Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Kolei, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA KOLEI
z dnia 5 lutego 1955 r.
w sprawie trybu ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Kolei, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 30 września 1953 r. w sprawie przekazania właściwym ministrom uprawnień do ustalania cen produktów nietypowych i opłat za nietypowe usługi, nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1311), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przez produkty (wyroby) nietypowe rozumie się produkty (wyroby) nie objęte obowiązującymi cennikami, których produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny, niepowtarzalny i które wykonywane są według warunków technicznych określonych indywidualnie przez odbiorcę przy każdym zamówieniu.
2.
Do usług nietypowych zalicza się wszelkie roboty przemysłowe i usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami).
§  2.
1.
Podstawę do ustalenia cen produktów nietypowych lub opłat za nietypowe usługi, o których mowa w § 1, stanowi kalkulacja planowanego kosztu własnego sporządzona przez dostawcę (wykonawcę) według wzorów obowiązujących dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Kolei.
2.
Kalkulacja powinna być oparta na ścisłych danych technicznych, a w szczególności na rysunkach, szkicach i wzorach, na podstawie których ustala się ilości i rodzaje materiałów podstawowych (bezpośrednich) oraz czas robocizny bezpośredniej, potrzebnych do wykonania nietypowego wyrobu lub nietypowej usługi. Podstawowymi elementami do ustalenia ilości materiałów powinny być w miarę możności techniczne normy zużycia materiałów, a do ustalenia ilości pracogodzin robocizny bezpośredniej - techniczne normy pracy, określające niezbędnie konieczny czas do wykonania części produktu lub usługi w poszczególnej fazie procesu produkcyjnego.
3.
Odpowiednia komórka przedsiębiorstwa lub zakładu ustala na podstawie materiału, o którym mowa w ust. 2, planowany koszt własny produktu lub usługi według obowiązujących zasad kalkulacji, przyjmując:
1)
koszt materiału według cen obowiązujących w dniu sporządzania kalkulacji, przy czym narzut kosztów zakupu oblicza się w stosunku do wartości materiałów wykazanej w kalkulacji; w przypadku korzystania z obróbki obcej (usług obcych) wykazuje się w odrębnej pozycji rodzaj obróbki lub usługi oraz przewidziany jej koszt (na podstawie cennika lub w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem dokonującym obróbki lub wykonującym usługę);
2)
koszty robocizny bezpośredniej według obowiązującego taryfikatora robót i obowiązujących stawek płac;
3)
koszty pośrednie (wydziałowe, ogólnofabryczne, ogólnozakładowe, koszty zaopatrzenia materiałowego, koszty zbytu) według procentowego narzutu wynikającego z planu techniczno-ekonomiczno-finansowego; wyliczenie narzutów kosztów wydziałowych przeprowadza się w oparciu o planowe stawki procentowe poszczególnych wydziałów, uczestniczących w wykonaniu danego produktu nietypowego lub usługi nietypowej.
§  3.
1.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, wykonywane lub świadczone przez jednostki podległe Ministrowi Kolei na rzecz jednostek podległych innym ministrom, ustalane będą:
1)
jeżeli wartość zamówienia nie przekracza 100.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Ministerstwo Kolei w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca,
2)
we wszystkich innych przypadkach - przez Ministerstwo Kolei w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca.
2.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, wykonywane lub świadczone w obrębie przedsiębiorstw podległych Ministrowi Kolei, ustalane będą:
1)
jeżeli wartość zamówienia nie przekracza 100.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala centralny zarząd (centrala, zarząd), któremu podlega dostawca, w porozumieniu z centralnym zarządem (centralą, zarządem), któremu podlega odbiorca;
2)
jeżeli wartość zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł - przez centralny zarząd (centralę, zarząd), któremu podlega dostawca (wykonawca), w porozumieniu z centralnym zarządem (centralą, zarządem), któremu podlega odbiorca, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Departament Finansów Ministerstwa Kolei;
3)
jeżeli wartość zamówienia przekracza 1.000.000 zł - Departament Finansów Ministerstwa Kolei.
§  4.
Upoważnia się do decydowania w sprawie ustalenia cen i opłat, o których mowa w § 3:
1)
dyrektorów centralnych zarządów:
a)
w razie nieosiągnięcia porozumienia przez dostawców (wykonawców) i odbiorców (zleceniodawców) (§ 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1),
b)
w przypadkach gdy wartość zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2);
2)
dyrektora Departamentu Finansów Ministerstwa Kolei:
a)
w razie nieosiągnięcia porozumienia pomiędzy centralnym zarządem, któremu podlega dostawca (wykonawca), a centralnym zarządem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca) (§ 3 ust. 2 pkt 2),
b)
w przypadkach gdy wartość zamówienia przekracza 1.000.000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 3).
§  5.
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia nie przekracza 100.000 zł, dostawca (wykonawca) sporządza kalkulację, o której mowa w § 2, i przesyła ją w 2 egzemplarzach do odbiorcy (wykonawcy) w terminie14 dni od daty otrzymania zamówienia (zapytania). Odbiorca (zleceniodawca) zawiadamia dostawcę (wykonawcę) w terminie 7 dni od daty otrzymania kalkulacji o przyjęciu ceny lub zgłasza w tym terminie zastrzeżenia.
