Przestrzeganie dyscypliny ładunkowej przy przewozie towarów koleją.

UCHWAŁA Nr 50
RADY MINISTRÓW
z dnia 29 stycznia 1963 r.
w sprawie przestrzegania dyscypliny ładunkowej przy przewozie towarów koleją.

W celu zapewnienia terminowego załadunku i wyładunku wagonów kolejowych przez nadawców i odbiorców przesyłek wagonowych Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Na torach ogólnego użytku stacji kolejowych ustala się następujące podstawowe terminy dla czynności ładunkowych (załadowanie lub wyładowanie):
1)
4 godziny dla wszelkich towarów opakowanych lub w sztukach bez opakowania,
2)
6 godzin dla wszelkich towarów luzem bądź zsypem,
3)
8 godzin dla wszystkich towarów wymienionych w pkt. 1 i 2, w wagonach z granicą obciążenia 52 tony i więcej.
2. 1
Upoważnia się Ministra Komunikacji do skrócenia w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów pozostałych terminów dla czynności ładunkowych, przewidzianych w ust. 12 przepisów wykonawczych do art. 48 dekretu z dnia 24 grudnia 1952 r. o przewozie przesyłek i osób kolejami (Dz. U. z 1953 r. Nr 4, poz. 7), o 15%, z tym że tak skrócone terminy nie mogą być krótsze niż 2 godziny i dłuższe niż 40 godzin.
3.
Na bocznicach kolejowych, bez względu na sposób ewidencji wagonów, skraca się ustalone dla czynności ładunkowych i dozwolonego postoju terminy, nie więcej jednak niż o 15%. Ustalenia nowych skróconych terminów dokona kolej w porozumieniu z użytkownikami bocznic w zależności od technicznego wyposażenia bocznic. Ustalone terminy dla wyładunku towarów przedłuża się o 10 godzin, jeżeli nadeszły one w stanie zamarzniętym, co zostanie stwierdzone protokolarnie przez kolej i użytkownika bocznicy.
4.
Upoważnia się Ministra Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Handlu Zagranicznego do skracania o 10% terminów na czynności ładunkowe w portach morskich przewidzianych w przepisach o przewozie przesyłek wagonowych od i do kolejowych stacji portowych.
§  2.
Zobowiązuje się jednostki użytkujące bocznice kolejowe do przyjmowania bieżąco na bocznice wszystkich nadchodzących pod ich adresem wagonów podstawianych przez stację obsługującą w kolejnych obsługach:
1)
przy ilościowej ewidencji postoju wagonów - w ilościach ustalonych przez kolej i użytkownika bocznicy w miesięcznym harmonogramie dostaw, określającym normę wagonów do podstawienia na każdy dzień;
2)
przy numerycznej ewidencji postoju wagonów - w ramach obowiązujących dziennych ilości wagonów zgodnie z umowami bocznicowymi.
§  3.
Zobowiązuje się Ministra Komunikacji do zapewnienia terminowej dostawy przesyłek przeznaczonych dla użytkownika bocznic kolejowych zgodnie z miesięcznym harmonogramem oraz do przestrzegania planów obsługi bocznic, a w szczególności do terminowego zabierania z bocznic próżnych wagonów. Jeżeli kolej nie zabierze w ciągu 2 godzin przy dokonaniu najbliższej planowej obsługi bocznicy po zgłoszeniu na tę obsługę przez użytkownika bocznicy do zwrotu próżnych wagonów, uiszcza ona na jego rzecz opłatę za zajęcie torów w wysokości 12 zł za pełną dobę i wagon.
§  4.
Na bocznicach kolejowych i w portach morskich, na których obowiązuje ilościowa ewidencja postoju wagonów, wprowadza się trzydniowy okres rozliczania postoju wagonów.
§  5. 2
1.
Ustala się następujące stawki kar umownych za przetrzymanie wagonów ponad terminy ustalone w § 1 za wagon i godzinę:

1) od 1 do 4 godzin włącznie - 75 zł,

2) od 5 do 12 godzin włącznie - 150 zł,

3) od 13 do 24 godzin włącznie - 225 zł,

4) powyżej 24 godzin - 300 zł.

