Prace typizacyjne w budownictwie.

PISMO OKÓLNE Nr 230
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 25 listopada 1961 r.
w sprawie prac typizacyjnych w budownictwie.

Uchwała nr 285 Rady Ministrów z dnia 2 lipca 1959 r. w sprawie przyjęcia tez dotyczących typizacji w budownictwie (Monitor Polski Nr 70, poz. 365), zwana dalej "uchwałą nr 285 Rady Ministrów", oraz uchwała nr 507 Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1959 r. w sprawie uzupełnienia tez dotyczących typizacji w budownictwie (Monitor Polski z 1960 r. Nr 23, poz. 109), zwana dalej "uchwałą nr 507 Rady Ministrów", ustalają, że głównym celem typizacji jest stworzenie warunków do uprzemysłowienia i obniżenia kosztów budownictwa oraz przyspieszenia realizacji zadań inwestycyjnych.
Osiągnięcie tego celu wymaga w pierwszym rzędzie stosowania we wszystkich projektach typowych elementów funkcjonalnych, konstrukcyjnych, instalacyjnych i wyposażenia oraz stworzenia niezbędnego zasobu projektów typowych (obiektów, sekcji i segmentów) opartych na tych typowych elementach.

W dotychczasowych pracach nad realizacją tez o typizacji osiągnięto poważne wyniki, między innymi polegające na powszechnym stosowaniu w projektowaniu modułu i zasad koordynacji wymiarowej oraz znacznym wzbogaceniu zasobu typowych opracowań elementów i budynków (segmentów, sekcji).

Przygotowano i coraz szerzej realizuje się programy prac typizacyjnych w jednostkach gospodarczych, a realizacja planów typizacji z roku na rok wykazuje pewną poprawę.

Znaczny wpływ na usprawnienie realizacji zadań rad narodowych w zakresie budownictwa wywarło wprowadzenie zaleconej uchwałami nr 285 i 507 Rady Ministrów typizacji lokalnej, stosowanej dość szeroko w niektórych województwach.

Jednocześnie prowadzono prace unifikacyjne w zakresie typowych elementów i projektów. Prace te zostały rozpoczęte i zaawansowane w większych ośrodkach budowlanych, a mianowicie w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Katowicach i Gdańsku.

Znacznym osiągnięciem w zakresie rozszerzenia i upowszechnienia informacji budowlanej jest wprowadzenie Katalogu budownictwa, który stanowi podstawowe źródło niezbędnych wiadomości przy programowaniu, projektowaniu i realizacji inwestycji.

Pomimo wykazanego wyżej postępu w dziedzinie prac typizacyjnych występuje jeszcze szereg braków i niedomagań, w szczególności:

- słaby postęp prac w zakresie unifikacji elementów i przygotowania warunków do ich masowej produkcji,

- niedostateczna koordynacja pomiędzy projektowaniem a produkcją elementów budowlanych,

- brak planu rejonizacji metod wykonawstwa budowlanego opartej na terenowym bilansie materiałów budowlanych,

- nieujmowanie przez resorty przemysłowe w programach prac typizacyjnych w należytym zakresie opracowań projektów obiektów i elementów budowlanych,

- brak opracowań projektów i elementów typowych uwzględniających potrzeby różnych branż i terenów w zakresie budownictwa przemysłowego, ogólnego i wiejskiego,

- opóźnienia w realizacji planów w zakresie typizacji, szczególnie w Ministerstwie Przemysłu Spożywczego i Skupu, Ministerstwie Przemysłu Lekkiego, Ministerstwie Kultury i Sztuki oraz w Głównym Komitecie Kultury Fizycznej i Turystyki (w zakresie urządzeń turystycznych),

- brak systematycznego wdrażania rygorów typizacji przez niektóre służby inwestycyjne, biura projektów, przedsiębiorstwa produkujące dla potrzeb budownictwa oraz terenowe służby nadzoru budowlanego.

Wymienione wyżej braki i niedomagania hamują właściwy rozwój typizacji. W związku z przepisami uchwał nr 285 i 507 Rady Ministrów zwraca się uwagę, że poczynając od roku 1963 wszystkie nowo rozpoczynane inwestycje powinny być realizowane z przestrzeganiem przepisów zawartych w tych uchwałach.

W związku z powyższym ustala się, co następuje:

1.
Ministrowie i kierownicy urzędów centralnych spowodują uzupełnienie programów typizacji (założenia resortowe i generalne typizacji) w zakresie niezbędnym do pełnej realizacji zadań wynikających dla nich z uchwał nr 285 i 507 Rady Ministrów.
2.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) przystąpią do ustalenia tematów opracowań typowych niezbędnych dla realizacji zadań inwestycyjnych na ich terenie. Szczegółowe wnioski dotyczące tych tematów przekażą one w terminie do dnia 20 grudnia 1961 r. właściwym resortom z powiadomieniem Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w celu uzupełnienia tematyki planów typizacji.
3.
Ministrowie i kierownicy urzędów centralnych zapewnią należyte uwzględnienie w planach typizacji opracowań typowych programów użytkowych, sekcji, segmentów itp., a przede wszystkim elementów konstrukcyjnych i budowlanych oraz elementów instalacyjnych, wyposażenia itp.

