Zasady i tryb uznawania ferm drobiu za zarodowe i reprodukcyjne oraz uznawanie materiału zarodowego drobiu.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA
z dnia 19 lipca 1961 r.
w sprawie zasad i trybu uznawania ferm drobiu za zarodowe i reprodukcyjne oraz uznawania materiału zarodowego drobiu.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o hodowli zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 54, poz. 310) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Gatunki i rasy drobiu uznane za odpowiednie do hodowli w fermach zarodowych i reprodukcyjnych.

§  1.
Uznaniu za zarodowe i reprodukcyjne podlegają fermy kur, indyków, kaczek i gęsi.
§  2.
Za odpowiednie do hodowli w fermach zarodowych i reprodukcyjnych uznaje się następujące rasy:
1)
spośród ras kur: Białe Leghorny, Zielononóżki Kuropatwiane, Rhode Island Red, New Hampshire, Sussex, White Rock, Dominant White Cornish i White American,
2)
spośród ras indyków: Białe Beltsville, Bronz Standard i Bronz Szerokopierśne,
3)
spośród ras kaczek Pekiny,
4)
spośród ras gęsi: Białe Pomorskie i ponadto odmiany gęsi krajowej - lubelsko-kielecką, suwalską i podkarpacką.

Rozdział  2.

Uznawanie ferm drobiu za zarodowe i reprodukcyjne.