2.
Stawki kar umownych za przetrzymanie wagonów z granicą obciążenia 52 tony i więcej lub platform z zagłębioną podłogą, podstawionych na żądanie zamawiającego, wynoszą:

1) od 1 do 4 godzin włącznie - 250 zł,

2) od 5 do 12 godzin włącznie - 500 zł,

3) od 13 do 24 godzin włącznie - 750 zł,

4) powyżej 24 godzin - 1250 zł.

3.
Za przetrzymanie wagonów w kopalniach, koksowniach i brykietowniach użytych do naładunku węgla, miału węglowego, koksu i brykietów za każdą godzinę i jednostkę 10-tonową stawka kar umownych wynosi 37,50 zł.
4.
Stawka kar umownych za przetrzymanie wagonów kolei obcych, oprócz wagonów przetrzymanych pod wyładunkiem przesyłek tranzytowych w portach morskich, wynosi 300 zł za wagon i godzinę.
5.
Ustala się jednolitą stawkę w wysokości 75 zł za każdy wagon i godzinę w razie przetrzymania wagonów PKP na bocznicach kolejowych i w portach morskich, na których obowiązuje ilościowa ewidencja postoju wagonów.
6.
Stawki kar umownych za odwołanie przez nadawcę zamówionego wagonu wynoszą:
1)
dla wagonu z granicą obciążenia do 52 ton:
a)
50 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło co najmniej na 2 dni przed terminem podstawienia,
b)
100 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło w okresie 2 dni przed terminem podstawienia,
c)
200 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło po podstawieniu;
2)
dla wagonu z granicą obciążenia 52 tony i więcej lub wagonu platformy z zagłębioną podłogą:
a)
250 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło przed otrzymaniem przez stację nadania zawiadomienia o skierowaniu wagonu do tej stacji,
b)
500 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło po otrzymaniu przez stację nadania zawiadomienia o skierowaniu wagonu do tej stacji,
c)
1000 zł, jeżeli odwołanie nastąpiło po podstawienia wagonu.
§  6.
Ustala się bonifikatę w wysokości 15 zł za każdy wagon i godzinę zaoszczędzoną przez użytkowników bocznic kolejowych i w portach morskich, na których obowiązuje ilościowa ewidencja postoju wagonów. Wypłaty kwot z tytułu bonifikaty dokonuje kolej po rozliczeniu postoju wagonów za okres trzech dni (§ 4).
§  7.
1.
Odpowiedzialność za terminowy załadunek i wyładunek wagonów ponosi:

- dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu pracy),

- zastępca dyrektora przedsiębiorstwa (kierownika zakładu pracy), któremu podlega transport,

- kierownik transportu,

- kierownicy działów (wydziałów) zaopatrzenia i zbytu, o ile w zakres ich obowiązków wchodzą sprawy związane z terminowym załadunkiem i wyładunkiem wagonów.