- zgodnie z warunkami oraz potrzebami branż i terenu.

4.
Ministrowie i kierownicy urzędów centralnych realizujących zadania objęte planami typizacji zapewnią:
1)
wzmożenie przez służby resortowe nadzoru nad terminową i rytmiczną realizacją planu typizacji,
2)
wydanie do końca 1961 r. zleceń na wykonanie projektów i opracowań zgodnie z planem typizacji na rok 1962,
3)
wzmocnienie nadzoru nad służbami inwestycyjnymi w zakresie przestrzegania stosowania projektów i opracowań typowych w realizowanych inwestycjach.
5.
Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, ministrowie i kierownicy urzędów centralnych nadzorujący biura projektów, wykonujące zadania określone w planie typizacji:
1)
zapewnią pierwszeństwo dla tych prac i odpowiednie warunki umożliwiające terminową realizację prac typizacyjnych,
2)
zapewnią skoncentrowanie prac biur kierujących na realizacji planu typizacji,
3)
polecą biurom kierującym typizacją w szerszym niż dotychczas zakresie zlecać wybrane tematy objęte planem typizacji, zwłaszcza w zakresie budownictwa ogólnego miejskiego i wiejskiego (mieszkań, szkół, szpitali, agronomówek itp.), do bezpośredniego wykonania terenowym biurom (pracowniom) projektów,
4)
podejmą środki niezbędne do podniesienia jakości typowych projektów elementów i obiektów.
6.
Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i kierownikami urzędów centralnych dokona niezbędnych uzupełnień i usprawnień w organizacji i zakresie działania biur kierujących typizacją.
7.
Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w porozumieniu z Ministrem Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych powoła Ośrodek Typowych Elementów Budownictwa do prowadzenia prac unifikacyjnych oraz koordynacji projektowania i produkcji (prefabrykacji) typowych elementów budowlanych, instalacji, wyposażenia itp.
8.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych zapewni wprowadzenie do planu typizacji w roku 1962 niezbędnego asortymentu opracowań elementów budowlanych oraz ich zestawów dla potrzeb budownictwa powszechnego oraz zapewni ich realizację i produkcję.
9.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych przedstawi w I kwartale 1962 r. projekt planu rejonizacji uprzemysłowionego budownictwa mieszkaniowego oraz wnioski co do zapewnienia realizacji tego planu.
10.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) zapewnią warunki systematycznej i zorganizowanej pracy w zakresie:
1)
wdrażania typizacji w budownictwie danego województwa oraz koordynacji działania podległych organów,
2)
rejonizacji metod budownictwa na swoim terenie,
3)
przeprowadzenia unifikacji elementów na podstawie rozwiązań projektowych, m.in. z typizacji lokalnej,
4)
programowania potrzeb terenu i stawiania wniosków dotyczących tematów opracowań typowych do planów typizacji,
5)
stawiania wniosków w sprawie wyboru projektów indywidualnych do uznania ich za typowe.

Przy realizacji tych zadań należy zapewnić udział służb architektoniczno-budowlanych, inwestorów, biur projektów, zjednoczeń budowlanych oraz stowarzyszeń technicznych (Stowarzyszenie Architektów Polskich "SARP", Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa itp.). Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) zapewnią wzmocnienie nadzoru głównych architektów - dla zaostrzenia dyscypliny stosowania elementów i projektów typowych przez podległe służby nadzoru budowlanego. Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury zapewni ogólną koordynację i pomoc prezydiom rad narodowych, szczególnie w zakresie prac związanych z unifikacją elementów i zastosowania ich w projektach.

11.
Przewodniczący Komitetu do Spraw Techniki w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury przedstawi w terminie do dnia 31 grudnia 1961 r. wnioski w sprawie objęcia przez Komitet do Spraw Techniki prac w zakresie typizacji urządzeń technologicznych dla produkcji przemysłowej.
12.
Minister Szkolnictwa Wyższego i Minister Oświaty sprawdzą dotychczasowy przebieg prac i podejmą odpowiednie środki zabezpieczające pełną realizację zadań nałożonych uchwałami nr 285 i 507 Rady Ministrów na oba resorty w zakresie wprowadzenia zagadnień typizacji do programów nauczania wyższych i średnich szkół technicznych.
13.
Minister Finansów w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury ustali zasady wykorzystania kontroli bankowej dla oceny przebiegu i warunków wdrażania typizacji w realizowanych inwestycjach.
14.
Ministrowie i kierownicy urzędów centralnych usprawnią tryb uzgadniania i zatwierdzania opracowań i projektów typowych należących do ich zakresu działania w uzgodnieniu z Przewodniczącym Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury.
15.
Przewodniczący Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, ministrowie i kierownicy urzędów centralnych oraz prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) zapewnią okresową stabilizację normatywów, standardów i innych dyrektyw wydanych w zakresie budownictwa w celu stworzenia warunków niezbędnych do szerokiego wdrażania typizacji.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.90.381

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Prace typizacyjne w budownictwie.
Data aktu: 25/11/1961
Data ogłoszenia: 01/12/1961
Data wejścia w życie: 01/12/1961