Badanie i ocena zdolności młodzieży do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 15 listopada 1960 r.
w sprawie badania i oceny zdolności młodzieży do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym.

Na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 14, poz. 75) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Do udziału w przysposobieniu wojskowym mogą być dopuszczone jedynie osoby, które na podstawie badania lekarskiego zostały uznane za zdolne pod względem fizycznym i psychicznym do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym.
2.
Kryteria oceny zdolności do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym zawarte są w "wykazie schorzeń i ułomności", stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia.
§  2.
1.
Badaniu lekarskiemu podlega młodzież szkolna i pozaszkolna:
1)
przed rozpoczęciem każdego roku szkolenia w przysposobieniu wojskowym oraz
2)
przed zorganizowaniem obozu.
2.
Badania określone w ust. 1 pkt 1 przeprowadza się w odniesieniu do młodzieży szkolnej w ciągu miesiąca września.
3.
Badania określone w ust. 1 pkt 2 przeprowadza się w takim terminie, ażeby zostały zakończone na 7 dni przed rozpoczęciem obozu.
§  3.
1.
Badania lekarskie organizują na obszarze swego działania właściwe do spraw zdrowia organy prezydiów powiatowych (miejskich w miastach stanowiących powiaty miejskie, a dzielnicowych w miastach wyłączonych z województw) rad narodowych.
2.
Do zadań organów określonych w ust. 1 należy w szczególności:
1)
polecenie lekarzom i pielęgniarkom, zatrudnionym przy sprawowaniu opieki higieniczno-lekarskiej nad młodzieżą szkolną, przeprowadzenie badań młodzieży korzystającej z ich opieki,
2)
polecenie zakładom społecznym służby zdrowia opieki zdrowotnej otwartej przeprowadzenia badań młodzieży pozaszkolnej oraz młodzieży szkolnej w innych przypadkach aniżeli określone w pkt 1,
3)
ustalenie zakładów społecznych służby zdrowia, które mają przeprowadzać badania dodatkowe i specjalistyczne, dążąc do tego, ażeby te badania były przeprowadzane w tej samej miejscowości co badania ogólne,
4)
dostarczenie sprzętu lekarskiego niezbędnego do badań ogólnych.
3.
Badania dziewcząt powinny w miarę możliwości przeprowadzać lekarze-kobiety.
§  4.
Badania lekarskie przeprowadza się w zasadzie w lokalu jednostki prowadzącej szkolenie w przysposobieniu wojskowym, z tym że organy określone w § 3 ust. 1 powinny w miarę potrzeby dostarczyć sprzęt lekarski niezbędny do przeprowadzenia badań.
§  5.
1.
Badanie lekarskie obejmuje badanie ogólne stanu zdrowia, a ponadto w miarę potrzeby badania dodatkowe i specjalistyczne.
2.
O potrzebie badań dodatkowych i specjalistycznych decyduje lekarz przeprowadzający badanie ogólne, wystawiając odpowiednie skierowanie.
§  6.
Lekarze przeprowadzający badania są obowiązani w szczególności:
1)
ustalić na wniosek i w porozumieniu z kierownikiem jednostki (instytucji) prowadzącej szkolenie w przysposobieniu wojskowym szczegółowy terminarz badań,
2)
sporządzić wykazy:
a)
zakwalifikowanych do szkolenia oraz
b)
uznanych za nie nadających się do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym oraz
3)
przekazać te wykazy z orzeczeniami (załącznik nr 2) jednostce prowadzącej szkolenie.
§  7.
1.
Na podstawie przeprowadzonego badania ogólnego stanu zdrowia, a w miarę potrzeby po zapoznaniu się z wynikami badań dodatkowych lub specjalistycznych, jeżeli badania takie były wykonywane, lekarz wydaje orzeczenie według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do zarządzenia.
2.
Ocenę "zdolny do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym" wydaje się w stosunku do osób uznanych za zdrowe oraz takich, u których stwierdzono schorzenia lub ułomności, które ze względu na rodzaj i nasilenie nie stanowią przeciwwskazania co szkolenia według programu przysposobienia wojskowego.
3.
Ocenę "niezdolny do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym" wydaje się w stosunku do osób, u których stwierdzono schorzenia lub ułomności w stopniu stanowiącym przeciwwskazanie do szkolenia według programu szkolenia przysposobienia wojskowego.
4.
Przy wydawaniu oceny (ust. 2 bądź 3) należy w stosunku do każdej osoby badanej wziąć pod uwagę jej ogólną sprawność fizyczną i psychiczną, dynamikę rozwojową, a także przyszłą przydatność do służby wojskowej.
§  8.
Do obowiązków kierownika jednostki prowadzącej szkolenie w przysposobieniu wojskowym należy w szczególności:
1)
sporządzenie imiennego wykazu osób, które podlegają badaniu lekarskiemu, i przesłanie tego wykazu na 20 dni przed terminem rozpoczęcia szkolenia lub obozu do właściwego do spraw zdrowia organu prezydium powiatowej (miejskiej w mieście stanowiącym powiat miejski, a dzielnicowej w mieście wyłączonym z województwa) rady narodowej (§ 3 ust. 1),
2)
udostępnienie do przeprowadzenia badań posiadanego przez daną jednostkę gabinetu lekarskiego, a w razie jego braku - zapewnienie odpowiedniego lokalu wraz z potrzebnym sprzętem nielekarskim,
3)
udzielanie pomocy w organizowaniu i przeprowadzaniu badań lekarskich.
§  9.
Badania lekarskie określone w niniejszym zarządzeniu są bezpłatne.
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

