Ustalenie wzoru umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych, schronisk i zarządu zakładów dla nieletnich.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 23 czerwca 1956 r.
w sprawie ustalenia wzoru umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych, schronisk i zarządu zakładów dla nieletnich.

Na podstawie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 marca 1955 r. w sprawie umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych i schronisk oraz zarządu zakładów dla nieletnich (Dz. U. z 1955 r. Nr 13, poz. 74 i z 1956 r. Nr 8, poz. 44) zarządza się, co następuje:
§  1.
Wzory umundurowania oraz odznak (dystynkcji) przywiązanych do stopni służbowych pracowników wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 marca 1955 r. w sprawie umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych i schronisk oraz zarządu zakładów dla nieletnich (Dz. U. z 1955 r. Nr 13, poz. 74 i z 1956 r. Nr 8, poz. 44) określają załączniki nr 1 - 3 do niniejszego zarządzenia.
§  2.
Umundurowanie gabardinowe i sukienne jest koloru granatowego, umundurowanie drelichowe - koloru zielonego. Guziki z orłem ustalonym dla godła Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na płaszczu, bluzie i czapce mundurowej są metalowe, koloru złotego. Galony na czapce i odznaki (dystynkcje) stopni służbowych wykonane są z siutażu. Czapka mundurowa posiada otok pluszowy koloru granatowego.
§  3.
Odznaki (dystynkcje) swych stopni służbowych pracownicy noszą na naramiennikach płaszcza i bluzy oraz na czapkach mundurowych.
§  4.
Na kołnierzu płaszcza oraz bluzy sukiennej i gabardinowej, na podkładce pluszowej koloru granatowego w kształcie pięcioboku umieszczona jest odznaka zakładu.
§  5.
Pracownikom, którzy otrzymali umundurowanie przed wejściem w życie niniejszego zarządzenia, wydaje się umundurowanie według nowego wzoru po upływie czasu zużycia otrzymanego umundurowania.

.§ 6. Traci moc zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 lipca 1955 r. w sprawie ustalenia wzoru umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (Monitor Polski Nr 72, poz. 900).

§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Załącznik nr 1

WYKAZ STOPNI SŁUŻBOWYCH I PRZYWIĄZANYCH DO NICH ODZNAK (DYSTYNKCJI) SŁUŻBOWYCH

Lp. Stopień

służbowy

Odznaki Opis odznak

(dystynkcji)

Odznaki

(dystynk-

cje)

Opis odznak

(dystynkcji)

na czapce mundurowej na naramiennikach
1 Strażnik (rys. pomi-

nięty)

Na przodzie czapki, nad czołem, na górnym otoku, równo nad środkiem daszka, w odległości 10 mm od górnej krawędzi otoku orzeł ustalony dla godła Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, a pod nim na dolnym otoku nad środkiem daszka trzy paski o długości 30 mm, szerokości 5 mm, w odległości 2 mm jeden od drugiego, równolegle do siebie. (rys. pomi-

nięty)

Trzy paski z taśmy o szerokości 7 mm naszyte w odległości 4 mm od siebie, z których pierwszy naszyty jest w odległości 20 mm od podstawy naramiennika.
2 Pracownik administra-

cyjny w grupie VIII

Brygadzista

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce jak pod lp. 1 - jeden znak litery "V", ramiona znaku skierowane do góry i ustawione pod kątem 60o, o długości ramion 30 mm, szerokości 3 mm. (rys. pomi-

nięty)

Taśma o szerokości 7 mm naszyta wokół naramiennika z wyjątkiem miejsca wszycia przy rękawie; wewnątrz obszycia umieszczony jest znak litery "V" z tej samej taśmy, ramiona znaku skierowane są w stronę kołnierza i ustawione pod kątem 60o, końce ramion znaku w odległości 20 mm od podstawy naramiennika.
3 Wychowawca nie kwalifi-

kowany

Higienista

Pielęgniarka

Pracownik

administra-

cyjny w

grupie VII

Starszy

brygadzista

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce jak pod lp. 1 - dwa znaki litery "V", jeden wewnątrz drugiego w odległości 2 mm; ramiona znaków skierowane do góry i ustawione pod kątem 60o, długość ramion znaku zewnętrznego 30 mm, szerokość 3 mm. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 2 oraz jeszcze jeden znak litery "V" naszyty wewnątrz pierwszego w odstępie 4 mm.
4 Wychowawca grupy

Nauczyciel

Nauczyciel

zawodu

Felczer

Pracownik

administra-

cyjny w grupie VI

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce pod orłem ustalonym dla godła Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, naokoło otoku czapki, na zeszyciu otoku górnego i dolnego - jeden galon o szerokości 6 mm, poniżej galonu równo nad środkiem kwadracik o długości przekątnej 10 mm; przekątna kwadratu biegnie równolegle do galonu. (rys. pomi-

nięty)

