Wydawanie legitymacji pracowniczych uprawniających do ulg kolejowych.

PISMO OKÓLNE NR 200
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 18 sierpnia 1954 r.
w sprawie wydawania legitymacji pracowniczych uprawniających do ulg kolejowych.

W związku z wątpliwościami co do zakresu osób, którym przysługuje prawo do legitymacji pracowniczych uprawniających do ulg kolejowych, wyjaśniam, iż do czasu zasadniczego uregulowania tej sprawy obowiązują następujące zasady:

A.

Legitymacje pracownicze według wzoru dla pracowników państwowych, zaopatrzone w nadruk stwierdzający uprawnienie do korzystania z 50% ulgi przy przejazdach kolejami państwowymi, mogą być wydawane jedynie tym osobom, które są uprawnione do wspomnianych ulg na podstawie obowiązujących obecnie postanowień Taryfy osobowej P.K.P. Są to następujące kategorie osób:

I. Pracownicy państwowi, objęci w zakresie uposażenia ustawą z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu pracowników państwowych (Dz. U. Nr 7, poz. 39 z późniejszymi zmianami) lub podlegający przepisom wydanym na podstawie tej ustawy, a mianowicie:

1. pracownicy mianowani (mianowanie musi być oparte na odpowiednim przepisie prawnym):

1) pracownicy podlegający przepisom ustawy o państwowej służbie cywilnej (Dz. U. z 1949 r. Nr 11, poz. 72), mianowani na stałe lub do odwołania i zajmujący stanowiska przewidziane w obowiązującej tabeli stanowisk służbowych;

2) samodzielni pracownicy nauki (profesorowie zwyczajni, profesorowie nadzwyczajni, docenci), pomocniczy pracownicy nauki (adiunkci, starsi asystenci, asystenci), nauczyciele zawodu, nauczyciela przedmiotów pomocniczych i pomocniczy personel techniczny w państwowych szkołach wyższych, instytutach naukowych i naukowo-badawczych oraz w innych placówkach naukowych;

3) nauczyciele państwowych szkół ogólnokształcących i zawodowych, mianowani nauczyciele szkół państwowych, zatrudnieni w szkołach zawodowych przekazanych centralom spółdzielni, wychowawczynie przedszkoli i wychowawcy państwowych zakładów wychowawczych;

4) sędziowie sądów powszechnych i sądów ubezpieczeń społecznych oraz asesorzy i aplikanci sądowi;

2. pracownicy kontraktowi:

1) pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę w urzędach, zakładach i instytucjach państwowych, płatni według grup uposażenia lub otrzymujący wynagrodzenie ryczałtowe, jeżeli zostali przyjęci do pracy na czas nieoznaczony, zatrudnieni są w pełnym wymiarze godzin pracy oraz zajmują stanowiska służbowe:

a) ustalone w obowiązujących przepisach dla pracowników państwowych podlegających ustawie o państwowej służbie cywilnej lub

b) wymienione w tabeli stanowiącej załącznik do uchwały Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie ryczałtowego wynagrodzenia pracowników państwowych (Monitor Polski Nr A-13, poz. 152) lub

c) wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 1935 r. o zaliczeniu poszczególnych grup funkcjonariuszów państwowych do kategorii funkcjonariuszów niższych i ustaleniu ich tytułów (Dz. U. Nr 56, poz. 360);

2) zatrudnieni w pełnym wymiarze zajęć w państwowych szkołach wyższych, instytutach naukowych i naukowo-badawczych oraz w innych placówkach naukowych samodzielni i pomocniczy pracownicy nauki, nauczyciele zawodu, nauczyciele przedmiotów pomocniczych i pomocniczy personel techniczny;

3) nauczyciele kontraktowi wszystkich typów szkół państwowych, a także nauczyciele pozostający na etacie państwowym przydzieleni do pracy w innych szkołach i placówkach oświatowych, jeżeli zostali przyjęci do pracy na okres nie krótszy niż 5 miesięcy i zatrudnieni w wymiarze co najmniej 14 godzin lekcyjnych tygodniowo, oraz kontraktowe wychowawczynie przedszkoli i wychowawcy państwowych zakładów wychowawczych, jeżeli zostali przyjęci do pracy na czas nieoznaczony i zatrudnieni są w pełnym wymiarze godzin pracy.

II. Pracownicy prokuratorscy (prokuratorzy, wiceprokuratorzy, podprokuratorzy, referendarze śledczy asesorowie i aplikanci) Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

III. Pracownicy służby bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Straży Więziennej.

IV. Pracownicy państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" i przedsiębiorstw lasów państwowych mianowani oraz kontraktowi, z którymi zawarto umowy o pracę na czas nieokreślony, a którzy zajmują stanowiska pracowników mianowanych i są zatrudnieni w pełnym wymiarze godzin pracy.

