Zasady i tryb wprowadzania oraz ocena eksperymentów gospodarczych.

UCHWAŁA Nr 46
RADY MINISTRÓW
z dnia 28 lutego 1969 r.
w sprawie zasad i trybu wprowadzania oraz oceny eksperymentów gospodarczych.

Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Uchwała określa zasady i tryb wprowadzania oraz oceny eksperymentów gospodarczych w przedsiębiorstwach państwowych, w zjednoczeniach i w innych jednostkach.
2.
Ilekroć w dalszych przepisach uchwały mowa jest o przedsiębiorstwach, rozumie się przez to przedsiębiorstwa, zjednoczenia i inne jednostki wymienione w ust. 1
§  2.
1.
Eksperymenty gospodarcze podejmowane są w celu doświadczalnego sprawdzenia projektowanych w przyszłości zmian w obowiązującym systemie planowania i zarządzania.
2.
Eksperyment gospodarczy może być wprowadzony w przedsiębiorstwie posiadającym niezbędne do tego warunki, a w szczególności odpowiednie warunki techniczne, ekonomiczne i organizacyjne, zapewniające realność zamierzonego eksperymentu.
3.
W rozumieniu uchwały nie są eksperymentami gospodarczymi ustalane dla poszczególnych przedsiębiorstw, w obowiązującym trybie, szczególne zasady działania, uwzględniające ich specyfikę gospodarczą, organizacyjną itp.
§  3.
Na czas trwania eksperymentu gospodarczego stosuje się ustalenia określone w zarządzeniu o jego wprowadzeniu (§ 6) zamiast odpowiednich przepisów ogólnych normujących sprawy objęte eksperymentem.
§  4.
1.
Z inicjatywą wprowadzenia eksperymentu gospodarczego mogą występować do właściwego ministra naczelne, centralne i terenowe organy administracji państwowej, zjednoczenia (jednostki równorzędne), przedsiębiorstwa oraz organizacje społeczne, polityczne i zawodowe, jak również samorządy robotnicze.
2.
Jeżeli inicjatywa wprowadzenia eksperymentu gospodarczego pochodzi od przedsiębiorstwa, w którym eksperyment gospodarczy miałby być wprowadzony, występuje ono z inicjatywą do swej jednostki nadrzędnej.
§  5.
1.
Z wnioskiem o wprowadzenie eksperymentu gospodarczego występuje minister, któremu podlega przedsiębiorstwo lub przez którego przedsiębiorstwo jest nadzorowane. Wniosek o wprowadzenie eksperymentu gospodarczego przedsiębiorstw przemysłowych powinien być uprzednio zaakceptowany przez konferencję samorządu robotniczego, zjednoczeń przemysłowych zaś przez kolegia zjednoczeń z udziałem przedstawicieli samorządów robotniczych zgrupowanych przedsiębiorstw.
2.
Wniosek ministra o wprowadzenie eksperymentu gospodarczego przedstawiany jest Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, Ministrowi Finansów, Przewodniczącemu Komitetu Pracy i Płac, zarządowi głównemu właściwego branżowego związku zawodowego, a ponadto innym właściwym organom, których zakresu działania dotyczy problematyka eksperymentu, oraz jednocześnie zostaje przesłany Prezesowi Komisji Organizacji Zarządzania do wiadomości.
3.
Jednostki wymienione w ust. 2 i organy zainteresowane w problematyce objętego wnioskiem eksperymentu gospodarczego przesyłają swą opinię wnioskodawcy w okresie miesiąca od daty przedstawienia im wniosku oraz w odpisie Prezesowi Komisji Organizacji Zarządzania.
4.
Właściwy minister, po rozpatrzeniu otrzymanych opinii i zestawieniu ewentualnych rozbieżności, przesyła wniosek o wprowadzenie eksperymentu gospodarczego Prezesowi Komisji Organizacji Zarządzania dla rozpatrzenia zgłoszonych rozbieżności i ustalenia ostatecznego tekstu wniosku przez Komisję Organizacji Zarządzania. Ewentualne rozbieżności nie usunięte na posiedzeniu Komisji Organizacji Zarządzania Prezes Komisji przedkłada wraz z wnioskiem i stanowiskiem Komisji Prezesowi Rady Ministrów do decyzji i akceptacji.
5.
