Opłaty za świadczenia zakładów pomocy społecznej.

UCHWAŁA Nr 506
RADY MINISTRÓW
z dnia 22 grudnia 1959 r.
w sprawie opłat za świadczenia zakładów pomocy społecznej.

Na podstawie art. 2 dekretu z dnia 3 czerwca 1953 r. o ustalaniu cen, opłat i stawek taryfowych (Dz. U. Nr 31, poz. 122) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Z pobytu na koszt Państwa w zakładach pomocy społecznej, zwanych dalej "zakładami", mogą korzystać osoby, które osiągnęły wiek starczy, tj. 65 lat mężczyźni, a 60 lat kobiety, lub zostały uznane za trwale niezdolne do pracy, jeżeli nie posiadają jednocześnie żadnych środków utrzymania i członków rodziny obowiązanych z mocy ustawy do alimentacji albo jeżeli członkowie ich rodziny zostali zwolnieni od opłat w trybie § 7 ust. 2.
§  2.
1.
Do ponoszenia kosztów utrzymania - całkowitych lub częściowych - za pobyt w zakładzie są obowiązani:
1)
pensjonariusze pobierający zaopatrzenie emerytalne (rentowe) lub posiadający własne środki utrzymania,
2)
osoby, na których z mocy ustawy ciąży obowiązek alimentacji wobec pensjonariuszy nie będących rencistami i nie posiadających własnych środków utrzymania.
2.
Zasady dokonywania potrąceń na koszty utrzymania w zakładzie, udzielania ulg lub zwolnień od odpłatności za pobyt w zakładzie osób pobierających zaopatrzenie emerytalne (rentowe) regulują odrębne przepisy.
§  3.
1.
Wysokość miesięcznych opłat za pobyt w zakładach osób nie pobierających zaopatrzenia emerytalnego oraz dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo ustala się według tabel nr 1, 2 i 3, stanowiących załącznik do uchwały.
2.
Opłaty według tabel nr 1 i 2 uiszczają osoby obowiązane do alimentacji pensjonariusza zakładu, jeżeli ich głównym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę, do którego mają zastosowanie przepisy o podatku od wynagrodzeń; jako podstawę do ustalenia tych opłat przyjmuje się przeciętny miesięczny dochód (łączne zarobki netto wraz z dochodami ze stypendiów, alimentów i zasiłków rodzinnych), przypadający na członka rodziny osoby obowiązanej do alimentacji. Jeżeli pensjonariusz posiada własne dochody, dolicza się je do dochodu osoby obowiązanej do alimentacji.
3.
Opłaty według tabeli nr 3 ponoszą osoby obowiązane do alimentacji pensjonariusza zakładu, których wyłącznym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne. Za podstawę do ustalenia tych opłat przyjmuje się przychód szacunkowy z gospodarstwa rolnego ustalony dla celów wymiaru podatku gruntowego osoby obowiązanej do alimentacji. Jeżeli do alimentacji jest obowiązanych w równym stopniu kilka osób, dla ustalenia opłat przyjmuje się przychód szacunkowy z gospodarstwa rolnego tej osoby, której gospodarstwo ma najwyższą przychodowość.
4.
Jeżeli osoby wymienione w ust. 3, oprócz przychodu z gospodarstwa rolnego, osiągają dochody z pracy najemnej - opłaty ustala się według tabel nr 1 i 2; jako podstawę do ustalenia tych opłat przyjmuje się przeciętny miesięczny dochód (łączne zarobki netto wraz z dochodami ze stypendiów, alimentów i zasiłków rodzinnych), wraz z przychodem z gospodarstwa rolnego, ustalonym dla celów wymiaru podatku gruntowego.
5.
Opłaty ustalone na podstawie zasad określonych w ust. 1-4 nie mogą przekraczać pełnego kosztu utrzymania w danym zakładzie.
6. 1
Obowiązani do alimentacji rzemieślnicy lub rzemieślnicy-rolnicy, zwolnieni w myśl obowiązujących przepisów od podatków, uiszczają opłaty w wysokości 315 zł miesięcznie przez cały okres korzystania ze zwolnień podatkowych.
7. 2
Obowiązani do alimentacji rzemieślnicy, uiszczający podatki w formie karty podatkowej, ponoszą opłaty za pobyt pensjonariusza w wysokości 415 zł miesięcznie.
8.
Osoby obowiązane do alimentacji, nie wymienione w ust. 1-7, uiszczają opłaty w wysokości pełnego kosztu utrzymania pensjonariusza.
9.
Wysokość opłat za świadczenia zakładów dla dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo nie może być niższa od wysokości zasiłku rodzinnego i alimentów na dziecko korzystające ze świadczeń zakładu.
§  4.
Koszty utrzymania w poszczególnych typach zakładów pomocy społecznej ustala Minister Pracy i Opieki Społecznej.
§  5.
1.
Przeciętny miesięczny dochód przypadający na członka rodziny osoby wymienionej w § 3 ust. 2 i 4 obowiązanej do alimentacji pensjonariusza oblicza się dzieląc dwunastą część ogólnego rocznego dochodu osoby obowiązanej do alimentacji przez liczbę członków jej rodziny.
2.
Określony w ust. 1 tryb obliczania przeciętnego miesięcznego dochodu ma odpowiednie zastosowanie w przypadkach, gdy we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje więcej niż jedna osoba w równym stopniu obowiązana do alimentacji pensjonariusza korzystającego ze świadczeń zakładu pomocy społecznej.
3.
Dochód małżonka osoby obowiązanej do alimentacji pensjonariusza wlicza się do dochodu osoby obowiązanej do alimentacji, jeżeli pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonkiem.
§  6.
1.
Za członków rodziny osoby obowiązanej do alimentacji uważa się osoby pozostające na jej utrzymaniu.
2.
Do liczby członków rodziny osoby obowiązanej do alimentacji wlicza się pensjonariusza przebywającego w zakładzie.
3.
Do liczby członków rodziny osoby obowiązanej do alimentacji wlicza się również małżonka tej osoby, jeżeli jego dochód wliczony został do dochodu współmałżonka obowiązanego do alimentacji zgodnie z przepisem § 5 ust. 3.
4.
Do liczby członków rodziny osoby obowiązanej do alimentacji wlicza się również osoby pozostające na jej częściowym utrzymaniu. Dochód tych osób wlicza się do dochodu osoby obowiązanej do alimentacji.
§  7.
1.
W przypadku zwiększenia się lub zmniejszenia zdolności płatniczej osób wymienionych w § 3, na których ciąży obowiązek alimentacji pensjonariusza przebywającego w zakładzie, odpłatność za jego pobyt ulega odpowiedniemu zwiększeniu lub zmniejszeniu.
2.
Ulgi lub zwolnienia od opłat przewidzianych w § 3 ust. 2-8 mogą być udzielane osobom, na których ciąży obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania osoby przebywającej w zakładzie pomocy społecznej, jeżeli osoby te ponoszą również koszty świadczeń udzielanych członkom ich rodzin przez państwowe zakłady opiekuńczo-wychowawcze, zakłady wychowania pozaszkolnego i opieki otwartej oraz zakłady służby zdrowia, a także w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach.
§  8.
Szczegółowe zasady pobierania opłat, udzielania ulg i zwolnień od odpłatności za świadczenia zakładów pomocy społecznej dla osób nie pobierających zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) ustala Minister Pracy i Opieki Społecznej.
§  8a. 3
Zaleca się stosowanie opłat miesięcznych, określonych w załączniku, w zakładach pomocy społecznej prowadzonych przez stowarzyszenia dotowane przez organy administracji państwowej.
§  9.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 maja 1960 r.