V. Stale urzędujący członkowie prezydiów rad narodowych.

VI. Członkowie (honorowi, rzeczywiści, tytularni i członkowie korespondenci) Polskiej Akademii Nauk.

VII. Nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, zatrudnieni w szkołach i placówkach Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, jeżeli pozostają na etatach państwowych i podlegają przepisom o stosunku służbowym i uposażeniu nauczycieli szkół państwowych.

VIII. Pobierający zaopatrzenie emerytalne na podstawie ustawy z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów państwowych i zawodowych wojskowych (Dz. U. z 1934 r. Nr 20, poz. 160) byli pracownicy:

1) państwowi,

2) b. związków samorządu terytorialnego,

3) państwowego przedsiębiorstwa "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" oraz przedsiębiorstw lasów państwowych,

4) b. monopoli państwowych.

IX. Żony pracowników państwowych wymienionych w ust. I-V, jeżeli nie pracują lub pracują, lecz nie mają prawa do ulg kolejowych z tytułu własnej pracy, bądź mężowie tych pracowników, jeżeli są niezdolni do pracy i pozostają na całkowitym utrzymaniu swych żon.

B.

Pracownicy nie odpowiadający zasadom podanym w rozdziale A nie korzystają z prawa do ulg kolejowych i wobec tego nie mogą im być wydane legitymacje służbowe z nadrukiem, uprawniającym do wspomnianych ulg. Legitymacje takie nie mogą być wydane między innymi:
1)
pracownikom pozostającym na bezpłatnym urlopie, z wyjątkiem pracowników urlopowanych do sprawowania mandatu poselskiego oraz ich żon (mężów) uprawnionych do ulg kolejowych;
2)
pracownikom kontraktowym zatrudnionym w urzędach, zakładach i instytucjach państwowych, którzy nie pełnią czynności służbowych na stanowiskach służbowych określonych w obowiązujących tabelach stanowisk administracji państwowej i nie są zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy, choćby ogólny czas ich pracy w różnych zakładach pracy wynosił w sumie 7 lub 8 godzin na dobę;
3)
pracownikom państwowym otrzymującym wynagrodzenie ryczałtowe, z wyjątkiem wymienionych w rozdziale A ust. I 2;
4)
pracownikom przedsiębiorstw, zakładów i instytucji państwowych z wyjątkiem wymienionych w rozdziale A, otrzymującym wynagrodzenie według przepisów nie opartych na ustawie z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu pracowników państwowych;
5)
pracownikom zatrudnionym dorywczo, płatnym dniówkowo lub tygodniowo, pracownikom sezonowym lub posiadającym umowy o pracę na czas oznaczony oraz nauczycielom kontraktowym z umowami zawartymi na okres krótszy niż 5 miesięcy;
6)
pracownikom społecznych zakładów służby zdrowia, pobierającym wynagrodzenie według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie uposażenia pracowników zatrudnionych w społecznych zakładach służby zdrowia (Dz. U. Nr 14, poz. 88);
7)
pracownikom instytutów naukowo-badawczych, którzy nie pobierają uposażenia według ustawy o uposażeniu pracowników państwowych lub zatrudnieni są na podstawie umów zlecenia;
8)
żonom b. pracowników określonych w rozdziale A ust. VIII.

C.

W związku z przeprowadzonymi ostatnio zmianami w Taryfie osobowej P.K.P. należy:
1)
natychmiast wykreślić z legitymacji pracowników i ich żon imiona dzieci, ponieważ nie przysługuje im obecnie prawo do ulg kolejowych z tytułu zatrudnienia rodziców;
2)
z dniem 1 stycznia 1955 r. zaniechać wydawania legitymacji uprawniających do ulg kolejowych żonom emerytów służby hydrologiczno-meteorologicznej oraz wdowom po tych emerytach.

D.

1.
Do wystawiania legitymacji pracowniczych ze zniżką kolejową uprawnione są:
1)
organy naczelne;
2)
prezydia wojewódzkich i powiatowych rad narodowych;
3)
centralne urzędy i instytucje państwowe oraz bezpośrednio podległe organom naczelnym urzędy i instytucje państwowe i zarządy lub dyrekcje okręgowe przedsiębiorstw wymienionych w rozdziale A;
4)
prezesi sądów wojewódzkich;
5)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dział Państwowego Zakładu Emerytalnego) - dla pracowników państwowych w stanie spoczynku.
2.
Zamówienia na blankiety legitymacyjne należy kierować do Centrali Wydawniczej Druków w Warszawie, al. Gen. Świerczewskiego 66. Zamówienia wymagają zatwierdzenia przez komórkę kadrową organu hierarchicznie wyższego, który ponosi odpowiedzialność za prawidłowość zamówienia. Obowiązek zatwierdzania zamówień na blankiety legitymacyjne nie dotyczy własnych zamówień organów naczelnych oraz centralnych urzędów i instytucji państwowych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-79.932

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Wydawanie legitymacji pracowniczych uprawniających do ulg kolejowych.
Data aktu: 18/08/1954
Data ogłoszenia: 27/08/1954
Data wejścia w życie: 27/08/1954