Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Poczt i Telegrafów i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA POCZT I TELEGRAFÓW
z dnia 11 lutego 1955 r.
w sprawie trybu ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Poczt i Telegrafów i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 30 września 1953 r. w sprawie przekazania właściwym ministrom uprawnień do ustalania cen produktów nietypowych i opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1311) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za produkty (wyroby) nietypowe uważa się produkty (wyroby) nie objęte obowiązującymi cennikami, których produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny, niepowtarzalny i które wykonywane są według warunków technicznych określonych indywidualnie przez odbiorcę przy każdym zamówieniu.
2.
Do usług nietypowych zalicza się wszelkie roboty przemysłowe i usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami).
§  2.
1.
Podstawą do ustalania cen produktów lub usług nietypowych, o których mowa w § 1, jest kalkulacja wstępna kosztu własnego, sporządzona przez dostawcę (wykonawcę) według wzorów obowiązujących dla przedsiębiorstw podległych Ministrowi Poczt i Telegrafów.
2.
Kalkulacja wstępna kosztu własnego powinna być oparta na ścisłych danych technicznych, a w szczególności na rysunkach, szkicach i wzorach, na podstawie których dział głównego technologa przedsiębiorstwa ustala ilość i rodzaje materiałów bezpośrednich oraz rodzaje operacji i czas robocizny bezpośredniej, niezbędnych do wykonania produktu lub usługi.
3.
Dział planowania przedsiębiorstwa ustala na podstawie otrzymanych danych, o których mowa w ust. 2, planowany koszt własny produktu lub usługi wraz z planowanym zyskiem, przyjmując:
a)
koszty materiałów - według cen obowiązujących w dniu sporządzenia kalkulacji, przy czym narzut kosztów zakupu należy obliczać w wysokości ustalonej planem techniczno-ekonomicznym,
b)
koszty specjalne - według kosztów wytwarzania modeli, narzędzi, sprawdzianów itp., jeżeli są wykonywane we własnym zakresie. W przypadku konieczności korzystania z modeli, narzędzi itp. obcych lub obróbki obcej należy wyszczególnić potrzebne przedmioty lub świadczenia obce oraz ustalony ich koszt na podstawie cennika lub w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem dostarczającym potrzebny przedmiot lub dokonującym obróbki,
c)
koszty robocizny bezpośredniej - według obowiązującego taryfikatora robót i obowiązujących stawek płac,
d)
koszty pośrednie (wydziałowe, ogólnofabryczne) - według procentowych narzutów, wynikających z planu techniczno-ekonomicznego.
§  3.
1.
Ceny na produkty i usługi nietypowe wykonywane lub świadczone przez jednostki podległe Ministrowi Poczt i Telegrafów na rzecz jednostek podległych innym ministrom ustala:
1)
gdy wartość zamówienia nie przekracza 50.000 zł - dostawca (wykonawca) w uzgodnieniu z odbiorcą (zleceniodawcą), z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Ministerstwo Poczt i Telegrafów - Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej w uzgodnieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca);
2)
we wszystkich innych przypadkach - Ministerstwo Poczt i Telegrafów - Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej w uzgodnieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca).
2.
Ceny na produkty i usługi nietypowe wykonywane lub świadczone w obrębie przedsiębiorstw podległych Ministrowi Poczt i Telegrafów ustala:
1)
gdy wartość zamówienia nie przekracza 50.000 zł - dostawca (wykonawca) w uzgodnieniu z odbiorcą (zleceniodawcą), z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Ministerstwo Poczt i Telegrafów - Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej;
2)
gdy wartość zamówienia wynosi ponad 50.000 zł - Ministerstwo Poczt i Telegrafów - Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej w uzgodnieniu z centralnym zarządem (zarządem), któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Departament Planowania Ministerstwa Poczt i Telegrafów.
§  4.