WYKAZ SCHORZEŃ I UŁOMNOŚCI

1)
Wykaz schorzeń i ułomności obejmuje postacie chorób, wad i ułomności fizycznych i psychicznych, które pozwalają na uznanie osoby badanej za zdolną bądź za niezdolną do odbywania szkolenia w przysposobieniu wojskowym. Schorzenia, wady i ułomności fizyczne lub psychiczne nie objęte niniejszym wykazem, jeżeli są lżejsze, pozwalają na uznanie osoby badanej za zdolną do szkolenia w przysposobieniu wojskowym, a jeżeli są cięższe - dyskwalifikują.
2)
W odpowiednich rubrykach wykazu znajdują się skróty kwalifikacyjne, które oznaczają: "Z" - zdolny, a "N"- niezdolny do szkolenia w przysposobieniu wojskowym. Dwa skróty kwalifikacyjne umieszczone w jednej rubryce, jeden pod drugim, dają możliwość dwojakiej oceny zdolności, zależnie od ogólnego stanu zdrowa, sprawności fizycznej i psychicznej, przy czym górny skrót oznacza kwalifikację zasadniczą.
Lp. Nazwa schorzenia, wady lub ułomności fizycznej i psychicznej Chłopcy Dziewczęta
1 2 3 4
I. Budowa ciała.
1 Znaczna dysproporcja między wzrostem a wiekiem N N
2 Słaba budowa ciała upośledzająca sprawność ustroju N N
3 Zwyrodnienia, zaniki i wrodzone braki mięśni upośledzające sprawność ustroju N N
II. Skóra, tkanka podskórna i węzły chłonne.
4 Przewlekłe choroby skóry upośledzające sprawność ustroju N N
5 Blizny upośledzające sprawność ustroju N N
6 Przewlekłe ropienie węzłów chłonnych obwodowych (gruźlica, grzybica) N N
III. Czaszka.
7 Zniekształcenia czaszki nie upośledzające czynności układu nerwowego N N
Z Z
IV. Narząd wzroku.
8 Odwrócenie lub podwiniecie brzegów powiek N N
9 Oczopląs N N
10 Zez wyraźnie znaczony przy patrzeniu przed siebie Z Z
N N
11 Ostrość wzroku każdego oka poniżej 0,5 - bez korekcji szkłami N N
12 Zniekształcenie lub zmętnienie środowisk załamujących światło przy ostrości wzroku jak pod lp. 11 N N
V. Uszy, nos, jama ustna, gardło.
13 Jedno- lub obustronne przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego N N
14 Obustronne osłabienie słuchu pochodzenia ośrodkowego, z ucha wewnętrznego lub z nerwu słuchowego bez zaburzeń równowagi ciała N N
15 Polipy nosa, przerosty muszli nosowych, skrzywienie przegrody nosowej upośledzające sprawność ustroju N N
16 Przewlekle zapalenie zatok bocznych nosa Z Z
N N
17 Zniekształcenie warg wodzone lub nabyte, upośledzające mowę N N
18 Blizny i ubytki podniebienia upośledzające mowę N N
19 Zniekształcenie języka lub gardła utrudniające mowę N N
20 Braki i wady uzębienia ograniczające zdolność żucia i upośledzające stan odżywienia N N
21 Przewlekłe zapalenie dziąseł (paradentoza) z rozchwianiem zębów N N
22 Przewlekły nieżyt, modzelowatość krtani upośledzająca sprawność ustroju N N
23 Blizny krtani lub tchawicy upośledzające sprawność ustroju N N
VI. Szyja, klatka piersiowa, kręgosłup.
24 Kręcz szyjny bez zmian przedmiotowych w układzie nerwowym N N
Z Z
25 Zniekształcenia klatki piersiowej upośledzające sprawność ustroju N N
Z Z
26 Żebra nadliczbowe szyjne utrudniające ruchomość kończyny górnej lub dające objawy uciskowe N N
Z Z
27 Skrzywienie, zmiany i wady kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju N N
28 Zniekształcenie obojczyka upośledzające sprawność obręczy barkowej N N
VII. Narządy klatki piersiowej.
29 Dychawica oskrzelowa N N
30 Zrosty opłucnowe upośledzające sprawność ustroju N N
31 Gruźlica płuc i opłucnej N N
32 Schorzenia osierdzia, mięśnia sercowego i wsierdzia w okresie wydolności układu krążenia N N
