Zasady i tryb wydawania przez Bank Rolny środków pieniężnych na fundusz płac państwowym przedsiębiorstwom rolnym nadzorowanym przez Ministerstwo Rolnictwa.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 28 czerwca 1957 r.
w sprawie zasad i trybu wydawania przez Bank Rolny środków pieniężnych na fundusz płac państwowym przedsiębiorstwom rolnym nadzorowanym przez Ministerstwo Rolnictwa.

Na podstawie § 12 ust. 1 uchwały nr 28 Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 1957 r. w sprawie zasad i trybu wydawania przez banki państwowym przedsiębiorstwom środków pieniężnych na fundusz płac (Monitor Polski Nr 8, poz. 57) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
W państwowych przedsiębiorstwach rolnych i gospodarstwach na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym, zwanych dalej "gospodarstwami", środki pieniężne na fundusz płac (łącznie osobowy i bezosobowy) za poszczególne kwartały roku gospodarczego nie mogą przekraczać planowanego na dany kwartał funduszu płac.
2.
Środki pieniężne zapotrzebowane przez państwowe przedsiębiorstwa rolne (gospodarstwa) na fundusz płac powyżej granicy, o której mowa w ust. 1, stanowią przekroczenie funduszu płac.
3.
W razie, gdy granica kwotowa (ust. 1), do której mogą być pobierane środki pieniężne na fundusz płac, w skali kwartału kalendarzowego jest wyższa od sumy środków faktycznie zapotrzebowanych, powstaje w państwowym przedsiębiorstwie rolnym (gospodarstwie) oszczędność funduszu płac.
§  2.
1.
W państwowych przedsiębiorstwach rolnych (gospodarstwach) na pokrycie przekroczeń funduszu płac mogą być zużyte kwartalne oszczędności roku gospodarczego.
2.
W razie gdy państwowe przedsiębiorstwo rolne (gospodarstwo) wykazuje przekroczenie funduszu płac, które nie znajduje pokrycia w oszczędnościach poprzednich kwartałów danego roku gospodarczego, prawidłowość gospodarki funduszem płac oraz dyscyplina płac w przedsiębiorstwie (gospodarstwie) powinny być - na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa (kierownika gospodarstwa) lub z inicjatywy rady robotniczej lub zakładowej - omówione przez radę robotniczą (zakładową).
2.
Państwowe przedsiębiorstwo rolne (gospodarstwo) opłacać będzie do końca roku gospodarczego od kwoty przekroczenia funduszu płac odsetki karne w wysokości 18% w stosunku rocznym.
§  3.
1.
W razie przekroczenia rocznego planowanego funduszu płac przez państwowe przedsiębiorstwo rolne lub gospodarstwo jednostka nadrzędna obowiązana jest:
a)
zbadać przyczyny przekroczenia funduszu płac i wydać odpowiednie zarządzenie,
b)
zmniejszyć roczną premię dyrektorowi państwowego przedsiębiorstwa rolnego (kierownikowi gospodarstwa);
c)
zarządzić zmniejszenie premii:

-

pracownikom umysłowym przedsiębiorstwa rolnego (gospodarstwa), premiowanym za wyniki działalności całego przedsiębiorstwa (gospodarstwa),

-

głównym (starszym) księgowym przedsiębiorstwa (gospodarstwa) i ich zastępcom.