2.
W razie przetrzymywania wagonów ponad ustalony termin dla załadunku i wyładunku jednostka nadrzędna nad przedsiębiorstwem (zakładem pracy) obowiązana jest zmniejszyć pracownikom wymienionym w ust. 1 premie kwartalne (miesięczne) przysługujące im za wykonanie zadań produkcyjnych lub za osiągnięcie innych wskaźników techniczno-ekonomicznych według obowiązujących zasad premiowania.
3.
Jeżeli w przedsiębiorstwie tworzy się fundusz premiowy, a wysokość indywidualnej premii ma charakter uznaniowy (ograniczony jedynie górnym pułapem) - przez premię przysługującą, o której mowa w ust. 2, należy rozumieć premię w wysokości nie wyższej, aniżeli wynosi w danym okresie średnia z przyznanych premii pracownikom zatrudnionym na analogicznych (hierarchicznie) stanowiskach.
4.
W razie przetrzymywania wagonów powinno nastąpić zmniejszenie kwartalnej (miesięcznej) premii pracowników wymienionych w ust. 1, w zależności od procentu przetrzymywanych wagonów, według zasad ustalonych w załącznikach nr 1 i 2 do uchwały.
5.
Przepisy ust. 1-4 mają zastosowanie do pracowników zatrudnionych we wszystkich przedsiębiorstwach (zakładach pracy) - bez względu na dział gospodarki narodowej - korzystających z usług przewozowych kolei.
§  8.
1.
W razie przetrzymania wagonów przez przedsiębiorstwo (zakład pracy) stosujące zmniejszenie premii według zasad ustalonych w załączniku nr 1 do uchwały - nie mogą być wypłacone pracownikom wymienionym w § 7 ust. 1 nagrody przysługujące za dany kwartał (miesiąc), w okresie którego przedsiębiorstwo przetrzymało więcej niż 50% wagonów.
2.
W razie przetrzymania wagonów przez przedsiębiorstwo (zakład pracy) stosujące zmniejszenie premii według zasad ustalonych w załączniku nr 2 do uchwały - nie mogą być wypłacone pracownikom wymienionym w § 7 ust. 1 nagrody przysługujące za kwartał (miesiąc), jeżeli przedsiębiorstwo (zakład pracy) nie dotrzymało w kwartale przynajmniej trzech, a w miesiącu jednego z obowiązujących okresów rozliczenia wagonów.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do nagród i premii przysługujących:

- z funduszu zakładowego (w tym również za tzw. osiągnięcia ekonomiczne załóg),

- za terminowe oddawanie obiektów do użytku, w tym z funduszu nagród dla pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach budowlano-montażowych na stanowiskach kierowniczych,

- z funduszu postępu technicznego,

- za aktywizację eksportu,

- z dodatkowego funduszu premiowego.

§  9.
1.
Dyrektorzy przedsiębiorstw (kierownicy zakładów pracy) mogą określić inne stanowiska pracy poza wymienionymi w § 7 ust. 1, na których zatrudnieni pracownicy ponoszą odpowiedzialność za terminowe załadunki i wyładunki wagonów.
2.
Jeżeli pracownicy, o których mowa w ust. 1, nie wywiążą się z ciążących na nich obowiązków, dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu pracy) powinien zmniejszyć tym pracownikom przysługującą im premię.
§  10. 3
(uchylony).
§  11. 4
(uchylony).
§  12.
Zobowiązuje się Ministra Komunikacji do określenia:
1)
stanowisk pracy, na których zatrudnieni pracownicy kolejowi odpowiedzialni są za terminowe dostarczenie i odbiór wagonów z przedsiębiorstw (zakładów pracy),
2)
zasad potrąceń premii (nagród) w razie niewykonywania ustalonych obowiązków przez pracowników, o których mowa w pkt. 1.
§  13.
1.
Kary umowne za przetrzymanie wagonów płatne są natychmiast w kasie ekspedycji kolejowej.
2.
Nie wymaga zgody dłużnika pokrycie żądań zapłaty na rzecz kolei z tytułu kar umownych za przetrzymanie wagonów.
§  14.
Dyrektorzy przedsiębiorstw (kierownicy zakładów pracy) przedsięwezmą środki w celu usprawnienia załadunku i wyładunku wagonów oraz zwiększenia przepustowości bocznic kolejowych przedsiębiorstw (zakładów pracy).
§  15.
1.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, Ministrowi Komunikacji, Ministrowi Finansów oraz innym zainteresowanym ministrom i kierownikom urzędów centralnych.
2.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym wprowadzenie odpowiedzialności za terminowy załadunek i wyładunek wagonów w podległych im jednostkach.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

TABELA POTRĄCEŃ PREMII ZA PRZETRZYMYWANIE WAGONÓW NA TORACH OGÓLNEGO UŻYTKU I NA BOCZNICACH PRZY NUMERYCZNEJ EWIDENCJI POSTOJU WAGONÓW

Procent wagonów Procent potrąceń premii
przetrzymywanych w stosunku do wagonów otrzymanych w ciągu miesiąca dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) zastępca dyrektora przedsiębiorstwa (kierownika zakładu) kierownik działu transportu kierownik działu zbytu, kierownik zaopatrzenia
10-20 25 25 25 15
21-30 30 30 30 20
31-40 35 35 35 25
41-50 40 40 40 30
ponad 50 50 50 50 35
Uwaga: Wynik; procentowy liczy się tylko w pełnych ilościach wagonów.