33 Wrodzone wady serca N N
VIII. Krew i naczynia krwionośne.
34 Pierwotne nadciśnienie N N
35 Żylaki kończyn upośledzające sprawność ustroju N N
IX. Przewód pokarmowy.
36 Przewlekły nadkwaśny, podkwaśny, bezkwaśny i skazowy nieżyt żołądkowo-dwunastniczy z upośledzeniem stanu odżywienia N N
37 Stan po zabiegach operacyjnych na jelitach (resekcje itp.) z zaburzeniami w ustroju N N
38 Opuszczenie żołądka lub jelit upośledzające sprawność ustroju N N
39 Przepukliny odprowadzalne wszelkich rodzajów N N
X. Narządy moczopłciowe.
40 Przewlekle schorzenia nerek, miedniczek i pęcherza moczowego N N
41 Obojnactwo N N
42 Przewlekle schorzenia najądrza lub gruczołu krokowego N -
43 Przewlekłe schorzenia jajników, jajowodu i macicy - N
44 Gruźlica narządów rodnych N N
45 Nowotwory łagodne narządów rodnych N N
46 Wrodzone wady cewki moczowej N -
Z
XI. Kończyny.
47 Skrzywienie kończyny z upośledzeniem jej sprawności N N
48 Brak 2 palców ręki przy zachowanym kciuku i wskazicielu N N
Z Z
49 Brak wskaziciela lub kciuka N N
50 Częściowe braki palców z upośledzeniem chwytu N N
51 Ograniczenie ruchów palców lub ich przykurcze z ograniczeniem chwytu N N
52 Palce nadliczbowe ręki z upośledzeniem jej sprawności N N
53 Zrośnięcie palców ręki z upośledzeniem jej sprawności N N
54 Kolana szpotawe lub koślawe upośledzające sprawność ustroju N N
55 Stopa płaska lub wydrążona z upośledzeniem sprawności ustroju N N
56 Palce młotowate lub przykrywające stopy od 2-5 utrudniające chodzenie i noszenie obuwia N N
57 Brak palucha z zachowaniem kości śródstopia N N
58 Brak jednego lub dwóch palców stopy z zachowaniem palucha Z Z
N N
59 Wygojone złamanie kości miednicy, pasa barkowego, kończyn z upośledzeniem sprawności ustroju N N
60 Skrócenie kończyny dolnej powyżej 2 cm N N
61 Przewlekłe schorzenia kości i stawów N N
62 Zniekształcenie kości i stawów upośledzające sprawność ustroju N N
63 Nowotwory kości łagodne upośledzające sprawność ustroju Z Z
N N
XII. Układ nerwowy.
64 Przewlekle nerwice (neurastenia, histeria) nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z Z
N N
65 Wady wymowy nie upośledzające zdolności porozumiewania się Z Z
N N
66 Objawy szczotkowe po przebytych chorobach i urazach nerwów obwodowych nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z Z
N N
67 Objawy szczątkowe po przebytych chorobach organicznych lub przebytych urazach ośrodkowego układu nerwowego bez wyraźniejszych zaburzeń mózgowo-rdzeniowych lub przy nieznacznych zaburzeniach, które ze względu na umiejscowienie bądź mechanizmy wyrównawcze nie upośledzają sprawności ustroju N N
Z Z
68 Padaczka N N
XIII. Gruczoły wydzielania wewnętrznego.
69 Wole nieznacznych rozmiarów Z Z
70 Zmiany czynności tarczycy z wolem lub bez wola nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z Z
N N
71 Cukromocz przemijający Z Z
72 Zaburzenia wielogruczołowe nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Z Z
N N
73 Otyłość nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju Z Z
N N
74 Cukrzyca N N

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

Orzeczenie

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1960.95.421

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Badanie i ocena zdolności młodzieży do uczestniczenia w przysposobieniu wojskowym.
Data aktu: 15/11/1960
Data ogłoszenia: 24/12/1960
Data wejścia w życie: 24/12/1960