§  3.
1.
Zadaniem ferm zarodowych drobiu jest doskonalenie pogłowia i produkowanie materiału zarodowego wysokiej wartości użytkowej, ugruntowanej dziedzicznie.
2.
Zadaniem ferm reprodukcyjnych jest planowe krzyżowanie materiału zarodowego w celu uzyskania materiału użytkowego dla towarowej produkcji jaj i mięsa.
§  4.
Fermy drobiu uznaje się za zarodowe lub reprodukcyjne, jeżeli poza wymaganiami szczególnymi, określonymi w dalszych przepisach, odpowiadają następującym warunkom ogólnym:
1)
drób należy do rasy określonej w § 2,
2)
ferma zlokalizowana jest na terenie odpowiadającym wymaganiom środowiskowym danego gatunku drobiu,
3)
warunki sanitarno-weterynaryjne fermy zapewniają zdrowotność drobiu,
4)
ferma posiada odpowiednie budynki i urządzenia techniczne, zapewniające racjonalne prowadzenie hodowli,
5)
żywienie i pielęgnowanie drobiu pozwala na właściwą ocenę jego wartości użytkowej,
6)
osoby zajmujące się prowadzeniem i obsługiwaniem fermy mają odpowiednie kwalifikacje.
§  5.
1.
Fermę uznaje się za zarodową, jeżeli oprócz warunków określonych w § 4 spełnia następujące warunki:
1)
prowadzi lęgi indywidualne i posiada drób znakowany znaczkami pisklęcymi, pozwalającymi na stwierdzenie pochodzenia rodzinowego,
2)
prowadzi indywidualną ocenę użytkowości drobiu w zakresie cech pożądanych dla danego kierunku użytkowego,
3)
prowadzi systematycznie selekcję drobiu według metod opartych na zasadach genetyki,
4)
posiada co najmniej jeden ród uznany zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale 3,
5)
odpowiada warunkom zdrowotnym i zależnie od gatunku drobiu:
a)
posiada stado wolne od pulorozy i gruźlicy oraz przeprowadza systematycznie badania drobiu na te choroby,
b)
usuwa systematycznie osobniki z przypadkami leukozy i paraliżu zakaźnego, a w uzasadnionych przypadkach również ich rodziny,
c)
przeprowadza badanie kaczek i gęsi na nosicielstwa salmonelli, o ile u młodzieży stwierdzona została ostra forma salmonellozy,
d)
poddaje drób szczepieniom - stosownie do odrębnych przepisów,
e)
przestrzega przepisów sanitarno-weterynaryjnych, zapewniających zdrowotność stada, wysyła padłe sztuki do zbadania do wojewódzkiego zakładu higieny weterynaryjnej i prowadzi indywidualną kontrolę przyczyn upadków drobiu,
6)
posiada własny zakład wylęgowy, odpowiadający warunkom zapewniającym zdrowotność piskląt, przystosowany do prowadzenia lęgów indywidualnych.
2.
Fermę, która odpowiada wymaganym warunkom oprócz warunku określonego w ust. 1 pkt 4, uznaje się za kandydującą na zarodową.
§  6.
1.
Fermę uznaje się za reprodukcyjną, jeżeli, oprócz warunków określonych w § 4 spełnia następujące warunki:
1)
posiada drób, pochodzący z uznanych rodów, nabyty w postaci piskląt lub odchowanej młodzieży i znakowany w sposób pozwalający na stwierdzenie jego pochodzenia,
2)
prowadzi planowe krzyżowanie drobiu zarodowego, pochodzącego z różnych rodów tej samej lub różnych ras,
3)
prowadzi systematycznie ocenę użytkowości stada w zakresie cech pożądanych dla danego kierunku użytkowego,
4)
odpowiada warunkom zdrowotnym i zależnie od gatunku:
a)
posiada stado wolne od pulorozy oraz przeprowadza systematycznie badania drobiu na tę chorobę,
b)
usuwa systematycznie osobniki z przypadkami leukozy i paraliżu zakaźnego,
c)
w razie stwierdzenia gruźlicy przeprowadza badanie całego stada, usuwa sztuki dotknięte chorobą i zwalcza źródła zakażenia,
d)
odpowiada warunkom zawartym w § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) i d) oraz przestrzega przepisów sanitarno-weterynaryjnych zapewniających zdrowotność stada.
2.
Jeżeli ferma reprodukcyjna prowadzi własny zakład wylęgowy, zakład ten powinien odpowiadać warunkom zapewniającym zdrowotność piskląt.
3.
Fermę, która odpowiada wymaganym warunkom oprócz warunków określonych w ust. 1 pkt 1 i 2, uznaje się za kandydującą na reprodukcyjną.
§  7.
1.
O uznaniu fermy za zarodową lub kandydującą na zarodową orzeka Minister Rolnictwa.
2.
Podania o uznanie fermy za zarodową lub kandydującą na zarodową należy składać za pośrednictwem właściwego do spraw rolnictwa organu prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa).
3.
Organ, do którego wpłynęło podanie, powołuje komisję wojewódzką, która wydaje opinię na podstawie przeprowadzonej lustracji fermy.
4.
W skład komisji wchodzą: jako przewodniczący inspektor rejonowego inspektoratu hodowli zarodowej drobiu Instytutu Zootechniki oraz jako członkowie: inspektor hodowli drobiu organu określonego w ust. 2, lekarz weterynarii z weterynaryjnego ośrodka drobiarskiego wojewódzkiego zakładu weterynarii oraz przedstawiciel jednostki nadrzędnej nadzorującej daną fermę.
5.
Ministerstwo Rolnictwa może delegować do komisji swego przedstawiciela, który pełni wówczas funkcję przewodniczącego komisji.
§  8.
1.
O uznaniu fermy za reprodukcyjną lub kandydującą na reprodukcyjną orzeka organ określony w § 7 ust. 2; do organu tego należy składać podania o uznanie.
2.
Organ, do którego wpłynęło podanie, powołuje komisję wojewódzką, która wydaje opinię na podstawie przeprowadzonej lustracji fermy.
3.
W skład komisji wchodzą: jako przewodniczący inspektor hodowli drobiu organu określonego w § 7 ust. 2 oraz jako członkowie: przedstawiciel przedsiębiorstwa wylęgu drobiu oraz lekarz weterynarii z weterynaryjnego ośrodka drobiarskiego wojewódzkiego zakładu weterynarii. W razie lustracji fermy państwowej w skład komisji wchodzi również przedstawiciel jednostki nadrzędnej nadzorującej daną fermę.
4.
Dla przeprowadzania lustracji ferm organ określony § 7 ust. 2 może powoływać komisje powiatowe. W skład komisji powiatowej wchodzą: instruktor drobiarski, kierownik zakładu wylęgu drobiu oraz przedstawiciel Związku Hodowców Drobiu, jeżeli lustracji podlega ferma spółdzielcza lub prywatna, lub przedstawiciel jednostki nadrzędnej, nadzorującej daną fermę, jeżeli lustracji podlega ferma należąca do jednostek państwowych. Powołując komisję organ określony w § 7 ust. 2 wyznacza jednocześnie przewodniczącego spośród jej członków.
5.
Wyniki lustracji fermy komisje powiatowe przekazują komisji wojewódzkiej, która w tym wypadku wydaje opinię bez potrzeby przeprowadzania lustracji fermy.
§  9.
1.
Lustrację ferm przeprowadza się corocznie w okresie odchowu młodzieży, nie później niż do końca listopada.
2.
Organy, o których mowa w § 7 ust. 2, przekazują Ministrowi Rolnictwa podania o uznanie ferm za zarodowe wraz z opiniami w terminie do końca grudnia.
§  10.
Fermy zarodowe i reprodukcyjne oraz kandydujące na zarodowe i reprodukcyjne pozostają pod nadzorem i szczególną opieką służby zootechnicznej prezydiów rad narodowych oraz korzystają z opieki weterynaryjnej w zakresie ustalonym odrębnymi przepisami.
§  11.
1.
Ferma otrzymuje uznanie za zarodową lub reprodukcyjną bądź kandydującą na zarodową lub reprodukcyjną, na okres jednego roku.
2.
Uznanie fermy może być cofnięte, jeżeli ferma przestała odpowiadać warunkom określonym w niniejszym zarządzeniu albo stan zdrowotny drobiu budzi poważne zastrzeżenia.
3.
Wniosek o cofnięcie uznania fermy za zarodową lub za kandydującą na zarodową zgłasza organ określony w § 7 ust. 2 po zasięgnięciu opinii inspektora rejonowego inspektoratu hodowli zarodowej drobiu Instytutu Zootechniki.
4.
Wniosek o cofnięcie uznania fermy za reprodukcyjną bądź za kandydującą na reprodukcyjną zgłasza inspektor hodowli drobiu organu określonego w § 7 ust. 2 w porozumieniu z lekarzem weterynarii z weterynaryjnego ośrodka drobiarskiego wojewódzkiego zakładu weterynarii.
§  12.
1.
Wykaz ferm uznanych za zarodowe i kandydujące na zarodowe ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Rolnictwa.
2.
Wykaz ferm uznanych za reprodukcyjne i kandydujące na reprodukcyjne ogłasza się w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej.
3.
Wykazy ogłasza się w pierwszym kwartale każdego roku.

