Zasady gospodarowania w roku 1956 bezosobowym funduszem płac w przedsiębiorstwach państwowych i spółdzielniach działających według zasad rozrachunku gospodarczego.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 18 lutego 1956 r.
w sprawie zasad gospodarowania w roku 1956 bezosobowym funduszem płac w przedsiębiorstwach państwowych i spółdzielniach działających według zasad rozrachunku gospodarczego.

W wykonaniu przepisu § 1 ust. 5 uchwały nr 181 Prezydium Rządu z dnia 5 marca 1955 r. w sprawie wzmocnienia kontroli bezosobowego funduszu płac w przedsiębiorstwach państwowych i spółdzielniach działających według zasad rozrachunku gospodarczego (Monitor Polski Nr 27, poz. 262) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Bezosobowy fundusz płac przeznaczony jest na wypłatę wynagrodzeń osobom fizycznym nie będącym płatnikami podatku obrotowego i dochodowego za:
1)
prace, dla których ze względu na ich doraźny lub przejściowy charakter bądź też ze względu na niewielkie rozmiary nie jest przewidziane zatrudnienie w planie zatrudnienia przedsiębiorstwa (np. drobne remonty i naprawy, pranie oraz naprawa odzieży ochronnej i roboczej, sprzątanie pomieszczeń),
2)
prace przewozowe,
3) 1
prace załadunkowe i wyładunkowe,
4)
udział w posiedzeniach komisji,
5)
wykłady prowadzone przez wykładowców, nie będących pracownikami przedsiębiorstwa, w zakresie szkolenia wewnątrzzakładowego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
6)
prace zlecone w zakresie księgowości w przypadku, gdy pracownik dotychczas wykonujący te prace korzysta z urlopu macierzyńskiego, odbywa ćwiczenia wojskowe lub nieobecny jest z tytułu choroby dłużej niż jeden miesiąc,
7)
ekspertyzy, porady, konsultacje, których wykonanie wykracza poza normalny zakres działalności przedsiębiorstwa,
8)
prace związane z opracowaniem, oceną lub realizacją projektów racjonalizatorskich oraz popularyzacją wynalazczości i postępu technicznego przy zachowaniu przepisów zarządzenia nr 34 Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 8 marca 1955 r. w sprawie zabezpieczenia w planach techniczno-ekonomicznych i inwestycyjnych przedsiębiorstw gospodarki uspołecznionej odpowiednich środków na wykonanie zadań w zakresie wynalazczości pracowniczej (Biuletyn PKPG Nr 8, poz. 25),
9)
udział w orkiestrze zakładowej, o ile zgodnie z obowiązującymi przepisami za udział ten przysługuje wynagrodzenie.
2. 2
Przepis ust. 1 pkt 6 stosuje się do komórek finansowo-księgowych, w których zatrudnionych jest nie więcej niż 4 osoby. W komórkach finansowo-księgowych, w których zatrudnionych jest więcej niż 4 osoby, przepis ust. 1 pkt 6 może być stosowany wyłącznie za zgodą dyrektora właściwego centralnego zarządu (jednostki równorzędnej).
3.
Wydatkowanie kwot z bezosobowego funduszu płac za prace wymienione w ust. 1 pkt 1, 2, 3, 6, 7 i 8 może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy prace te nie mogą być wykonane przez pracowników przedsiębiorstwa w czasie normalnych godzin pracy.
§  2.
1. 3
Prace wymienione w § 1 mogą być wykonywane zarówno przez pracowników obcych, jak i przez pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie.
2.
W razie zawarcia umowy o wykonanie robót i usług między dwoma przedsiębiorstwami przedsiębiorstwo-wykonawca nie może zlecić wykonania tych robót i usług pracownikom przedsiębiorstwa-zleceniodawcy.
§  3. 4
1.
Wysokość wynagrodzenia za prace, na które są określone:
1)
stawki akordowe - nie może przekroczyć 150% stawki akordowej,
2)
stawki godzinowe - nie może przekroczyć 200% stawki godzinowej.
2.
W razie wykonania prac, na które nie ma ustalonej obowiązującej stawki, wynagrodzenie nie może przekroczyć kwoty uzyskanej z przemnożenia ilości pracowniko-godzin potrzebnej do wykonania tej pracy przez podwójną stawkę godzinową wynagrodzenia pracownika o kwalifikacjach niezbędnych do wykonania tej pracy.
3.
Wynagrodzenie za udział w posiedzeniach i pracach komisji może być wypłacane jedynie w tych przypadkach, gdy posiedzenia i prace komisji zostały na podstawie obowiązujących przepisów uznane za płatne. Wynagrodzenia te muszą być zgodne z obowiązującymi stawkami.
§  4.
1.
Przedsiębiorstwo udzielające zlecenia obowiązane jest sporządzić kalkulację z podaniem podstawy ustalenia stawki oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia danej pracy, o ile wypłacone poszczególnej osobie wynagrodzenie za pracę opłacaną z bezosobowego funduszu płac przekracza 400 zł.
2.
Na prace, których wynagrodzenie nie przekracza 400 zł, jednostka zlecająca wystawia zlecenie podając jedynie rodzaj pracy i wysokość wynagrodzenia.
3.
Wypłaty za prace wymienione w § 1 ust. 1 pkt 4, 5 i 9 nie wymagają sporządzenia kalkulacji ani zlecenia, o których mowa w ust. 1 i 2.