Upoważnia się do decydowania w sprawie ustalania cen i opłat, o których mowa w § 3:
1)
dyrektora Centralnego Zarządu Produkcji Pomocniczej Ministerstwa Poczt i Telegrafów w razie nieosiągnięcia porozumienia przez dostawców (wykonawców) i odbiorców (zleceniodawców) (§ 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1) oraz w przypadkach gdy wartość zamówienia wynosi ponad 50.000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2);
2)
dyrektora Departamentu Planowania Ministerstwa Poczt i Telegrafów w razie nieosiągnięcia porozumienia pomiędzy Centralnym Zarządem Produkcji Pomocniczej a centralnym zarządem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca) (§ 3 ust. 2 pkt 2).
§  5.
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia nie przekracza 50.000 zł, dostawca (wykonawca) sporządza kalkulację, o której mowa w § 2, i przesyła ją w 2 egzemplarzach do odbiorcy (zleceniodawcy) w terminie 14 dni od daty otrzymania zamówienia. Odbiorca (zleceniodawca) zawiadamia dostawcę (wykonawcę) w terminie 10 dni od daty otrzymania kalkulacji o przyjęciu proponowanej przez dostawcę (wykonawcę) ceny lub zgłasza w tym terminie zastrzeżenia co do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Niezgłoszenie w powyższym terminie zastrzeżeń uznaje się za dowód akceptacji proponowanej ceny. Przyjęcie ceny przez odbiorcę (zleceniodawcę) następuje w drodze przesłania dostawcy (wykonawcy) 1 egzemplarza kalkulacji podpisanej przez dyrektora przedsiębiorstwa i głównego księgowego.
2.
W przypadku otrzymania zastrzeżeń dostawca (wykonawca) zawiadamia odbiorcę (zleceniodawcę) w terminie 7 dni od daty otrzymania zastrzeżeń o ich przyjęciu lub skierowaniu wniosku o ustalenie ceny w trybie określonym w §§ 6, 7 i 8.
§  6.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia przekracza 50.000 zł, dostawca (wykonawca) składa w terminie 14 dni od daty zamówienia wniosek o zatwierdzenie ceny wraz z kalkulacjami, o których mowa w § 2, w 4 egzemplarzach do Centralnego Zarządu Produkcji Pomocniczej, przesyłając jednocześnie 1 egzemplarz kalkulacji do odbiorcy (zleceniodawcy).
§  7.
1.
Ministerstwo Poczt i Telegrafów (Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej) przesyła w terminie 7 dni od daty otrzymania wniosku 2 egzemplarze wniosku i kalkulacji ministerstwu (centralnemu zarządowi), któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), określając wysokość proponowanej ceny. W tym samym terminie powinien odbiorca (zleceniodawca) złożyć swemu ministerstwu (centralnemu zarządowi) ewentualne zastrzeżenia co do wysokości proponowanej ceny. Ministerstwo (centralny zarząd), któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), może w terminie 10 dni od daty otrzymania wniosku zgłosić Ministerstwu Poczt i Telegrafów zastrzeżenia co do proponowanej ceny, przesyłając 1 egzemplarz proponowanej kalkulacji z poprawkami i uwagami do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych.
2.
W przypadku nienadesłania przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), w terminie określonym w ust. 1 zastrzeżeń lub potwierdzenia Ministerstwo Poczt i Telegrafów (Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej) przesyła dostawcy (wykonawcy) w terminie 2 dni 2 egzemplarze decyzji o ustaleniu ceny. Dostawca (wykonawca) jest obowiązany przesłać natychmiast 1 egzemplarz decyzji do odbiorcy (zleceniodawcy).
§  8.
1.
W razie nieprzyjęcia zgłoszonych przez ministerstwo (centralny zarząd), któremu podlega odbiorca (zleceniodawca), zastrzeżeń, Ministerstwo Poczt i Telegrafów (Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej) przesyła w terminie 3 dni od daty otrzymania zastrzeżeń akta do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Kosztów i Polityki Cen), zawiadamiając o powyższym ministerstwo (centralny zarząd), któremu podlega odbiorca (zleceniodawca).
