Wydawanie zaświadczeń o odbyciu służby wojskowej przez obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 8 lipca 1954 r.
w sprawie wydawania zaświadczeń o odbyciu służby wojskowej przez osoby stale zamieszkałe za granicą. 1

W celu unormowania sprawy wydawania zaświadczeń o odbyciu przez obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą służby wojskowej w b. armiach zaborczych oraz w Wojsku Polskim w latach 1918-1939, niezbędnych do uzyskania za granicą rent z tytułu ubezpieczenia na starość, na wypadek niezdolności do pracy lub na wypadek śmierci, zarządza się, co następuje:
§  1. 2
Osoby stale zamieszkałe za granicą, ubiegające się w myśl obowiązujących umów międzynarodowych i innych aktów prawnych u państw obcych o przyznanie im rent z tytułu ubezpieczenia na starość, na wypadek niezdolności do pracy lub na wypadek śmierci, które odbyły służbę w b. armiach zaborczych, w Wojsku Polskim w latach 1918-1939 lub w Ludowym Wojsku Polskim po dniu 13 maja 1943 r., mogą uzyskać zaświadczenie o odbyciu przez nich tej służby w trybie określonym w niniejszym zarządzeniu.
§  2. 3
Zaświadczenia określone w § 1 mogą otrzymać również członkowie rodzin osób wymienionych w § 1 dla udowodnienia swych praw do przysługujących im świadczeń, zależnych od odbycia służby wojskowej przez osoby wymienione w § 1.
§  3.
Zaświadczenie wymienione w § 1 wydają urzędy konsularne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej właściwe ze względu na miejsce zamieszkania za granicą osób zainteresowanych.
§  4.
Dla uzyskania zaświadczenia wymienionego w § 1 osoby zainteresowane (§§ 1 i 2) powinny zgłosić wniosek do właściwego urzędu konsularnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  5.
1.
Wniosek o wydanie zaświadczenia powinien zawierać:
1)
nazwisko, imię i adres osoby wnoszącej podanie,
2)
nazwisko, imię, imiona rodziców oraz datę i miejsce urodzenia osoby, której służba wojskowa ma być potwierdzona,
3)
możliwie dokładny przebieg służby wojskowej odbytej przez osobę wymienioną w pkt 2, nazwę jednostki wojskowej (pułk, kompania), miejsce odbywania służby wojskowej, czas trwania tej służby (od .... do ....) oraz stopień wojskowy,
4)
stałe miejsce zamieszkania lub pobytu osoby wymienionej w pkt 2 przed rozpoczęciem odbywania służby wojskowej oraz ostatnie jej miejsce zamieszkania (pobytu) przed wyjazdem za granicę,
5)
nazwę powiatowej komendy uzupełnień, w której ewidencji osoba ta ostatnio figurowała przed wyjazdem za granicę,
6)
określenie celu, w jakim zaświadczenie ma być wydane.
2.
Do wniosku powinny być dołączone wszelkie posiadane dokumenty lub ich uwierzytelnione odpisy, dotyczące odbytej służby wojskowej, jak np. książeczki wojskowe, wyciągi z rozkazów itp.
3.
W razie braku oryginalnych dokumentów do wniosku o wydanie zaświadczenia można dołączyć dokumenty zastępcze w postaci oświadczeń dwóch osób zamieszkałych w kraju, stwierdzających odbycie przez osobę zainteresowaną służby wojskowej i czas jej odbycia. Osoby te powinny w tych oświadczeniach wskazać źródło posiadanych wiadomości. Podpisy tych osób na oświadczeniach powinny być stwierdzone w sposób urzędowy (np. przez notariusza, prezydium rady narodowej lub inny organ urzędowy).
§  6.
Wniosek wraz z dokumentami właściwe urzędy konsularne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przesyłają za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, do Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie.
§  7. 4
Szef Centralnego Archiwum Wojskowego po dokładnym zbadaniu sprawy na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów (oryginalnych i zastępczych) oraz akt znajdujących się w Centralnym Archiwum Wojskowym i w innych archiwach państwowych w kraju, w razie stwierdzenia prawdziwości danych zawiadamia właściwy urząd konsularny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, że osoba wymieniona we wniosku pełniła służbę wojskową w armii zaborczej (austriackiej, rosyjskiej, niemieckiej) lub w Wojsku Polskim albo w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od dnia ...... do dnia ...... r. ...
§  8.
W przypadku gdy osoba wymieniona we wniosku w aktach podanej jednostki wojskowej nie figuruje lub gdy akt tej jednostki wojskowej - na podstawie których można by stwierdzić fakt i czas odbycia służby wojskowej - w ogóle w archiwach państwowych w kraju nie tną, a do wniosku nie dołączono dokumentów zastępczych, Szef Centralnego Archiwum Wojskowego zawiadamia właściwy urząd konsularny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych o niemożności wypowiedzenia się, czy osoba wymieniona we wniosku odbyła służbę wojskową; jeżeli zaś do wniosku dołączono dokumenty zastępcze, Szef Centralnego Archiwum Wojskowego wydaje opinię, czy na podstawie tych dokumentów istnieje prawdopodobieństwo odbycia służby wojskowej.
§  9.
Na podstawie zawiadomienia (opinii) Szefa Centralnego Archiwum Wojskowego (§§ 7 i 8) właściwy urząd konsularny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej albo:
a)
wydaje osobie zainteresowanej zaświadczenie o odbyciu służby wojskowej według wzoru podanego w załączniku,
b)
odmawia wydania zaświadczenia z podaniem przyczyny odmowy.
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Obrony Narodowej: K. Rokossowski

Marszałek Polski

ZAŁĄCZNIK  5

.......................................................

Nazwa urzędu konsularnego P.R.L.

dnia ................................................

Ldz. ...............................................

ZAŚWIADCZENIE

Zaświadcza się, że ........................................................................................................................

(nazwisko, imię, imiona rodziców)

urodzony dnia ..................... 19 .. r. .............................................................................................

(gromada, gmina, powiat, województwo)

pełnił służbę w armii zaborczej (austriackiej, niemieckiej, rosyjskiej)*), w Wojsku Polskim*) w Ludowym Wojsku Polskim*) od dnia .............................. 19 .. r. do dnia .............................. 19 .. r. ........................................

Zaświadczenie niniejsze wydaje się w celu przedstawienia ........................................................

Pieczęć urzędu konsularnego

P.R.L.

.............................................................................

Podpis kierownika urzędu konsularnego P.R.L.

*) Niepotrzebne skreślić.

1 Tytuł zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 27 czerwca 1957 r. (M.P.57.54.340) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lipca 1957 r.
2 § 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 27 czerwca 1957 r. (M.P.57.54.340) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lipca 1957 r.
3 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 27 czerwca 1957 r. (M.P.57.54.340) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lipca 1957 r.
4 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 27 czerwca 1957 r. (M.P.57.54.340) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lipca 1957 r.
5 Załącznik zmieniony przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 27 czerwca 1957 r. (M.P.57.54.340) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 12 lipca 1957 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-69.866

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wydawanie zaświadczeń o odbyciu służby wojskowej przez obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą.
Data aktu: 08/07/1954
Data ogłoszenia: 24/07/1954
Data wejścia w życie: 24/07/1954