Wniosek o wprowadzenie eksperymentu powinien określać:
1)
cel eksperymentu,
2)
projektowane zasady eksperymentu,
3)
jednostkę eksperymentującą,
4)
projektowane zmiany w stosunku do ogólnie obowiązujących przepisów,
5)
warunki, których spełnienie jest niezbędne przed wprowadzeniem w życie eksperymentu,
6)
zasady oceny eksperymentu oraz zamierzone efekty ekonomiczne, w tym skutki finansowe,
7)
okres trwania i termin zakończenia eksperymentu,
8)
tryb kontroli przebiegu eksperymentu oraz niezbędny zakres sprawozdawczości i informacji służących do sprawdzenia skuteczności założonych zasad.
§  6.
1.
Wprowadzenie eksperymentu następuje w drodze zarządzenia Prezesa Rady Ministrów.
2.
Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów o wprowadzeniu eksperymentu określa w szczególności zasady i zakres eksperymentu oraz czas jego trwania.
3.
W jednostkach działających na podstawie statutu zasady eksperymentu zawierające rozwiązania odmienne od postanowień statutowych powinny być wprowadzone do statutu, na określony czas, w postaci aneksu.
§  7.
1.
Zmian zasad, zakresu i czasu trwania eksperymentu dokonuje się w trybie określonym dla wprowadzania eksperymentów.
2.
W uzasadnionych wypadkach, po porozumieniu się z właściwym ministrem (§ 8), Prezes Komisji Organizacji Zarządzania przedstawia Prezesowi Rady Ministrów odpowiednie wnioski w sprawie doskonalenia zasad i wprowadzania zmian w zasadach działającego eksperymentu albo jego zawieszenia w części lub w całości.
§  8.
Minister, któremu podlega lub który nadzoruje przedsiębiorstwo eksperymentujące, sprawuje nadzór nad przebiegiem eksperymentu oraz dokonuje oceny jego wyników.
§  9.
1.
Koordynacja w skali krajowej wprowadzonych eksperymentów należy do Komisji Organizacji Zarządzania. Komisja rozpatruje również oceny wyników poszczególnych eksperymentów, dokonane w myśl § 8.
2.
Komisja Organizacji Zarządzania, opierając się na dokonanej ocenie przeprowadzonych eksperymentów, występuje do Rady Ministrów, ministrów i innych właściwych organów z wnioskami o dostosowanie lub zmianę obowiązujących przepisów, zgodnie z pozytywnymi wynikami przeprowadzonych eksperymentów.
3.
Prezes Komisji Organizacji Zarządzania przedkłada Prezesowi Rady Ministrów coroczne sprawozdanie z przebiegu prowadzonych eksperymentów gospodarczych.
§  10.
Instytut Planowania opracuje w terminie do dnia 31 grudnia 1969 r. metodologię oraz zasady oceny i analizy wyników prowadzonych eksperymentów gospodarczych.
§  11.
Zasady niniejszej uchwały stosuje się odpowiednio w razie wprowadzania eksperymentów gospodarczych w organizacjach spółdzielczych.
§  12.
Tracą moc:
1)
uchwała nr 25 Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 1959 r. w sprawie zakończenia eksperymentów ekonomicznych podjętych na podstawie uchwały nr 44 Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 1957 r. oraz w sprawie zasad i trybu prowadzenia dalszych prac doświadczalnych w dziedzinie organizacji i ekonomiki przedsiębiorstw (Monitor Polski Nr 14, poz. 49), z tym że eksperymenty podjęte w oparciu o przepisy tej uchwały będą kontynuowane do czasu ich zakończenia według przepisów dotychczasowych;
2)
§ 45, § 46 i § 47 uchwały nr 383 Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1966 r. w sprawie zasad organizacji i funkcjonowania zjednoczeń przemysłowych (Monitor Polski Nr 69, poz. 327).
§  13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1969.10.93

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady i tryb wprowadzania oraz ocena eksperymentów gospodarczych.
Data aktu: 28/02/1969
Data ogłoszenia: 19/03/1969
Data wejścia w życie: 19/03/1969