Obowiązki organów wojskowych w zakresie załatwiania spraw zaopatrzenia inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW OBRONY NARODOWEJ I SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 15 października 1968 r.
w sprawie obowiązków organów wojskowych w zakresie załatwiania spraw zaopatrzenia inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Na podstawie art. 37 ust. 5 i w związku z art. 63 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
W razie zwolnienia żołnierza niezawodowego z czynnej służby wojskowej z powodu niezdolności do tej służby, stwierdzonej orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej, dowódca jednostki wojskowej jest obowiązany pouczyć żołnierza o przysługującym mu prawie ubiegania się o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego, o organach uprawnionych do wydania decyzji w tej sprawie oraz o dokumentach niezbędnych do wydania decyzji.
2.
Jeżeli żołnierz w chwili zwolnienia z czynnej służby wojskowej przebywa na leczeniu w wojskowym zakładzie leczniczym, obowiązek pouczenia go o przysługujących mu uprawnieniach spoczywa na komendancie tego zakładu; jeżeli jednak żołnierz przebywa na leczeniu w zakładzie leczniczym innym niż wojskowy, obowiązek pouczenia go spoczywa na dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ostatnio pełnił służbę.
3.
Jeżeli okoliczności uzasadniające ubieganie się o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego zostaną stwierdzone po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej, obowiązek pouczenia go o przysługujących mu uprawnieniach spoczywa na szefie właściwego powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego.
§  2.
Pouczenie, o którym mowa w § 1, powinno być oparte na obowiązujących przepisach i obejmować między innymi wyjaśnienie:
1)
że organem rentowym upoważnionym do ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 11), zwanej dalej "ustawą", oraz do przyznania tych świadczeń jest właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego należy zgłosić wniosek o przyznanie świadczenia;
2)
w sprawie ewentualnie przysługujących żołnierzowi dodatków do renty:
a)
rodzinnego dla żony, dzieci, wnuków i rodzeństwa (art. 21 ustawy),
b)
z tytułu posiadania orderu (art. 22 ustawy),
c)
z tytułu wykonywania pracy naukowej (art. 23 ustawy);

w tych przypadkach dowódca (szef, komendant), o którym mowa w § 1, obowiązany jest także udzielić żołnierzowi pomocy w uzyskaniu odpowiednich dokumentów stwierdzających te uprawnienia;

