Przyjmowanie i wymiana uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 11 listopada 1955 r.
w sprawie przyjmowania i wymiany uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.

Na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego (Dz. U. Nr 50, poz. 459) zarządza się, co następuje:
§  1.
Znaki pieniężne uszkodzone lub zatarte są przyjmowane bez ograniczenia i wymieniane bez potrąceń przez oddziały Narodowego Banku Polskiego, o ile odpowiadają następującym warunkom:
1)
banknoty - jeżeli zachowały
a)
przy pojedynczej numeracji - co najmniej trzy cyfry numeru z oznaczeniem serii i jeden podpis,
b)
przy podwójnej numeracji - obydwa pełne numery z oznaczeniem serii przy każdym z tych numerów,
2)
monety - jeżeli zachowały cechy graficzne lub oznaczenie wartości imiennej.
§  2.
Oddziały Narodowego Banku Polskiego nie przyjmują i nie wymieniają znaków pieniężnych:
1)
nie odpowiadających warunkom ustalonym w § 1,
2)
których stopień uszkodzenia uniemożliwia ustalenie autentyczności wartości imiennej i ilości sztuk,
3)
banknotów sklejonych z części pierwotnie do siebie nie należących.
§  3.
1.
Znaki pieniężne określone w § 2 nie mają mocy prawnego środka płatniczego.
2.
Centrala Narodowego Banku Polskiego może wymieniać banknoty określone w § 2, o ile posiadacz tych banknotów uprawdopodobni, że ich uszkodzenie nastąpiło na skutek przyczyn od niego niezależnych.
§  4.
Za wymianę uszkodzonych banknotów, o których mowa w § 3 ust. 2, Narodowy Bank Polski może pobierać opłaty oraz zwrot kosztów druku banknotów. Wysokość tych należności ustala Narodowy Bank Polski.
§  5.
Określone w § 2 banknoty, które nie zostaną wymienione w trybie § 3 ust. 2, będą zatrzymywane przez Narodowy Bank Polski i zostaną zniszczone. Tryb niszczenia ustala Narodowy Bank Polski.
§  6.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 1951 r. w sprawie przyjmowania i wymiany uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych (Monitor Polski Nr A-7, poz. 107).
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.116.1523

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Przyjmowanie i wymiana uszkodzonych lub zatartych znaków pieniężnych.
Data aktu: 11/11/1955
Data ogłoszenia: 07/12/1955
Data wejścia w życie: 07/12/1955