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

TABELA POTRĄCEŃ PREMII ZA PRZETRZYMYWANIE WAGONÓW NA BOCZNICACH I W PORTACH MORSKICH, NA KTÓRYCH STOSUJE SIĘ ILOŚCIOWĄ EWIDENCJĘ POSTOJU WAGONÓW

Ilość okresów Procent potrąceń premii
trzydniowych przetrzymywania wagonów w ciągu miesiąca dyrektor przedsiębiorstwa (kierownik zakładu) zastępca dyrektora przedsiębiorstwa (kierownika zakładu) kierownik działu transportu kierownik działu zaopatrzenia i zbytu
4 20 20 20 10
5 25 25 25 12
6 30 30 30 15
7 35 35 35 20
8 40 40 40 25
9 45 45 45 30
10 50 50 50 35
1 Z dniem 23 sierpnia 1969 r. znosi się wymóg uzgodnienia, porozumienia lub zasięgnięcia opinii Komisji Planowania przy Radzie Ministrów albo jej Przewodniczącego przewidziany w nin. ustępie, zgodnie z § 2 pkt 2 uchwały nr 136 z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie zniesienia przewidzianego w niektórych przepisach obowiązku uzgadniania i porozumienia z Komisją Planowania przy Radzie Ministrów (M.P.69.36.271).
2 Z dniem 27 maja 1983 r. podwyższa się pięciokrotnie stawki kar umownych wymienione w § 5 ust. 1-5 nin. uchwały do dnia 31 sierpnia 1983 r., zgodnie z § 1 uchwały nr 54 z dnia 2 maja 1983 r. w sprawie podwyższenia stawek kar umownych za przetrzymanie wagonów węglarek (M.P.83.18.101).

Z dniem 23 maja 1984 r. podwyższa się pięciokrotnie stawki kar umownych wymienione w § 5 ust. 1-5 za przetrzymanie wagonów węglarek w punktach ładunkowych ponad terminy ustalone na wykonanie czynności załadunkowych i wyładunkowych, zgodnie § 1 uchwały nr 57 z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie podwyższenia stawek kar umownych za przetrzymanie wagonów węglarek (M.P.84.12.84).

Z dniem 1 kwietnia 1985 r. podwyższa się pięciokrotnie stawki kar umownych wymienione w § 5 ust. 1-5 za przetrzymanie wagonów węglarek w punktach ładunkowych ponad terminy ustalone na wykonanie czynności załadunkowych i wyładunkowych, zgodnie § 1 uchwały nr 57 z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie podwyższenia stawek kar umownych za przetrzymanie wagonów węglarek (M.P.84.12.84).

3 § 10 uchylony przez § 10 pkt 3 uchwały nr 157 z dnia 7 grudnia 1976 r. w sprawie wynagrodzeń wypłacanych poza planowanym funduszem płac (M.P.76.43.211) z dniem 1 stycznia 1977 r.
4 § 11 uchylony przez § 10 pkt 2 uchwały nr 165 z dnia 17 czerwca 1972 r. w sprawie jednolitych norm pracy oraz ceny jednostkowe na roboty załadunkowe i wyładunkowe towarów masowych (M.P.72.35.191) z dniem 1 lipca 1972 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1963.7.35

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Przestrzeganie dyscypliny ładunkowej przy przewozie towarów koleją.
Data aktu: 29/01/1963
Data ogłoszenia: 30/01/1963
Data wejścia w życie: 30/01/1963