4.
Kalkulacja i zlecenie, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny być podpisane przez głównego (starszego) księgowego.
5.
Wypłata wynagrodzenia następuje po pisemnym stwierdzeniu, że praca została wykonana.
§  5.
1.
Bezosobowy fundusz płac, ustalony w narodowym planie gospodarczym, rozdzielają ministerstwa i centralne urzędy między podległe im jednostki w taki sposób, by kwartalne plany operatywne przedsiębiorstw obejmowały jedynie 75-85% ogólnej kwoty bezosobowego funduszu płac; 10-15% ogólnej kwoty bezosobowego funduszu płac powinno pozostać jako rezerwa do dyspozycji poszczególnych centralnych zarządów i jednostek równorzędnych, a 5-10% do dyspozycji ministerstwa (urzędu centralnego).
2.
W razie wykorzystania przez przedsiębiorstwo całego przyznanego na dany kwartał bezosobowego funduszu płac i konieczności pokrycia w tym kwartale dalszych wydatków z bezosobowego funduszu płac centralny zarząd (jednostka równorzędna) może dokonać zwiększenia bezosobowego funduszu płac przedsiębiorstwa z rezerwy bezosobowego funduszu płac będącej w dyspozycji centralnego zarządu (jednostki równorzędnej).
3.
W razie wyczerpania rezerwy bezosobowego funduszu płac w centralnym zarządzie (jednostce równorzędnej) zwiększenia bezosobowego funduszu płac przedsiębiorstwa może dokonać ministerstwo (urząd centralny) z rezerwy bezosobowego funduszu płac będącej w dyspozycji ministerstwa (urzędu centralnego).
4.
W razie gdy dla gospodarki przedsiębiorstwa korzystniejsze jest wykonanie prac przewidzianych w pozycji "pozostałe nakłady" planu kosztów własnych przez pracowników zatrudnionych w tym przedsiębiorstwie lub pracowników obcych - niż powierzenie tych prac obcemu przedsiębiorstwu, właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) mogą zezwolić na przeniesienie do bezosobowego funduszu płac odpowiednich kwot z pozycji "pozostałe nakłady" planu kosztów własnych. Kwoty te mogą być wykorzystane jedynie na prace przewidziane poprzednio w ramach "pozostałych nakładów" planu kosztów własnych.
5.
Rezerwa bezosobowego funduszu płac będąca w dyspozycji ministerstwa (urzędu centralnego), utworzona z bezosobowego funduszu płac przedsiębiorstw finansowanych przez Narodowy Bank Polski, może być wykorzystana na cele przedsiębiorstw finansowanych przez Bank Inwestycyjny i Bank Rolny, jak również rezerwa utworzona z bezosobowego funduszu płac przedsiębiorstw finansowanych przez Bank Inwestycyjny i Bank Rolny może być wykorzystana na cele przedsiębiorstw finansowanych przez Narodowy Bank Polski.
6.
Bezosobowy fundusz płac nie wykorzystany w kwartale, na który został zaplanowany, nie może być wykorzystany w następnych kwartałach.
7.
Rezerwa bezosobowego funduszu płac będąca w dyspozycji ministerstwa (urzędu centralnego) i centralnego urzędu (jednostki równorzędnej) może być wykorzystana w ciągu całego roku.
8.
Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do centralnych organizacji spółdzielczych i podległych im jednostek organizacyjnych.
§  6.
Przedsiębiorstwa przedkładają bankom finansującym kwartalny plan bezosobowego funduszu płac w kwocie globalnej, bez rozbicia na poszczególne pozycje.
§  7.
Przepisy zarządzenia dotyczące przedsiębiorstw należy odpowiednio stosować do spółdzielni.
§  8.
Tracą moc: 1) instrukcja Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr 3 z dnia 25 września 1952 r. w sprawie zasad gospodarowania bezosobowym funduszem płac (Biuletyn PKPG z 1952 r. Nr 40, poz. 190 i z 1954 r. Nr 4, poz. 25), 2) zarządzenie nr 95 Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 10 maja 1954 r. w sprawie wypłat z bezosobowego funduszu płac (Biuletyn PKPG Nr 13, poz. 60) oraz 3) § 3 instrukcji Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 17 lipca 1951 r. w sprawie trybu postępowania przy wykorzystaniu kwot przeznaczonych na współzawodnictwo, nagrody indywidualne oraz wynagrodzenia za prace zlecone i udział w komisjach w przedsiębiorstwach nie objętych działaniem ustawy o funduszu zakładowym (Monitor Polski Nr A-67, poz. 883).
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1956 r.
1 § 1 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 13 sierpnia 1956 r. (M.P.56.69.850) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 24 sierpnia 1956 r.
2 § 1 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 13 sierpnia 1956 r. (M.P.56.69.850) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 24 sierpnia 1956 r.
3 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 13 sierpnia 1956 r. (M.P.56.69.850) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 24 sierpnia 1956 r.
4 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 13 sierpnia 1956 r. (M.P.56.69.850) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 24 sierpnia 1956 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.18.252

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady gospodarowania w roku 1956 bezosobowym funduszem płac w przedsiębiorstwach państwowych i spółdzielniach działających według zasad rozrachunku gospodarczego.
Data aktu: 18/02/1956
Data ogłoszenia: 07/03/1956
Data wejścia w życie: 07/03/1956, 01/01/1956