Rozdział  3.

Uznawanie i rejestrowanie rodów i ich kombinacji.

§  13.
Przeprowadza się uznawanie rodów drobiu oraz kombinacji rodów uznanych.
§  14.
1.
Uznanie rodu oznacza stwierdzenie, że jego wartość użytkowa osiągnęła właściwy poziom i że stanowi on odpowiedni materiał wyjściowy do produkcji materiału użytkowego dla danego kierunku użytkowego.
2.
Uznawanie rodów przeprowadza się tylko w fermach zarodowych i kandydujących na zarodowe.
3.
Uznanie rodu zależy od wyrównania genetycznego w zakresie cech użytkowych właściwych dla danego kierunku użytkowego.
§  15.
1.
Uznanie kombinacji rodów uznanych następuje po stwierdzeniu, że daje ona korzystne wyniki produkcyjne.
2.
Wyniki produkcyjne danej kombinacji rodów uznanych ustala Stacja Oceny Użytkowości Drobiu po przeprowadzeniu trzykrotnej kontroli.
§  16.
1.
O uznaniu rodu bądź kombinacji rojów uznanych orzeka komisja złożona ze specjalistów w zakresie genetyki pod przewodnictwem głównego inspektora hodowli zarodowej drobiu Instytutu Zootechniki.
2.
Skład komisji i termin uznawania rodów ustala Instytut Zootechniki.
3.
Od orzeczenia komisji przysługuje odwołanie do Ministra Rolnictwa.
§  17.
1.
Uznane rody i ich kombinacje wpisuje się do rejestru uznanych rodów drobiu i ich kombinacji. Uznany ród otrzymuje symbol ustalony przez Instytut Zootechniki.
2.
Rejestr uznanych rodów i ich kombinacji prowadzi Instytut Zootechniki.
3.
Skreślenie rodu z rejestru następuje po wprowadzeniu do rodu obcej krwi lub na skutek stwierdzonego obniżenia jego wartości użytkowej albo zdrowotności poniżej odpowiedniego poziomu.
4.
Wykaz zarejestrowanych rodów i ich kombinacji ogłasza się corocznie w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Rolnictwa.
§  18.
W okresie przejściowym do roku 1965 uznaje się za reprodukcyjne fermy, które spełniają wszystkie wymagania określone w § 6 ust. 1 pkt 3 i 4 i ust. 2, jeżeli posiadają rozpłodniki pochodzące z uznanych rodów.
§  19.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.60.261

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady i tryb uznawania ferm drobiu za zarodowe i reprodukcyjne oraz uznawanie materiału zarodowego drobiu.
Data aktu: 19/07/1961
Data ogłoszenia: 07/08/1961
Data wejścia w życie: 07/08/1961