Na linii prostej biegnącej przez środek naramiennika jeden kwadracik umieszczony w odległości 30 mm od podstawy naramiennika; kwadracik o długości boku 10 mm umieszczony w ten sposób, że przekątna kwadratu biegnie przez środek naramiennika.
5 Pracownik pedagogiczny posiadający ukończone Studium Nauczyciel-

skie lub wykształcenie równorzędne

Personel funduszu szkolnego posiadający ukończone Studium Nauczyciel-

skie lub wykształcenie równorzędne

Pracownik administra-

cyjny w grupie V

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce jak pod lp. 4 - dwa kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm z przekątnymi kwadratów skierowanymi do siebie. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 4 - dwa kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm z przekątnymi kwadratów skierowanymi do siebie.
6 Kierownik szkoły, internatu, warsztatów, świetlicy, działu administra-

cyjno-gospo-

darczego

Pracownik administra-

cyjny w grupie IV

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce jak pod lp. 4 - trzy kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 4 - trzy kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm.
7 Kierownik schroniska

Zastępca dyrektora zakładu Starszy radca w zarządzie zakładów

(rys. pomi-

nięty)

Na czapce jak pod lp. 4 - cztery kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 4 - cztery kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm.
8 Dyrektor zakładu poprawczego

Starszy radca w zarządzie zakładów

(rys. pomi-

nięty)

Czapka z odznakami jak pod lp. 4, z tym że zamiast jednego - dwa galony, każdy o szerokości 6 mm, umieszczone do siebie równolegle, jeden pod drugim w odstępie 3 mm i jeden kwadracik poniżej galonów. (rys. pomi-

nięty)

Dwa galony umieszczone w poprzek naramiennika w odstępie 4 mm, szerokość galonów 6 mm, dolny galon w odległości 10 mm od podstawy naramiennika; na linii prostej biegnącej przez środek naramiennika jeden kwadracik umieszczony w odległości 10 mm od drugiego paska licząc w stronę kołnierza.
9 Naczelnik wydziału w zarządzie zakładów

Główny księgowy w zarządzie zakładów

(rys. pomi-

nięty)

Czapka jak pod lp. 8 - dwa kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm z przekątnymi kwadratów skierowanymi do siebie. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 8 - dwa kwadraciki umieszczone w odległości od siebie 3 mm z przekątnymi kwadratów skierowanymi do siebie.
10 Zastępca dyrektora zarządu zakładów (rys. pomi-

nięty)

Czapka jak pod lp. 8 - trzy kwadraciki umieszczone w odstępie od siebie 5 mm. (rys. pomi-

nięty)

Jak pod lp. 8 - trzy kwadraciki umieszczone w odległości od siebie 3 mm.
11 Dyrektor zarządu zakładów (rys. pomi-

nięty)

Czapka z odznakami jak pod lp. 4, pod galonem w odległości 5 mm umieszczony jest drugi galon wężykowaty o szerokości 30 mm wokół czapki, z tym że na przedzie otoku, w trójkącie powstałym w miejscu przerwania wężyka, jeden kwadracik o długości przekątnej 10 mm. (rys. pomi-

nięty)

Galon wężykowaty szerokości 30 mm umieszczony w poprzek naramiennika w odległości 5 mm od podstawy naramiennika na linii prostej biegnącej przez środek naramiennika; jeden kwadracik umieszczony w odległości 10 mm od wężyka. Galon wężykowaty szerokości 30 mm umieszczony jest również na rękawach płaszcza i kurtki.

Załącznik nr 2

OPIS POSZCZEGÓLNYCH WZORÓW UMUNDUROWANIA

1. Płaszcze sukienne męski i damski (wzór załącznik nr 3a).

Płaszcz sukienny jednorzędowy, cały na podszewce, zapinany na sześć guzików płaszczowych z naramiennikami wszytymi w szwy wszycia rękawów, zapinanymi na guziki mundurowe małe. Na naramiennikach odznaki na oznaczenie stopnia służbowego (załącznik nr 1). Kieszenie boczne z listewkami zapinane na guzik płaszczowy. Kołnierz z podkładką pod haftki, zapinany na jedną parę haftek. W lewym przodzie podszewki kieszeń wewnętrzna z zapinką na guzik z masy. Plecy z kontrafałdą przez środek, od góry do stanu zeszyte, od stanu do dołu otwarte, z pętem w stanie zapiętym na dwa guziki płaszczowe, u dołu z rozporkiem zapinanym na pięć guzików małych. Z prawej i lewej strony pleców fałdy, od łopatek do stanu zeszyte, od stanu do dołu otwarte. Rękawy z mankietami. W lewym mankiecie, od strony spodniej rękawa kieszeń. W tylny szew mankietu wszyta patka zapięta na guzik płaszczowy. Dół podszewki obrębiony, na bocznych szwach złączony z wierzchem podtrzymywaczami. Na kołnierzu na obu jego końcach patki pluszowe.

