.
1.
Przypadająca za dany miesiąc kwota oprocentowania środków trwałych, zaokrąglona w dół do pełnych złotych, podlega pod datą ostatniego dnia miesiąca księgowaniu: Wn - konto 83 "Rozliczenia z budżetem i odpisy na fundusze specjalne", Ma - konto 26 "Pozostałe rozrachunki".
2.
Przyznane przedsiębiorstwu zwroty oprocentowania zmniejszają w miesiącu, w którym organ finansowy wydał decyzję zwrotu, kwoty oprocentowania przypadające za dany miesiąc i miesiące następne. Jeżeli kwota przyznanego zwrotu przewyższa przypadającą do odprowadzenia za dany miesiąc kwotę oprocentowania, przedsiębiorstwo może zgłosić do organu finansowego wniosek o przekazanie na jego rachunek bankowy równowartości należnej mu różnicy.
§  6.
1.
Przedsiębiorstwa przekazują do organu finansowego przypadające za dany miesiąc oprocentowanie środków trwałych na dochód odpowiedniej części, działu i rozdziału budżetu centralnego lub właściwego budżetu terenowego - § 14 "Oprocentowanie środków trwałych".
2.
Wpłaty oprocentowania przedsiębiorstwa przekazują do budżetu w ciągu 2 dni roboczych po upływie terminu ustalonego na złożenie miesięcznych sprawozdań finansowych, nie później jednak niż do dnia 22 następnego miesiąca po miesiącu, za który obliczono oprocentowanie.
3.
Odsetki za zwłokę od nie odprowadzonych w terminie kwot oprocentowanych środków trwałych podlegają przekazaniu na dochód odpowiedniej części i działu budżetu centralnego lub właściwego budżetu terenowego, w rozdziale "Różne wpłaty przedsiębiorstw i jednostek na rozrachunku gospodarczym", § 76 "Grzywny, kary i odsetki za zwłokę".
§  7.
Przedsiębiorstwa nie ujmują w swoich planach techniczno-ekonomicznych przewidywanych zwrotów oprocentowania, o których mowa w § 4.
§  8.
1.
Tracą moc:
1)
zarządzenie Ministra Finansów z dnia 15 lipca 1969 r. w sprawie oprocentowania środków trwałych w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych, objętych planowaniem centralnym (Monitor Polski Nr 32, poz. 240),
2)
zarządzenie nr 29 Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 1969 r. w sprawie oprocentowania środków trwałych w przedsiębiorstwach żeglugi morskiej.
2.
Przepisy zarządzenia nie naruszają szczególnych zasad oprocentowania środków trwałych niektórych przedsiębiorstw, określonych odrębnymi przepisami.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i stosuje się do oprocentowania środków trwałych przedsiębiorstw państwowych począwszy od 1971 r.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1

WYKAZ PRZEDSIĘBIORSTW OBOWIĄZANYCH DO OPROCENTOWANIA ŚRODKÓW TRWAŁYCH

Wyszczególnienie Roczna stawka oprocentowania
1) Ministerstwo Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Kamienia Budowlanego 5%
b) Przemysłu Okuć i Instalacji Budowlanych 5%
c) Przemysłu Izolacji Budowlanej 5%
d) Przemysłu Stolarki Budowlanej 5%
e) Przedsiębiorstw Remontowych Maszyn i Urządzeń

Budownictwa

5%
2) Ministerstwo Górnictwa i Energetyki
- przedsiębiorstwa przemysłowe zgrupowane w:
a) Zjednoczeniu Energetyki 5%
b) Zjednoczeniu Przemysłu Gazowniczego 1,5%
c) Zjednoczeniu Przemysłu Maszyn Górniczych 5%
d) Zjednoczeniu Przemysłu Węgla Brunatnego 1,5%
e) zjednoczeniach przemysłu węgla kamiennego oraz 1,5%
f) przedsiębiorstwa budowlano-montażowe zgrupowane w

Zjednoczeniu Budownictwa Górniczego

1,5%
g) Przedsiębiorstwo Materiałów Podsadzkowych Przemysłu

Węglowego

1,5%
3) Ministerstwo Handlu Wewnętrznego
- podległe lub nadzorowane przedsiębiorstwa:
a) handlu artykułami spożywczymi 3%
b) handlu warzywami i owocami 3%
c) przemysłu gastronomicznego oraz 3%
d) wojewódzkie przedsiębiorstwa hurtu spożywczego 3%
4) Ministerstwo Komunikacji:
a) Biuro Zaopatrzenia i Zbytu Części Zamiennych Taboru

Kolejowego

3%
b) Biuro Zaopatrzenia i Zbytu Zaplecza Technicznego

Motoryzacji

3%
c) przedsiębiorstwa budżetu centralnego zgrupowane w

Zjednoczeniu Państwowej Komunikacji Samochodowej

1,5%
5) Ministerstwo Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego
- przedsiębiorstwa:
a) zgrupowane w Zjednoczeniu Przemysłu Maszynowego

Leśnictwa

5%
b) przemysłu zapałczanego zgrupowane w Zjednoczeniu

Przemysłu Płyt, Sklejek i Zapałek oraz

1,5%
c) środki transportowe w ośrodkach transportu leśnego

zgrupowanych w Naczelnym Zarządzie Lasów Państwowych

1,5%
6) Ministerstwo Łączności
- przedsiębiorstwa:
a) zgrupowane w Zjednoczeniu Stacji Radiowych i