2.
Jeżeli przekroczenie rocznego planowanego funduszu płac państwowego przedsiębiorstwa rolnego wynosi 1% lub więcej rocznego planu funduszu płac, premię zmniejsza się w następującej wysokości:
a)
dyrektorom przedsiębiorstwa i pracownikom umysłowym premiowanym za wyniki działalności całego przedsiębiorstwa - w wysokości 50% premii rocznej,
b)
głównym księgowym przedsiębiorstwa i ich zastępcom - w wysokości 30% premii za ostatni kwartał roku gospodarczego.
3.
Jeżeli przekroczenie rocznego planowanego funduszu płac gospodarstwa wynosi 3% lub więcej rocznego planowanego funduszu płac, premię zmniejsza się w następującej wysokości:
a)
kierownikowi gospodarstwa i pracownikom premiowanym za wyniki działalności całego gospodarstwa - w wysokości 50% premii rocznej,
b)
starszym księgowym gospodarstwa i ich zastępcom - w wysokości 30% premii za ostatni kwartał roku gospodarczego.
4.
Przekroczenie rocznego planowanego funduszu płac, będące podstawą do zastosowania sankcji pomniejszenia premii, stanowi kwota środków pieniężnych pobranych w ciągu roku gospodarczego przez przedsiębiorstwo (gospodarstwo) na fundusz płac powyżej kwoty określonej rocznym planem funduszu płac, pomniejszona o kwoty przekroczeń, uznanych przez jednostkę nadrzędną lub Ministerstwo Rolnictwa za ekonomicznie uzasadnione (§5).
§  4.
1.
W regulaminach premiowania pracowników umysłowych zatrudnionych w państwowych przedsiębiorstwach rolnych (gospodarstwach) należy wprowadzić z mocą od dnia 1 lipca 1957 r. postanowienie, że w razie przekroczenia funduszu płac zawiesza się wypłatę premii pracownikom wymienionym w § 3.
2.
Przepis ust. 1 obowiązuje w stosunku do pracowników zatrudnionych w dniu wejścia w życie niniejszego zarządzenia z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia warunków premiowania.
§  5.
1.
Sankcji naliczania odsetek karnych (§2) oraz pomniejszania premii (§3) nie stosuje się, jeżeli jednostka nadrzędna uzna przekroczenie funduszu płac za ekonomicznie uzasadnione.
2.
W razie gdy nasuwa się zastrzeżenie co do słuszności decyzji jednostki nadrzędnej, uznającej przekroczenie funduszu płac za ekonomicznie uzasadnione, bank może zażądać, aby decyzja ta została potwierdzona przez Ministerstwo Rolnictwa.
§  6.
1.
Jeżeli państwowe przedsiębiorstwo rolne (gospodarstwo) wykaże na koniec roku gospodarczego utrzymanie się w planie rentowności, a jednostka nadrzędna stwierdzi, że oszczędności uzyskane w innych pozycjach planu kosztów są gospodarczo uzasadnione, nie stosuje się sankcji pomniejszenia premii (§3), a odsetki karne podlegają zwrotowi.
2.
Jeżeli państwowe przedsiębiorstwo rolne (gospodarstwo) nie wykaże na koniec roku gospodarczego utrzymania się w planie rentowności, a kwota rocznego przekroczenia planu funduszu płac (§3 ust. 4) utrzymuje się w wysokości określonej w § 3 ust. 2 i 3, odsetki karne zostaną przekazane do budżetu Państwa.
§  7.
1.
W razie przekroczenia kwartalnego planu funduszu płac w skali jednostki nadrzędnej rozliczającej się z budżetem centralnym o ponad 2%, przyczyny przekroczenia funduszu płac oraz środki potrzebne do poprawy w zakresie gospodarki funduszem płac powinny być omówione przez kolegium Ministerstwa Rolnictwa z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Kontroli Państwowej oraz dyrektora Banku Rolnego. Kolegium Ministerstwa Rolnictwa po rozpatrzeniu przyczyn przekroczenia funduszu płac może podjąć uchwałę o zmniejszeniu lub zamknięciu kredytów na fundusz nagród w jednostce nadrzędnej.
2.
W razie przekroczenia kwartalnego planu funduszu płac w skali wojewódzkiego zarządu rolnictwa o ponad 2%, przyczyny przekroczenia funduszu płac oraz środki potrzebne do poprawy w zakresie gospodarki funduszem płac powinny być omówione przez prezydium właściwej rady narodowej z udziałem przedstawicieli delegatury wojewódzkiej Ministerstwa Kontroli Państwowej oraz wojewódzkiego oddziału Banku Rolnego. Prezydium rady narodowej po rozpatrzeniu przyczyn przekroczenia funduszu płac może podjąć uchwałę o zmniejszeniu lub zamknięciu kredytów na fundusz nagród w wojewódzkim zarządzie rolnictwa.
3.
W razie przekroczenia półrocznego lub rocznego funduszu płac o ponad 2% w skali Ministerstwa Rolnictwa, Minister Rolnictwa złoży sprawozdanie Radzie Ministrów o środkach zaradczych, które zostały podjęte w celu przeciwdziałania przekroczeniom funduszu płac.
4.
Przekroczenie funduszu płac w skali jednostki nadrzędnej zachodzi wówczas, gdy suma przekroczeń funduszu płac podległych państwowych przedsiębiorstw rolnych (gospodarstw) jest wyższa od sumy osiągniętych oszczędności. W razie gdy suma oszczędności osiągniętych w przedsiębiorstwach (gospodarstwach) podległych danej jednostce nadrzędnej jest wyższa od przekroczeń funduszu płac, ma miejsce w jednostce nadrzędnej oszczędność funduszu płac.
5.
Przekroczenie funduszu płac w skali Ministerstwa Rolnictwa zachodzi wówczas, gdy suma przekroczeń funduszu płac jednostek nadrzędnych jest wyższa od sumy oszczędności jednostek nadrzędnych wchodzących w skład Ministerstwa Rolnictwa.
§  8.
1.
Jeżeli państwowe przedsiębiorstwo rolne (gospodarstwo) wykazuje systematyczne przekroczenia funduszu płac, jednostka nadrzędna z własnej inicjatywy lub na wniosek oddziału banku powinna przeprowadzić szczegółowe badania gospodarki funduszem płac w przedsiębiorstwie (gospodarstwie) i przedsięwziąć środki zmierzające do prawidłowego ukształtowania tej gospodarki.
2.
W razie stwierdzenia świadomego łamania dyscypliny płac jednostka nadrzędna powinna w stosunku do osób winnych wyciągnąć konsekwencje służbowe, a w razie stwierdzenia przestępstwa - przekazać sprawę, organom powołanym do ich ścigania.
§  9.
1.
Bank Rolny ma prawo sprawdzania prawidłowości i rzetelności przedstawianych przez państwowe przedsiębiorstwa rolne (gospodarstwa) dokumentów, jak również badania gospodarki funduszem płac przedsiębiorstw (gospodarstw).
2.
Jednostki nadrzędne obowiązane są ustosunkować się do uwag i propozycji Banku Rolnego w ciągu 3 tygodni.
§  10.
Szczegółowy tryb bankowej kontroli funduszu płac oraz dokumenty potrzebne Bankowi do sprawowania tej kontroli określi instrukcja szczegółowa dyrektora Banku Rolnego.
§  11.
Na wniosek Ministra Rolnictwa dyrektor Banku Rolnego może ustalić wyjątki od zasad określonych niniejszym zarządzeniem.
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 kwietnia 1957 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1957.63.389

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady i tryb wydawania przez Bank Rolny środków pieniężnych na fundusz płac państwowym przedsiębiorstwom rolnym nadzorowanym przez Ministerstwo Rolnictwa.
Data aktu: 28/06/1957
Data ogłoszenia: 09/08/1957
Data wejścia w życie: 09/08/1957, 01/04/1957