Właściwe wykorzystywanie pracowniczych legitymacji ubezpieczeniowych.

PISMO OKÓLNE Nr 8
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 16 stycznia 1968 r.
w sprawie właściwego wykorzystywania pracowniczych legitymacji ubezpieczeniowych.

Przeprowadzone przez Komitet Pracy i Płac oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontrole wykazały, że nie wszystkie zakłady pracy przestrzegają przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 października 1959 r. w sprawie legitymacji ubezpieczeniowych (Dz. U. z 1959 r. Nr 56, poz. 338 i z 1962 r. Nr 6, poz. 24).
Stwierdzono w szczególności, że niektóre zakłady pracy:

- nie sprawdzają przy przyjmowaniu do pracy, czy pracownik ma legitymację ubezpieczeniową,

- nie wydają w obowiązującym terminie legitymacji ubezpieczeniowej nowo przyjętemu do pracy pracownikowi, który nie ma legitymacji,

- nie sprawdzają, czy nowo przyjętemu pracownikowi, który ma już legitymację ubezpieczeniową, poprzedni zakład pracy wpisał dane o zatrudnieniu,

- nie wpisują do legitymacji ubezpieczeniowej danych o zatrudnieniu i zarobkach pracownika,

- nie kontrolują, czy pracownik, który przedkłada zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, ma wpisany okres tej niezdolności do legitymacji ubezpieczeniowej.

Legitymacja ubezpieczeniowa jest niezbędnym dokumentem przy kierowaniu do pracy osób poszukujących pracy przez właściwy organ zatrudnienia prezydium rady narodowej, jak również przy przyjmowaniu ich do pracy przez zakład pracy, oraz podstawowym dokumentem dla uzyskania przez pracownika świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego.

Właściwe korzystanie z legitymacji ubezpieczeniowej jest uzależnione od prawidłowego i terminowego dokonywania w niej wymaganych obowiązującymi przepisami wpisów.

W związku ze stwierdzonymi wyżej zaniedbaniami ustala się, co następuje:

1.
1) Dyrektorzy (kierownicy) zakładów pracy powinni dopilnować:

- żądania okazania legitymacji ubezpieczeniowej przez nowo przyjmowanego pracownika jako niezbędnego warunku przyjęcia do pracy - z wyjątkiem osób przystępujących do pracy po raz pierwszy,

- wydawania legitymacji ubezpieczeniowej pracownikowi, który dotąd jej nie ma, po przyjęciu go do pracy, nie później niż w ciągu 2 tygodni od rozpoczęcia pracy,

- sprawdzania, czy poprzedni zakład pracy dokonał w legitymacji ubezpieczeniowej wpisu zatrudnienia, a w razie jego braku lub niekompletności - żądania od pracownika, aby uzyskał uzupełnienie wpisu, i gdy zajdzie potrzeba - udzielenia mu pomocy w jego uzyskaniu,

- niezwłocznego wypełniania w legitymacji ubezpieczeniowej pracownika przyjętego do pracy odpowiednich rubryk w części pt. "Zaświadczenie zakładu pracy (pracodawcy) o stosunku pracy (służbowym) ubezpieczonego...", a w szczególności rubryk, dotyczących początku zatrudnienia i rodzaju wykonywanej pracy (stanowiska pracy, specjalności itp.), przy czym w rubryce dotyczącej rodzaju wykonywanej pracy należy również wpisywać grupę zaszeregowania pracownika oraz w jakim systemie pracuje (np. jednozmianowym, dwuzmianowym lub trzyzmianowym bądź w czterobrygadowym systemie pracy),

- zamieszczania w legitymacji ubezpieczeniowej odpowiedniego wpisu o korzystaniu przez pracownika z opieki zdrowotnej przychodni przyzakładowej lub międzyzakładowej,

- sprawdzania, czy każde orzeczenie o niezdolności do pracy zostało wpisane w legitymacji ubezpieczeniowej, a w razie braku odpowiedniego wpisu - zwracania legitymacji wraz z zaświadczeniem o czasowej niezdolności do pracy pracownikowi w celu uzyskania u lekarza wpisu okresu niezdolności do pracy,

- wpisywania w legitymacji ubezpieczeniowej wysokości zarobków i grupy zaszeregowania pracownika w każdym roku za poprzedni rok kalendarzowy, a jeżeli zatrudnienie ustało przed upływem roku kalendarzowego - do dnia ustania zatrudnienia,

- wpisania daty rozwiązania stosunku pracy bezpośrednio przed jego rozwiązaniem;

2)
kierownicy zakładów społecznych służby zdrowia powinni dopilnować:

- odnotowywania w legitymacji ubezpieczeniowej okresu niezdolności do pracy w każdym wypadku wydawania pracownikowi zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy,

- wpisywania w legitymacji ubezpieczeniowej pracownikowi, który był umieszczony w zakładzie opieki zdrowotnej zamkniętej, okresu pobytu w tym zakładzie.

2.
Dyrektorzy (kierownicy) zakładów pracy powinni dopilnować przestrzegania przez zakłady pracy obowiązku odnotowania faktu zatrudnienia w dowodzie osobistym nowo zatrudnionego pracownika. W związku z tym przy wydawaniu legitymacji ubezpieczeniowej bądź przy dokonywaniu wpisów do legitymacji ubezpieczeniowej należy sprawdzać aktualność adnotacji o zatrudnieniu w dowodzie osobistym.
3.
Ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) oraz przewodniczący prezydiów rad narodowych roztoczą nadzór i kontrolę nad wykonywaniem przez nadzorowane jednostki obowiązków określonych w ust. 1 pkt 1, a Minister Zdrowia i Opieki Społecznej - obowiązków określonych w ust. 1 pkt 2 niniejszego pisma.
4.
Za niedopełnienie obowiązków związanych z wystawianiem legitymacji ubezpieczeniowych i dokonywaniem w nich wpisów należy dyrektorów (kierowników) zakładów pracy i pracowników odpowiedzialnych za wykonywanie tych zadań pociągać do odpowiedzialności służbowej.
5.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zapewni wzmożenie kontroli nad wykonywaniem przez zakłady pracy obowiązków dotyczących wydawania legitymacji ubezpieczeniowych i prawidłowego dokonywania w nich wpisów.
6.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej ustali szczegółowy tryb przekazywania karty informacyjnej o stanie zdrowia pracownika, objętego opieką zakładu przemysłowej służby zdrowia, a zmieniającego miejsce pracy.
7.
Przewodniczący Komitetu Pracy i Płac określi obowiązki wydziałów zatrudnienia prezydiów rad narodowych i zakładów pracy w zakresie wykorzystywania zapisów w legitymacjach ubezpieczeniowych pracownika przy kierowaniu do pracy i przyjmowaniu do pracy osób przez zakłady pracy, a także tryb postępowania w razie zagubienia legitymacji ubezpieczeniowej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.7.41

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Właściwe wykorzystywanie pracowniczych legitymacji ubezpieczeniowych.
Data aktu: 06/01/1968
Data ogłoszenia: 19/02/1968
Data wejścia w życie: 19/02/1968