ZAŁĄCZNIK  4

Tabela nr 1.

Wysokość miesięcznych opłat za świadczenia udzielane przez zakłady pomocy społecznej dla dorosłych.
Dochód miesięczny przypadający na członka rodziny w złotych Miesięczna odpłatność w złotych
do 400 wolne od opłaty
od 401 do 500 215
od 501 do 600 265
od 601 do 700 365
od 701 do 800 515
od 801 do 900 665
od 901 do 1.000 815
od 1.001 pełny koszt utrzymania

Tabela nr 2.

Wysokość miesięcznych opłat za świadczenia udzielane przez zakłady specjalne dla dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo.

Miesięczny przychód przypadający na członka rodziny w złotych Miesięczna odpłatność w złotych
do 400 115
od 401 do 500 215
od 501 do 600 265
od 601 do 700 365
od 701 do 800 465
od 801 do 900 565
od 901 do 1.000 665
od 1.001 do 1.300 1.015
od 1.301 pełny koszt utrzymania

Tabela nr 3.

Wysokość miesięcznych opłat za świadczenia udzielane przez zakłady pomocy społecznej dla dorosłych oraz przez zakłady specjalne dla dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo - ponoszonych przez osoby, których wyłącznym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne.

Miesięczna odpłatność w złotych
Roczna przychodowość szacunkowa z gospodarstwa rolnego w złotych w zakładach dla dorosłych w zakładach specjalnych dla dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo
do 10.560 115
od 10.561 do 13.420 115 135
od 13.421 do 16.060 135 155
od 16.061 do 18.480 165 185
od 18.481 do 21.120 185 205
od 21.121 do 23.980 235 235
od 23.981 do 26.620 265 265
od 26.621 do 31.900 365 365
od 31.901 do 37.180 515 515
od 37.181 do 43.670 715 715
od 43.671 pełny koszt utrzymania 1.015
1 § 3 ust. 6 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały nr 79 z dnia 15 marca 1968 r. (M.P.68.12.75) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 21 marca 1968 r.
2 § 3 ust. 7 zmieniony przez § 1 pkt 1 uchwały nr 79 z dnia 15 marca 1968 r. (M.P.68.12.75) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 21 marca 1968 r.
3 § 8a dodany przez § 1 pkt 2 uchwały nr 79 z dnia 15 marca 1968 r. (M.P.68.12.75) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 21 marca 1968 r.
4 Załącznik:

-zmieniony przez § 1 uchwały nr 138 z dnia 11 kwietnia 1962 r. (M.P.62.35.166) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 27 kwietnia 1962 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 3 uchwały nr 79 z dnia 15 marca 1968 r. (M.P.68.12.75) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 21 marca 1968 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1960.13.60

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Opłaty za świadczenia zakładów pomocy społecznej.
Data aktu: 22/12/1959
Data ogłoszenia: 10/02/1960
Data wejścia w życie: 01/05/1960