Warunki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa lotów przy wykonywaniu przez członków personelu lotniczego uprawnień wynikających z licencji.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 31 grudnia 1962 r.
w sprawie warunków niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa lotów przy wykonywaniu przez członków personelu lotniczego uprawnień wynikających z licencji.

Na podstawie art. 42 ust 4 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 32, poz. 153) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne.

§  1.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa:
1)
o "czasie lotu", o "członku personelu latającego", o "członku załogi lotniczej" - należy przez to rozumieć określenia ustalone w rozporządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 7 września 1961 r. o personelu lotniczym (Dz. U. Nr 45, poz. 236),
2)
o "czasie wykonywania czynności lotniczych na ziemi" - należy przez to rozumieć łączny czas:
a)
organizowania lotu, nie mniej jednak niż 1 godzinę przed startem statku powietrznego,
b)
oczekiwania na lot,
c)
wykonywania czynności po wylądowaniu lub zakończeniu lotów, nie mniej jednak niż 1/2 godziny od chwili wyłączenia silników statku powietrznego,
d)
pełnienia dyżurów i wykonywania innych czynności lotniczych na ziemi, do których członek personelu latającego został wyznaczony,
e)
pełnienia czynności rezerwowego członka załogi lotniczej podczas lotu statku powietrznego,
f)
lotu statkiem powietrznym w charakterze pasażera podczas podróży służbowej,
3)
o "ogólnym czasie wykonywania czynności lotniczych" - należy przez to rozumieć czas lotów (pkt 1) i czas wykonywania czynności lotniczych na ziemi (pkt 2).
§  2.
1.
Ogólny czas wykonywania czynności lotniczych przez członka personelu latającego w okresie miesięcznym nie może przekraczać liczby godzin, wynikającej z pomnożenia liczby dni roboczych przypadających w danym miesiącu (z wyjątkiem sobót) przez 8 godzin i dni roboczych przypadających w danym miesiącu w soboty - przez 6 godzin.
2.
Ogólny czas wykonywania czynności lotniczych (ust. 1) zmniejsza się w razie nieobecności członka personelu latającego w pracy o liczbę godzin przypadających na nie przepracowane dni robocze, przy czym nieobecności krótszej niż jeden dzień roboczy nie uwzględnia się.
§  3.
1.
Czas lotu, czas wykonywania czynności lotniczych na ziemi lub ogólny czas wykonywania czynności lotniczych uważa się za nadmiernie przedłużony (§ 27 ust. 4 powołanego w § 1 pkt 1 rozporządzenia), jeżeli przekracza okresy ustalone w §§ 2, 5 lub 8.
2. 1
Członek personelu latającego może przystąpić ponownie do wykonywania czynności lotniczych, jeżeli:
1)
w jego miejscu zamieszkania:
a)
nieprzerwany wypoczynek po okresie co najmniej 8 godzin ogólnego czasu wykonywania przez niego czynności lotniczych wynosi nie mniej niż 10 godzin,
b)
nieprzerwany wypoczynek po okresie ponad 10 godzin ogólnego czasu wykonywania przez niego czynności lotniczych wynosi co najmniej tyle, ile trwało wykonywanie czynności lotniczych poprzedzające ten wypoczynek,
2)
na lotniskach tranzytowych i innych położonych poza miejscem zamieszkania - nieprzerwany wypoczynek wynosi co najmniej połowę okresu ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych poprzedzającego wypoczynek.
§  4.
Członek personelu latającego zatrudniony zawodowo w tym charakterze obowiązany jest odbyć raz na 12 miesięcy, w ustalonym przez pracodawcę okresie, dwutygodniowe ćwiczenia mające na celu zachowanie jego sprawności fizycznej i psychicznej. Zwolnienie członka personelu latającego od tych ćwiczeń jest niedopuszczalne; w uzasadnionych przypadkach, za zgodą urzędowego lekarza, termin odbycia tych ćwiczeń może być przesunięty. Na zlecenie Komisji Lotniczo-Lekarskiej ćwiczenia mogą być zastąpione pobytem w sanatorium lub odbyciem kuracji specjalistycznej.

Rozdział  2

Normy czasu wykonywania czynności lotniczych przez personel latający zatrudniony w lotnictwie komunikacyjnym.

