Zwolnienia od pracy zawodowej pracowników urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych powołanych do pełnienia niektórych funkcji i na szkolenie.

UCHWAŁA Nr 446
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 7 lipca 1954 r.
w sprawie zwolnień od pracy zawodowej pracowników urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych powołanych do pełnienia niektórych funkcji i na szkolenie. *

Prezydium Rządu po porozumieniu się z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
Uchwała normuje sprawy zwolnień od pracy zawodowej pracowników zatrudnionych w urzędach, instytucjach i przedsiębiorstwach państwowych (zwanych dalej "zakładami pracy") powołanych:
1)
do pełnienia funkcji w radach narodowych, związkach zawodowych oraz organizacjach politycznych i innych organizacjach społecznych,
2)
na szkolenie.
§  2.
1.
Kierownik zakładu pracy obowiązany jest zwolnić od pracy zawodowej pracowników powołanych z wyboru do pełnienia funkcji w radach narodowych, związkach zawodowych oraz organizacjach politycznych i innych organizacjach społecznych.
2.
Obowiązek zwolnienia pracownika od pracy zawodowej, określony w ust. 1, powstaje jedynie w przypadku, gdy stosownie do obowiązujących przepisów prawa lub uchwał właściwych instancji rad narodowych, związków zawodowych oraz organizacji politycznych i innych organizacji społecznych funkcja, do której pełnienia pracownik został powołany w drodze wyboru, wymaga takiego zwolnienia.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku powołania pracownika do pełnienia stałych funkcji w radach narodowych, związkach zawodowych oraz organizacjach politycznych i innych organizacjach społecznych.
§  3.
1.
Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 2, następuje za zgodą pracownika na pisemny wniosek prezydium właściwej rady narodowej albo centralnej lub wojewódzkiej instancji organizacji politycznej i związków zawodowych.
2.
Decyzja o zwolnieniu pracownika powinna określić czas zwolnienia, ustalony w porozumieniu z pracownikiem.
3.
Okres zwolnienia od pracy zawodowej pracownika powołanego do pełnienia funkcji na podstawie § 2 ust. 3 nie może przekraczać 3 lat.
4.
Prezes Rady Ministrów określi organizacje społeczne, których wnioski o zwolnienie pracowników od pracy zawodowej traktowane będą na równi z wnioskami prezydiów rad narodowych, organizacji politycznych i związków zawodowych.
§  4.
1.
W okresie zwolnienia od pracy zawodowej na podstawie § 2 pracownikowi nie przysługuje prawo do wynagrodzenia z zakładu pracy.
2.
W okresie tym pracownik zachowuje prawo do mieszkania służbowego, do przysługującego mu umundurowania oraz do bezpłatnych i ulgowych przejazdów publicznymi środkami lokomocji.
3.
Prezes Rady Ministrów po porozumieniu się z Centralną Radą Związków Zawodowych określi przypadki, w których pracownicy niektórych gałęzi gospodarki zachowują prawo do innych przysługujących im świadczeń.
§  5.
1.
W okresie zwolnienia od pracy zawodowej na podstawie § 2 zakład pracy nie może bez winy pracownika rozwiązać zawartej z nim umowy o pracę.
2.
Mimo trwania stosunku pracy zakład pracy nie wykazuje w stanie zatrudnienia pracowników zwolnionych od pracy zawodowej na podstawie § 2.
§  6.
1.
Zakład pracy obowiązany jest przyjąć z powrotem do pracy pracownika zwolnionego na podstawie § 2 na stanowisko zajmowane przed zwolnieniem lub nie niższe, o ile pracownik zgłosi się do pracy nie później niż w ciągu 14 dni od ustania okoliczności, które uzasadniały zwolnienie.
2.
Niezgłoszenie się pracownika w terminie określonym w ust. 1 stanowi ważną przyczynę do rozwiązania z nim umowy o pracę.
§  7.
Pracownikowi zwolnionemu od pracy zawodowej na podstawie § 2 zalicza się okres pełnienia funkcji, do której został powołany, do okresu pracy zawodowej w zakresie uprawnień uzależnionych od ciągłości pracy.