Telewizyjnych

1,5%
b) handlowe zgrupowane w Zjednoczeniu Upowszechniania

Książki i Prasy "Dom Książki - Ruch"

3%
7) Ministerstwo Przemysłu Chemicznego
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Chemii Gospodarczej "Pollena" 5%
b) Przemysłu Farmaceutycznego "Polfa" oraz 5%
c) Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągu Naftowego

"Przyjaźń"

5%
8) Ministerstwo Przemysłu Ciężkiego
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Budowy Maszyn Ciężkich "Zemak" 5%
b) Przemysłu Wyrobów Odlewniczych 5%
9) Ministerstwo Przemysłu Lekkiego
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Bawełnianego 5%
b) Przemysłu Dziewiarskiego i Pończoszniczego 5%
c) Przemysłu Skórzanego 5%
10) Ministerstwo Przemysłu Maszynowego
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Motoryzacyjnego 5%
b) Przemysłu Maszyn Budowlanych 5%
c) Przemysłu Maszyn Włókienniczych 5%
11) Ministerstwo Przemysłu Spożywczego i Skupu
- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu:
a) Przemysłu Koncentratów Spożywczych 5%
b) Przemysłu Spirytusowego 5%
c) Budowy i Montażu Maszyn Przemysłu Spożywczego

"Spomasz"

5%
12) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych:
- Przedsiębiorstwo Remontu Samochodów w Łodzi 1,5%
13) Ministerstwo Finansów:
a) Drukarnia Skarbowa 1,5%
b) Mennica Państwowa 1,5%
c) Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych 1,5%
14) Ministerstwo Żeglugi:
a) Polskie Linie Oceaniczne 1,5%
b) Polska Żegluga Morska 1,5%
15) Pozostałe przedsiębiorstwa, z wyłączeniem przedsiębiorstw

zwolnionych od obowiązku oprocentowania środków trwałych

(załącznik nr 2 do zarządzenia), zaliczone zgodnie z

obowiązującą klasyfikacją gospodarki narodowej do:

a) działu "Przemysł" 3%
b) działu "Budownictwo" (w tym również samodzielne

oddziały wykonawstwa inwestycyjnego i biura projektów)

bez gałęzi wymienionej pod lit. c)

5%
c) gałęzi "Jednostki geologiczne" w dziale "Budownictwo" 1,5%
d) działu "Transport i łączność" 3%
e) działu "Handel" 5%
f) gałęzi "Ośrodki mechanicznego i automatycznego

przetwarzania danych" w dziale "Pozostałe gałęzie

gospodarki narodowej"

3%

ZAŁĄCZNIK Nr 2

WYKAZ PRZEDSIĘBIORSTW ZWOLNIONYCH OD OBOWIĄZKU OPROCENTOWANIA ŚRODKÓW TRWAŁYCH

1.
Przedsiębiorstwa zaliczane do:
1)
działów: "Rolnictwo" i "Leśnictwo" (z wyjątkiem środków transportowych ośrodków transportu leśnego, zaliczonych do gałęzi "Gospodarka leśna"),
2)
gałęzi:
a)
"Transport kolejowy", "Transport wodny śródlądowy" i "Jednostki dróg kołowych publicznych" w dziale "Transport i łączność",
b)
"Komunikacja miejska", "Gospodarka wodno-kanalizacyjna" i "Pozostałe branże gospodarki komunalnej w sferze produkcji materialnej",
c)
"Jednostki wydawnicze i filmowe" w dziale "Pozostałe gałęzie gospodarki narodowej".
2.
Centralne biura konstrukcyjne, wyodrębnione laboratoria badawcze, przedsiębiorstwa (zakłady) doświadczalne itp. jednostki, przedsiębiorstwa w budowie, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych oraz centrale zjednoczeń i jednostek równorzędnych.
3.
Podległe lub nadzorowane przez:
1)
Ministerstwo Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych:

- przedsiębiorstwa transportowe;

2)
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej:

- przedsiębiorstwa transportu i sprzętu;

3)
Ministerstwo Handlu Wewnętrznego:
a)
przedsiębiorstwa przemysłu piekarniczego podległe radom narodowym,
b)
przedsiębiorstwa transportowe;
4)
Ministerstwo Komunikacji:
a)
przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu Kamieniołomów Drogowych,
b)
Zakłady Produkcji i Nasycania Podkładów Kolejowych,
c)
Przedsiębiorstwo Wagonów Sypialnych i Restauracyjnych "Wars";
5)
Ministerstwo Kultury i Sztuki:

- przedsiębiorstwa handlu wewnętrznego;

6)
Ministerstwo Łączności:

- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu Transportu Samochodowego Łączności;

7)
Ministerstwo Przemysłu Chemicznego:

- Przedsiębiorstwo Eksploatacji Cystern;

8)
Ministerstwo Przemysłu Ciężkiego:

- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu Kopalnictwa Rud Żelaza;

9)
Ministerstwo Żeglugi:

- przedsiębiorstwa zgrupowane w Zjednoczeniu Gospodarki Rybnej;

10)
Urząd Rezerw Państwowych:

- Zarząd Gospodarki Magazynowej "Centromag".

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1971.5.32

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Oprocentowanie środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.
Data aktu: 31/12/1970
Data ogłoszenia: 28/01/1971
Data wejścia w życie: 28/01/1971