3)
że żołnierz zwolniony ze służby wojskowej z powodu czasowej niezdolności do tej służby, który w chwili powołania do służby wojskowej był pracownikiem, powinien - przed ubieganiem się o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego - zgłosić się do zakładu pracy, w którym był ostatnio zatrudniony, w celu ustalenia prawa do zasiłku chorobowego (wynagrodzenia).
§  3.
1.
Żołnierzowi niezawodowemu zwolnionemu z czynnej służby wojskowej z powodu uznania go przez wojskową komisją lekarską za niezdolnego do służby wojskowej, który zamierza wystąpić z wnioskiem o przyznanie mu zaopatrzenia inwalidzkiego, dowódca jednostki wojskowej wydaje;
1)
zaświadczenie stwierdzające datę wcielenia żołnierza do jednostki wojskowej w celu odbycia czynnej służby wojskowej oraz datę zwolnienia go z tej służby;
2)
zaświadczenie o wysokości uposażenia stanowiącego podstawę wymiaru renty inwalidzkiej, obliczonego stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 3 maja 1968 r. w sprawie składników uposażenia wchodzących w skład podstawy wymiaru renty dla niektórych inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Monitor Polski Nr 21, poz. 140).
2. 1
Jeżeli żołnierz doznał uszkodzenia zdrowia wskutek wypadku, który nastąpił w okolicznościach określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342), dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę wojskową, wydaje zaświadczenie przewidziane w § 18 ust. 1 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom i ich rodzinom świadczeń odszkodowawczych i rentowych (Monitor Polski Nr 4, poz. 30).
3.
Zaświadczenia wymienione w ust. 1 i 2 oraz dwa egzemplarze orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej dowódca jednostki wojskowej przesyła wraz z dokumentami ewidencyjnymi żołnierza zwolnionego ze służby wojskowej do powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza.
§  4.
1.
Szef powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego - na wniosek żołnierza niezawodowego zwolnionego z czynnej służby wojskowej wskutek orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej - jest obowiązany skompletować wszystkie dokumenty niezbędne dla ustalenia prawa do zaopatrzenia inwalidzkiego i przesłać je niezwłocznie do organu rentowego, właściwego dla miejsca zamieszkania zainteresowanego, w celu ustalenia prawa do zaopatrzenia inwalidzkiego.
2.
Obowiązki określone w ust. 1 ciążą na komendancie wojskowego zakładu leczniczego, w którym żołnierz przebywa na leczeniu po zwolnieniu ze służby wojskowej.
§  5.
1.
Jeżeli żołnierz niezawodowy zwolniony ze służby wojskowej postanowił ubiegać się o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego bez pośrednictwa powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego, sztab ten powinien wydać mu niezbędne formularze druków oraz zaświadczenia i dokumenty wymienione w § 3 i 4.
2.
Odbiór dokumentów wymienionych w ust. 1 żołnierz powinien pisemnie potwierdzić.
§  6.
Jeżeli żołnierz niezawodowy ubiega się o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego z powodu niezdolności do wykonywania zatrudnienia, powstałej już po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej wskutek chorób lub urazów doznanych w czasie odbywania tej służby - właściwy powiatowy (miejski, dzielnicowy) sztab wojskowy na wniosek żołnierza lub na żądanie organu rentowego jest obowiązany sporządzić bądź uzyskać dokumenty wymienione w § 3 i 4 lub inne niezbędne dokumenty (np. zaświadczenie zakładu leczniczego) i wydać je zainteresowanemu żołnierzowi za pokwitowaniem albo przesłać je do organu rentowego.
§  7.
1.
W razie dłuższego przebywania żołnierza niezawodowego na leczeniu w zakładzie leczniczym wskutek ciężkiego wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, komendant wojskowego zakładu leczniczego, a jeżeli żołnierz przebywa w innym niż wojskowy zakładzie leczniczym, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz ostatnio pełnił służbę wojskową - może, za zgodą żołnierza, zwrócić się do dowódcy okręgu wojskowego (równorzędnego) z wnioskiem o wystąpienie do właściwego organu rentowego o przyznanie temu żołnierzowi zaopatrzenia inwalidzkiego jeszcze przed zwolnieniem go ze służby wojskowej. Do wniosku o przyznanie renty należy dołączyć dokumenty wymienione w § 3 i 4.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do żołnierzy odbywających okresową służbę wojskową, jeżeli w czasie leczenia pobierają przysługujące im wynagrodzenie.
§  8.
Przewidziane w § 1-7 obowiązki dowódców jednostek wojskowych spoczywają:
1)
w stosunku do studentów i osób wymienionych w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - na kierownikach studiów wojskowych,
2)
w stosunku do osób wymienionych w art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy - na szefach powiatowych (miejskich, dzielnicowych) sztabów wojskowych.
§  9.
1.
W razie śmierci żołnierza niezawodowego w czasie odbywania czynnej służby wojskowej, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił ostatnio służbę, obowiązany jest pouczyć członków rodziny zmarłego żołnierza o przysługujących im uprawnieniach rentowych i wskazać właściwy organ rentowy, do którego członek rodziny powinien złożyć wniosek. Jeżeli żołnierz zmarł w wojskowym zakładzie leczniczym, obowiązek ten spoczywa na komendancie zakładu.
2.
Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę wojskową, lub szef powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego jest obowiązany na żądanie organu rentowego przesłać niezwłocznie temu organowi:
1)
zaświadczenie stwierdzające datę wcielenia żołnierza do jednostki wojskowej w celu odbycia czynnej służby wojskowej oraz datę śmierci żołnierza;
2)
zaświadczenie o wysokości uposażenia stanowiącego podstawę wymiaru renty (§ 3 ust. 1 pkt 2);
3) 2
zaświadczenie przewidziane w zarządzeniu wymienionym w § 3 ust. 2, jeżeli śmierć żołnierza nastąpiła wskutek wypadku zaistniałego w okolicznościach wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342);
4)
zaświadczenie stwierdzające, czy śmierć żołnierza pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli nastąpiła w innych okolicznościach niż wymienione w pkt 3.
3.
Jeżeli śmierć żołnierza nastąpiła w wojskowym zakładzie leczniczym, zaświadczenie dotyczące związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową (ust. 2 pkt 3 i 4) wydaje i przesyła organowi rentowemu komendant tego zakładu.
4.
W razie ubiegania się o rentę rodzinną przez członków rodzin osób wymienionych w art. 62 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, szef powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego albo kierownik studium wojskowego wydaje odpowiednio zaświadczenia:
1)
o przyjęciu na naukę do podoficerskiej szkoły zawodowej lub orkiestry wojskowej,
2)
o odbywaniu zajęć szkoleniowych w ramach wojskowego szkolenia studentów,
3)
o powołaniu do czynnej służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby,
4)
stwierdzające śmierć osoby wymienionej w art. 62 ust. 1 pkt 3 ustawy wskutek wypadku powstałego bez jej winy w bezpośredniej drodze z miejsca zamieszkania do miejsca stawiennictwa lub z powrotem,
5)
wymienione w ust. 2 pkt 2-4.
§  10.
Wnioski w sprawie przyznania renty inwalidzkiej i rodzinnej, kwestionariusze okresów zatrudnienia i zaświadczenia w sprawie wysokości zarobku stanowiącego podstawę wymiaru renty (tylko w przypadku, gdy żołnierz przed powołaniem do czynnej służby wojskowej był zatrudniony) sporządza się na formularzach według wzorów ustalonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Formularzy tych dostarczają właściwe oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na zapotrzebowanie organów wojskowych.
§  11.
Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę wojskową, szef powiatowego (miejskiego, dzielnicowego) sztabu wojskowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania żołnierza, komendant wojskowego zakładu leczniczego oraz kierownik studium wojskowego - są obowiązani na żądanie organu rentowego udzielać stosownych wyjaśnień w sprawach związanych z ustalaniem prawa do zaopatrzenia inwalidzkiego dla żołnierzy oraz członków ich rodzin.
§  12.
Traci moc zarządzenie Ministrów Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych z dnia 18 grudnia 1958 r. w sprawie określenia obowiązków organów wojskowych w zakresie zgłaszania wniosków o przyznanie zaopatrzenia inwalidzkiego inwalidom wojskowym i członkom ich rodzin (Monitor Polski Nr 100, poz. 546).
§  13.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 ust. 2 zmieniony przez § 21 pkt 1 zarządzenia z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom i ich rodzinom świadczeń odszkodowawczych i rentowych (M.P.73.4.30) z dniem 1 stycznia 1973 r.
2 § 9 ust. 2 pkt 3 zmieniony przez § 21 pkt 2 zarządzenia z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom i ich rodzinom świadczeń odszkodowawczych i rentowych (M.P.73.4.30) z dniem 1 stycznia 1973 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.44.315

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Obowiązki organów wojskowych w zakresie załatwiania spraw zaopatrzenia inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
Data aktu: 15/10/1968
Data ogłoszenia: 28/10/1968
Data wejścia w życie: 28/10/1968