§  8.
Rady narodowe, związki zawodowe oraz organizacje polityczne i inne organizacje społeczne obowiązane są zawiadomić zakład pracy o ustaniu okoliczności, które uzasadniały udzielenie zwolnienia od pracy zawodowej.
§  9. 1
(uchylony).
§  10-12. 2
(uchylone).
§  13. 3
W stosunku do pracowników, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej uchwały byli zwolnieni od pracy zawodowej do pełnienia stałych funkcji w radach narodowych, związkach zawodowych oraz organizacjach politycznych i innych organizacjach społecznych, okres 3 lat, o którym mowa w § 3 ust. 3 niniejszej uchwały, biegnie od dnia jej wejścia w życie.
§  14. 4
(uchylony).
§  15. 5
Upoważnia się Prezesa Rady Ministrów do wydawania zarządzeń regulujących przypadki nie objęte uchwałą, a wymagające ze względu na wyjątkowe okoliczności doraźnego unormowania.
§  16. 6
Uchwała niniejsza nie reguluje zwolnień od pracy pracowników powołanych do pełnienia funkcji w radach zakładowych (miejscowych).
§  17. 7
Tracą moc:
1)
odpowiednie postanowienia układów zbiorowych pracy dotyczące zwolnienia pracowników do prac społecznych,
2)
okólnik nr 55 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 marca 1951 r. w sprawie pokrywania kosztów delegacji i diet pracowników urzędów, instytucji i jednostek gospodarki uspołecznionej w przypadku delegowania pracownika do prac społecznych (Monitor Polski Nr A-31, poz. 395).
§  18. 8
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 1 stycznia 1975 r. nin. uchwała utraciła moc w zakresie unormowanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie zasad udzielania bezpłatnych urlopów pracownikom powołanym do pełnienia z wyboru funkcji w organizacjach społecznych (Dz.U.74.37.218) - zob. § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia.
1 § 9 uchylony przez § 8 uchwały nr 4 Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1965 r. w sprawie zwolnień od pracy zawodowej pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy do pełnienia czasowych funkcji społecznych i ewidencji niektórych zwolnień od pracy zawodowej (M.P.65.7.21) z dniem 12 lutego 1965 r.
2 § 10-12 uchylone przez § 24 pkt 1 uchwały nr 78 Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1973 r. w sprawie zwolnień od pracy w uspołecznionych zakładach pracy (M.P.73.17.103) z dniem 12 kwietnia 1973 r.
3 § 13 dodany przez § 1 pkt 2 uchwały nr 882 z dnia 18 grudnia 1954 r. (M.P.55.3.38) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 14 stycznia 1955 r.
4 § 14 uchylony przez § 24 pkt 1 uchwały nr 78 Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1973 r. w sprawie zwolnień od pracy w uspołecznionych zakładach pracy (M.P.73.17.103) z dniem 12 kwietnia 1973 r.
5 § 15 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 uchwały nr 882 z dnia 18 grudnia 1954 r. (M.P.55.3.38) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 14 stycznia 1955 r.
6 § 16 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 uchwały nr 882 z dnia 18 grudnia 1954 r. (M.P.55.3.38) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 14 stycznia 1955 r.
7 § 17 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 uchwały nr 882 z dnia 18 grudnia 1954 r. (M.P.55.3.38) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 14 stycznia 1955 r.
8 § 18 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 uchwały nr 882 z dnia 18 grudnia 1954 r. (M.P.55.3.38) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 14 stycznia 1955 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-73.892

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zwolnienia od pracy zawodowej pracowników urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych powołanych do pełnienia niektórych funkcji i na szkolenie.
Data aktu: 07/07/1954
Data ogłoszenia: 05/08/1954
Data wejścia w życie: 05/08/1954