2.
W razie niedojścia do porozumienia w sprawie ustalenia ceny pomiędzy Centralnym Zarządem Produkcji Pomocniczej a innym centralnym zarządem lub zarządem Ministerstwa Poczt i Telegrafów Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej w terminie, o którym mowa w ust. 1, złoży Ministerstwu Poczt i Telegrafów wniosek o ustalenie ceny z uzasadnieniem i zastrzeżeniami centralnego zarządu, który reprezentuje zleceniodawcę (odbiorcę).
§  9.
1.
Za wyjątkowe przypadki w rozumieniu § 4 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. w sprawie zasad ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1953 r. Nr A-94, poz. 1304 i z 1954 r. Nr A-50, poz. 684) uważa się:
1)
wykonywanie nietypowych skomplikowanych remontów, rozbiórek, demontaży,
2)
wykonywanie robót w ramach akcji usuwających powstałe awarie.
2.
W przypadkach wyjątkowych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podstawę do rozliczeń między dostawcą (wykonawcą) a odbiorcą (zleceniodawcą) stanowi kalkulacja wynikowa w granicach ustalonego przez dostawcę (wykonawcę) w porozumieniu z odbiorcą (zleceniodawcą) limitu należności, stanowiącego cenę orientacyjną.
3.
W przypadkach wyjątkowych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podstawę do rozliczeń miedzy dostawcą (wykonawcą) a odbiorcą (zleceniodawcą) stanowi kalkulacja wynikowa (bezlimitowa).
4.
Limit należności ustala dział techniczno-produkcyjny w porozumieniu z działem planowania na podstawie kalkulacji wynikowych uprzednio wykonywanych już przez dostawcę (wykonawcę) podobnych robót lub usług nietypowych oraz w oparciu o przesłanki techniczne wynikające z przybliżonej kalkulacji wstępnej.
5.
1) Limit należności ustalany jest bez względu na wartość całego zamówienia przez dostawcę (wykonawcę) w porozumieniu z odbiorcą (zleceniodawcą) w trybie określonym w § 5, a w przypadku niemożności dojścia do porozumienia - w trybie określonym w §§ 6, 7 i 8;

2) ostateczne rozliczenie następuje na podstawie kalkulacji wynikowej z dodaniem planowanego zysku (5%), zatwierdzonej przez Ministerstwo Poczt i Telegrafów (Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej), jednakże w wysokości nie przekraczającej uzgodnionego limitu.

§  10.
W razie zmiany warunków technicznych zleconej roboty, powodujących zmianę w kosztach, dostawca (wykonawca) sporządza dodatkową kalkulacją lub nowy limit należności, które zatwierdzane są w trybie określonym w § 9 ust. 5.
§  11.
1.
Ceny produktów wykonywanych na indywidualne zamówienia, różniących się od wyrobów typowych, objętych cennikiem, jedynie jakością surowców, półfabrykatów itp. lub nieznacznymi zmianami w konstrukcji, ustalone będą przez zastosowanie do obowiązujących cen dopłat lub rabatów w oparciu o kalkulację kosztów własnych (§ 3 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r.).
2.
Dopłaty do ceny lub rabaty od ceny, o których mowa w ust. 1, należy określać na podstawie różnic planowanej kalkulacji kosztu własnego danego wyrobu typowego a odpowiednimi pozycjami kalkulacji wstępnej (planowej) wyrobu zamówionego.
3.
Ustalenie wysokości dopłat i rabatów bez względu na wartość całego zamówienia następuje w drodze porozumienia między dostawcą (wykonawcą) a odbiorcą (zleceniodawcą) w trybie określonym w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia stosuje się tryb przewidziany w §§ 6, 7 i 8.
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lutego 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.17.178

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i nietypowe usługi wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Poczt i Telegrafów i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 11/02/1955
Data ogłoszenia: 28/02/1955
Data wejścia w życie: 28/02/1955