§  5.
1. 2
Członek personelu latającego zatrudniony w lotnictwie komunikacyjnym nie może wykonywać czynności lotniczych, jeżeli czas ich wykonywania przez niego osiągnął następujące ilości godzin:
Rodzaj napędu samolotu Skład załogi lotniczej (minimalny) Ogólny czas wykonywania czynności lotniczych w ciągu ostatnich 24 godzin przed ponownym podjęciem czynności lotniczych Czas lotu
w ciągu ostatnich 24 godzin przed ponownym podjęciem czynności lotniczych godzin w ciągu 1 miesiąca kalendarzowego godzin w ciągu 1 roku kalendarzowego godzin
Tłokowe 1 pilot i 1 inny członek załogi lotniczej 10 6 120 1.000
2 pilotów i 1 inny członek załogi lotniczej 14 10
3 pilotów i 2 innych członków załogi lotniczej 16 11,5
2 kompletne załogi lotnicze 17 13
Turbośmigłowe lub odrzutowe 2 pilotów 12 8 85 800
3 pilotów 14 10
2 pilotów i 2 innych członków załogi lotniczej 12 8
3 pilotów i 3 innych członków załogi lotniczej 14 10
2 kompletne załogi lotnicze 16 12
2.
W razie wykonywania lotów na samolotach o różnym napędzie stosuje się miesięczną i roczną ilość godzin przewidzianych dla samolotów tłokowych (ust. 1), przy czym czas wykonywania czynności lotniczych w powietrzu na samolocie turbośmigłowym lub odrzutowym zalicza się w wymiarze o 50% większym od rzeczywistego.
3.
Jeżeli lot odbywa się w czasie pomiędzy godziną 22 a 6 czasu lokalnego, za każdą godzinę lotu w tym czasie zalicza się do ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych 1 godzinę 20 minut.
§  6.
1.
Jeżeli czas wykonywania lotu przekracza jednorazowo 6 godzin, załodze lotniczej powinien być zapewniony w rozkładzie lotów czas niezbędny na spożycie posiłku na jednym z lotnisk. Czas ten powinien być również zachowany w razie opóźnienia lotu w stosunku do czasu ustalonego w rozkładzie lotów.
2.
Jeżeli zgodnie z rozkładem lotów pobyt na lotnisku innym niż lotnisko macierzyste wynosi co najmniej 6 godzin, załodze lotniczej powinien być zapewniony wypoczynek w warunkach hotelowych.
§  7.
1.
Przekroczenie ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych w ciągu 24 godzin, ustalonego zgodnie z § 5, może nastąpić za zgodą dowódcy statku powietrznego, jednak nie więcej niż o 1 godzinę, w razie opóźnienia odlotu z powodu:
1)
złych warunków atmosferycznych,
2)
oczekiwania na pasażerów,
3)
usuwania usterek,
4)
innych uzasadnionych przyczyn związanych z eksploatacją techniczną i handlową statku powietrznego.
2.
Przekroczenie ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych lub czasu lotu ustalonego zgodnie z § 5 może nastąpić za zgodą dowódcy statku powietrznego w razie konieczności wykonania lotu w celach poszukiwawczych lub ratowniczych.

Rozdział  3

Normy czasu wykonywania czynności lotniczych przez personel latający poza lotnictwem komunikacyjnym.

§  8.
1.
Członek personelu latającego wykonujący loty poza lotnictwem komunikacyjnym nie może wykonywać czynności lotniczych, jeżeli ogólny czas wykonywania przez niego tych czynności osiągnął następujące ilości godzin:
1)
ogólny czas wykonywania czynności lotniczych w ciągu ostatnich 24 godzin przed ponownym podjęciem czynności lotniczych - 10 godzin,
2)
czas lotu w ciągu ostatnich 24 godzin przed ponownym podjęciem czynności lotniczych - 6 godzin,
3)
czas lotu w ciągu miesiąca kalendarzowego - 120 godzin,
4)
czas lotu w ciągu roku kalendarzowego - 600 godzin.
2.
Za 1 godzinę lotu wykonanego na wysokości poniżej 50 m od powierzchni ziemi zalicza się do ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych 1 godzinę 20 minut.
§  9.
Przekroczenie ogólnego czasu wykonywania czynności lotniczych lub czasu lotu w ciągu 24 godzin ustalonego zgodnie z § 8 może nastąpić za zgodą dowódcy statku powietrznego:
1)
nie więcej niż o 30% przy wykonywaniu w ciągu jednej doby przelotu z lądowaniem więcej niż na jednym lotnisku,
2)
w razie konieczności wykonania lotu w celu niesienia pomocy w przypadkach katastrof i klęsk żywiołowych,
3)
w razie wykonania lotu w celach wyczynowych.

Rozdział  4

Przepis końcowy.

§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 12 marca 1964 r. (M.P.64.20.89) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 27 marca 1964 r.
2 § 5 ust. 1:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 12 marca 1964 r. (M.P.64.20.89) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 27 marca 1964 r.

- zmieniony przez § 1 zarządzenia z dnia 28 grudnia 1965 r. (M.P.66.1.9) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 28 grudnia 1965 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1963.4.20

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Warunki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa lotów przy wykonywaniu przez członków personelu lotniczego uprawnień wynikających z licencji.
Data aktu: 31/12/1962
Data ogłoszenia: 15/01/1963
Data wejścia w życie: 15/01/1963