Należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od uspołecznionych zakładów pracy oraz ich świadczenia określone ustawą o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy.

PISMO OKÓLNE Nr 68
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 2 sierpnia 1968 r.
w sprawie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od uspołecznionych zakładów pracy oraz ich świadczeń określonych ustawą o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy.

1.
Ustala się następujący tryb postępowania w sprawie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od uspołecznionych zakładów pracy, określonych w art. 18 i 19 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 3, poz. 8), zwanej dalej "ustawą":

1) a) ZUS obciąża konta zakładów pracy pełnymi kwotami rent i zasiłków podlegających zwrotowi. Zakłady pracy mogą jednak się odwoływać w trybie określonym przepisami, jeżeli uznają, że decyzja ZUS nie jest uzasadniona.

b) Zakłady pracy prowadzą odrębne konta w celu ewidencjonowania kwot należności dla ZUS z tytułu jego uprawnień do zwrotu należności.

c) Zakłady pracy dołączają do bilansów załącznik, zawierający dane o kwotach należności podlegających zwrotowi, a także inne informacje (o wielkości zatrudnienia, wysokości funduszu płac itp.), które ułatwią dokładniejszą analizę całokształtu problemu dochodzenia przez ZUS zwrotu należności od zakładów pracy. Wzór tego załącznika ustali Główny Urząd Statystyczny w porozumieniu z Komitetem Pracy i Płac, Ministerstwem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

2)
Do czasu wydania przez Radę Ministrów przepisów, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, zakłady pracy są obowiązane do uiszczania tytułem zaliczki 30% kwot, o których mowa w pkt 1 lit. a), z następujących środków finansowych:
a)
przedsiębiorstwa państwowe, spółdzielcze oraz organizacji społecznych - ze środków obrotowych, przy czym wypłaty te obciążają konto strat nadzwyczajnych,
b)
jednostki nadrzędne utrzymywane z wpłat przedsiębiorstw oraz spółdzielcze związki utrzymywane z narzutów - w ciężar kosztów ich działalności,
c)
jednostki i zakłady budżetowe - ze środków przeznaczonych na finansowanie ich działalności,
d)
organizacje społeczne, polityczne i zawodowe - z ich budżetów.
2.
Ze środków finansowych określonych w ust. 1 pkt 2 zakłady pracy pokrywają również następujące świadczenia określone w art. 10-13 ustawy:
1)
wyrównania za okres leczenia pracowników, którzy ulegli wypadkowi i zaliczeni zostali do jednej z grup inwalidów (art. 10),
2)
jednorazowe odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu lub śmierci pracownika (art. 11),
3)
świadczenia wyrównawcze (art. 12),
4)
odszkodowania za przedmioty zniszczone lub uszkodzone wskutek wypadku (art. 13).
3.
W razie likwidacji zakładu pracy przypadające od niego należności, o których mowa w ust. 1 i 2, pokrywa jego jednostka nadrzędna, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.34.239

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od uspołecznionych zakładów pracy oraz ich świadczenia określone ustawą o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy.
Data aktu: 02/08/1968
Data ogłoszenia: 14/08/1968
Data wejścia w życie: 14/08/1968