Wykonywanie przez uspołecznione zakłady pracy niektórych czynności z zakresu emerytur i rent.

ZARZĄDZENIE Nr 101
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 5 grudnia 1968 r.
w sprawie wykonywania przez uspołecznione zakłady pracy niektórych czynności z zakresu emerytur i rent.

Na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Uspołecznione zakłady pracy zatrudniające co najmniej 100 pracowników obowiązane są przyjmować i przygotowywać zgłaszane po raz pierwszy wnioski o emerytury lub renty wraz z dodatkami, określone w:
1)
ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6),
2)
ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8),
3)
ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 10),
4)
ustawie z dnia 28 maja 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3. poz. 19).
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, obejmuje przyjmowanie i przygotowywanie wniosków:
1)
o emerytury lub renty inwalidzkie - zgłaszane przez pracowników, którzy pozostają w zatrudnieniu lub których zatrudnienie ustało, jeżeli wniosek zostanie zgłoszony przed upływem jednego roku od daty ustania zatrudnienia,
2)
o renty rodzinne - zgłaszane przez członków rodziny pozostałych po pracowniku, który zmarł w czasie zatrudnienia lub po ustaniu zatrudnienia, jeżeli wniosek o rentę zostanie zgłoszony przed upływem jednego roku od daty ustania zatrudnienia pracownika.
3.
Wnioski o emerytury i renty określone w ustawach wymienionych w ust. 1 pkt 3 i 4 przyjmują i przygotowują zakłady pracy również w wypadkach, gdy zakład pracy zatrudnia mniej niż 100 pracowników, a także gdy od ustania zatrudnienia pracownika upłynął więcej niż jeden rok.
§  2.
Wnioski, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, mogą - za zgodą właściwego organu rentowego - przyjmować i przygotowywać również uspołecznione zakłady pracy zatrudniające mniej niż 100 pracowników.
§  3.
Zaniechanie przyjmowania wniosków o emerytury i renty przez zakład pracy, w którym liczba pracowników zmniejszyła się poniżej 100 (§ 1 ust. 1 i 2) lub była mniejsza niż 100 (§ 2), może nastąpić tylko po uprzednim uzyskaniu zgody właściwego organu rentowego.
§  4.
1.
Organy rentowe prowadzą ewidencję zakładów pracy przyjmujących i przygotowujących na ich obszarze działania wnioski o emerytury i renty, z wyjątkiem jednostek (zakładów, instytucji) wojskowych.
2.
Obowiązek prowadzenia ewidencji nie dotyczy kolejowych jednostek organizacyjnych przyznających kolejowe emerytury i renty.
§  5.
Uspołecznione zakłady pracy obowiązane są do zawiadamiania właściwych organów rentowych o przyjęciu do pracy rencisty lub o dalszym zatrudnianiu pracownika, któremu przyznano emeryturę lub rentę.
§  6.
Uspołeczniane zakłady pracy wykonują zlecone im czynności z zakresu emerytur i rent zgodnie z instrukcją:
1)
Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - jeżeli chodzi o świadczenia przewidziane w przepisach określonych w § 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 4,
2)
Ministra Komunikacji - jeżeli chodzi o świadczenia przewidziane w przepisach określonych w § 1 ust. 1 pkt 3.
§  7.
Uspołecznione zakłady pracy, o których mowa w § 1 i 2, obowiązane są zapewnić, aby pracownicy, którym powierzono wykonywanie czynności w zakresie emerytur i rent, posiadali odpowiednie przygotowanie do wykonywania tych czynności.
§  8.
Za właściwe wykonanie przez zakłady pracy zleconych im czynności w zakresie emerytur i rent odpowiedzialny jest kierownik zakładu pracy i pracownik, któremu zlecono wykonywanie tych czynności.
§  9.
Organy rentowe obowiązane są do:
1)
udzielania zakładom pracy pomocy niezbędnej do prawidłowego wykonywania czynności w zakresie emerytur i rent,
2)
bezpłatnego zaopatrywania zakładów pracy w potrzebne formularze i druki.
§  10.
Organy rentowe mają prawo kontrolować prawidłowość wykonywania przez zakłady pracy zleconych im czynności w zakresie emerytur i rent.
§  11.
Traci moc zarządzenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1961 r. w sprawie przekazania uspołecznionym zakładom pracy niektórych czynności z zakresu rent (Monitor Polski z 1961 r. Nr 32, poz. 153, z 1963 r. Nr 36, poz. 179 i z 1966 r. Nr 70, poz. 331).
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1969 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.52.360

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wykonywanie przez uspołecznione zakłady pracy niektórych czynności z zakresu emerytur i rent.
Data aktu: 05/12/1968
Data ogłoszenia: 13/12/1968
Data wejścia w życie: 01/01/1969