2. Bluza sukienna (wzór załącznik nr 3b).

Bluza jednorzędowa zapinana na cztery guziki duże. Krótki wykładany fason. Na końcach kołnierza patki pluszowe. Kieszenie wpuszczane do wewnątrz, dwie górne i dwie boczne z patkami zapinanymi na guziki mundurowe małe. W przodach podszewki kieszenie wewnętrzne z zapinką na guzik. Plecy bez szwa, na bokach rozporki długości 8 cm. Rękawy gładkie z rozporkiem; u dołu przy szwach łokciowych przyszyte po dwa guziki mundurowe małe. Cała kurtka na podszewce. Naramienniki wszyte w szwy rękawów zapinane na guziki mundurowe małe. Na naramiennikach odznaki na oznaczenie stopnia służbowego.

3. Bluza gabardinowa (wzór załącznik nr 3c).

Bluza granatowa dwurzędowa z sześcioma guzikami mundurowymi dużymi, zapinana na dwa guziki. Długi wykładany fason. Dwie kieszenie boczne wpuszczone do wewnątrz z patkami. Naramienniki wszyte w szwy rękawów, zapinane na guziki mundurowe małe. Na naramiennikach odznaki na oznaczenie stopnia służbowego. Rękawy gładkie, u dołu przy szwach łokciowych przyszyte po dwa guziki mundurowe małe. Plecy lekko wcięte ze szwem przez środek.

4. Bluza drelichowa (wzór załącznik nr 3d).

Kurtka jednorzędowa zapinana na cztery guziki mundurowe duże. Krótki wykładany fason. Kieszenie nakładane, dwie górne i dwie boczne z patkami zapinane na guziki mundurowe małe. Plecy pośrodku ze szwem. Rękawy gładkie, u dołu przy szwach łokciowych przyszyte po dwa guziki mundurowe małe. Naramienniki wszyte w szwy rękawów, zapinane na guziki mundurowe małe. Przody i plecy od strony wewnętrznej wykończone podszewką. W plecach podszewka sięga poniżej głębokości pach. Pachy oblamowane wokoło podszewką. Na obu rogach kołnierza patki.

5. Spodnie sukienne, gabardinowe i drelichowe (wzór załącznik nr 3e).

Spodnie długie, biodrowe. Dwie kieszenie boczne, w tylnej części nogawki prawej kieszeń z patką zapinaną na guzik. Zegarkówka po lewej stronie w szwie paska. Na pasku siedem podtrzymywaczy i zastebnowane ściągacze.

6. Spódnica sukienna, gabardinowa i drelichowa (wzór załącznik nr 3f).

Spódnica w stanie i biodrach dopasowana, do dołu prosta. Przód spódnicy gładki, tył z fałdą, zeszytą od góry do połowy długości spódnicy, z jednej strony zastebnowaną. Góra szwu bocznego zaopatrzona w rozporek długości 18 cm zapinana na cztery zatrzaski. Dół spódnicy podwinięty i przeszyty ściegiem krytym. Góra spódnicy wykończona paskiem szerokości 3 cm. Długość spódnicy ustala się zależnie od wzrostu.

7. Czapka mundurowa (wzór załącznik nr 3g).

Czapka z sukna lub gabardiny okrągła z daszkiem fibrowym. Nad daszkiem pasek skórzany czarny. Dolny otok wykonany jest z tkaniny pluszowej koloru granatowego. Na górnym otoku orzeł ustalony dla godła Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, na dolnym - odznaki na oznaczenie stopnia służbowego.

Dla kobiet beret damski koloru granatowego, bez oznak i godła.

8. Furażerka.

Furażerka koloru zielonego z orłem ustalonym dla godła Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Na przodzie po lewej stronie odznaki stopnia służbowego.

9. Naramienniki (wzór załącznik nr 3h).

Naramiennik wykonany z tej samej tkaniny co bluza lub płaszcz, wszyty w szwy rękawa, zapinany na guzik mundurowy mały.

10. Patka na kołnierzu (wzór załącznik nr 3i).

Patka z tkaniny pluszowej koloru granatowego w kształcie pięcioboku, umieszczona na obu końcach kołnierza kurtki przy wszyciu z klapami, skośnym kątem do dołu, a krawędzią poprzeczną ku górze. Na kołnierzu płaszcza patka umieszczona skośnym kątem do góry.

11. Koszula mundurowa.

Koszula do munduru sukiennego i gabardinowego płóciennego koloru szarego w odcieniu popielatym, a do munduru drelichowego koloru zielonego (khaki). Kołnierzyk o kroju sportowym. Rękaw dołem wszyty w mankiet, zapinany na guzik.

12. Krawat mundurowy.

Krawat koloru jasnogranatowego do munduru sukiennego i gabardinowego, do munduru drelichowego koloru zielonego (khaki).

13. Trzewiki skórzane.

Trzewiki koloru czarnego o wierzchu wykonanym ze skóry bukatowej, o podeszwie skórzanej.

Załącznik nr 3

WZORY RYSUNKOWE POSZCZEGÓLNYCH CZĘŚCI UMUNDUROWANIA

(pominięty)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.62.745

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalenie wzoru umundurowania niektórych pracowników zakładów poprawczych, schronisk i zarządu zakładów dla nieletnich.
Data aktu: 23/06/1956
Data ogłoszenia: 28/07/1956
Data wejścia w życie: 28/07/1956