2.
Przyjęcie ceny lub opłaty przez odbiorcę (zleceniodawcę) następuje przez przesłanie 1 egzemplarza kalkulacji podpisanej przez dyrektora przedsiębiorstwa (zakładu) i głównego (starszego) księgowego.
3.
W przypadku nieprzyjęcia ceny (opłaty) odbiorca zgłasza zastrzeżenia co do proponowanej ceny (proponując poprawki i wnosząc uwagi do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych). Dostawca zawiadamia odbiorcę w terminie 7 dni od daty otrzymania zastrzeżeń (poprawek i uwag) o ich przyjęciu lub o skierowaniu wniosku o ustalenie ceny (opłaty) w trybie określonym w § 6 ust. 2.
§  6.
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, dostawca (wykonawca) przesyła w terminie 14 dni od daty otrzymania zamówienia wniosek wraz z kalkulacjami, o których mowo w § 2, w 4 egzemplarzach do Ministerstwa Kolei i w 1 egzemplarzu do odbiorcy.
2.
Wnioski, o których mowa w ust. 1, przesyła się w przypadku, gdy wartość całego zamówienia:
1)
wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł, do właściwego centralnego zarządu;
2)
przekracza 1.000.000 zł, do Departamentu Finansów Ministerstwa Kolei.
§  7.
1.
Ministerstwo Kolei (Departament Finansów, centralny zarząd) przesyła w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku 2 egzemplarze wniosku i kalkulacji ministerstwu, któremu podlega odbiorca, wyznaczając projektowaną wysokość ustalanej ceny. Odbiorca (zleceniodawca) ze swej strony, jeżeli ma zastrzeżenia co do otrzymanej kalkulacji, podaje w tym samym terminie zastrzeżenia swojemu ministerstwu (centralnemu zarządowi).
2.
Ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), może w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku zgłosić zastrzeżenia co do proponowanej ceny, przesyłając 1 egzemplarz kalkulacji z poprawkami i uwagami do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Niezgłoszenie w powyższym terminie zastrzeżenia stanowi dowód przyjęcia proponowanej ceny (opłaty).
3.
W przypadku niezgłoszenia zastrzeżeń przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), lub uzgodnienia wysokości ceny lub opłaty Ministerstwo Kolei (Departament Finansów lub centralny zarząd) przesyła w terminie 7 dni (po upływie 14-dniowego terminu na zgłoszenie zastrzeżeń) do dostawcy (wykonawcy) w 2 egzemplarzach decyzją o ustaleniu ceny (opłaty). Dostawca (wykonawca) obowiązany jest przesłać natychmiast 1 egzemplarz decyzji do odbiorcy (zleceniodawcy).
§  8.
W razie zgłoszenia przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), zastrzeżeń Ministerstwo Kolei (Departament Finansów, centralny zarząd) przesyła w razie nieuznania zastrzeżeń w terminie 14 dni od daty otrzymania zastrzeżenia akta do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Kosztów i Polityki Cen), zawiadamiając o tym równocześnie ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca).
§  9.
W przypadkach określonych w § 3 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. w sprawie zasad ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1953 r. Nr A-94, poz. 1304 i z 1954 r. Nr A-50, poz. 684) stosuje się bez względu na wartość całego zamówienia tryb przewidziany w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia stosuje się tryb przewidziany w §§ 6, 7 i 8.
§  10.
1.
Do wyjątkowych przypadków, o których mowa w § 4 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r., zalicza się:
1)
wykonywanie nietypowych skomplikowanych remontów, kiedy warunki techniczne nie pozwalają na sporządzenie kalkulacji,
2)
wykonywanie robót w ramach specjalnych akcji ratowniczych lub zabezpieczających i w przypadku awarii, kiedy konieczność natychmiastowego przystąpienia do wykonania robót nie pozwala na sporządzenie wstępnej kalkulacji i jej uzgodnienie w trybie określonym w §§ 3, 5, 6, 7 i 8.
2.
W przypadkach wyjątkowych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podstawę do rozliczeń między dostawcą (wykonawcą) a odbiorcą (zleceniodawcą) stanowi kalkulacja wynikowa, w granicach ustalonego przez dostawcę (wykonawcę) w porozumieniu z odbiorcą (zleceniodawcą) limitu należności, stanowiącego cenę orientacyjną.
3.
W przypadkach wyjątkowych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podstawę do rozliczeń między dostawcą (wykonawcą) i odbiorcą (zleceniodawcą) stanowi kalkulacja wynikowa (bez limitowania).
4.
Limit należności ustala się na podstawie kalkulacji wynikowych uprzednio wykonywanych już przez dostawcę (wykonawcę) podobnych robót lub usług nietypowych oraz w oparciu o przesłanki techniczne wynikające z przybliżonej kalkulacji wstępnej.
5.
Limit należności ustala komórka techniczna w porozumieniu z komórką kosztów własnych.
6.
1) Limit należności (cenę orientacyjną) ustala się, bez względu na wartość całego zamówienia, w trybie ustalonym w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia stosuje się tryb określony w §§ 6, 7 i 8.

2) Ostateczne rozliczenie następuje na podstawie kalkulacji wynikowej, zatwierdzonej przez Ministerstwo Kolei (Departament Finansów lub centralny zarząd) w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), jednak w wysokości nie przekraczającej uzgodnionego limitu, z zachowaniem trybu określonego w § 7 ust. 3 i § 8.

§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.18.188

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Kolei, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 05/02/1955
Data ogłoszenia: 01/03/1955
Data wejścia w życie: 01/03/1955