Protokolarne przejęcie i oddanie spraw przez głównego (starszego) księgowego w przedsiębiorstwach i zakładach uspołecznionych.

OKÓLNIK
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 31 marca 1954 r.
w sprawie protokolarnego przejęcia i oddania spraw przez głównego (starszego) księgowego w przedsiębiorstwach i zakładach uspołecznionych.

Ministerstwo Finansów stwierdziło w szeregu przypadków, że główni (starsi) księgowi, w szczególności w okresie wypowiedzenia umowy o pracę - nie wykazują należytej staranności w wykonywaniu powierzonych im obowiązków prawidłowego i terminowego prowadzenia księgowości, a opuszczając zajmowane stanowisko pozostawiają księgowość w stanie zaniedbanym. Ten stan rzeczy w poważnym stopniu utrudnia nowemu głównemu (starszemu) księgowemu wypełnienie obowiązków i często powoduje poważne zaległości w księgowaniu, a co za tym idzie - opóźnienia w sporządzaniu sprawozdań finansowych. Mimo iż zgodnie z postanowieniem pkt 4 rozdziału I uchwały Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 1950 r. w sprawie praw i obowiązków głównych (starszych) księgowych przedsiębiorstw i zakładów uspołecznionych (Monitor Polski Nr A-26, poz. 280) przejęcie i oddanie spraw przez głównego (starszego) księgowego powinno być dokonywane protokolarnie, to jednak stwierdzono, że w wielu przypadkach albo protokolarne przekazywanie nie jest w ogóle stosowane, albo też sporządzane protokoły są często niekompletne i dane w nich zawarte nie pozwalają na dokładne ustalenie stanu spraw przekazanych i należyte rozgraniczenie odpowiedzialności.
Celem utrzymania stanu księgowości i sprawozdawczości na właściwym poziomie w przypadkach zmiany obsady głównych (starszych) księgowych oraz dla ujednolicenia trybu protokolarnego przejmowania spraw przez głównych (starszych) księgowych wyjaśnia się, co następuje:
1.
W przypadkach wypowiedzenia umowy o pracę głównemu (starszemu) księgowemu bądź wypowiedzenia umowy przez głównego (starszego) księgowego, bądź też złożenia przez niego rezygnacji ze stanowiska głównego (starszego) księgowego - przedsiębiorstwo obowiązane jest bezzwłocznie zawiadomić o tym jednostkę nadrzędną, która w ciągu najdalej dziesięciu dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypowiedzeniu umowy bądź od daty przyjęcia rezygnacji powinna delegować swego przedstawiciela do przedsiębiorstwa, w którym ma nastąpić zmiana na stanowisku głównego (starszego) księgowego, celem zbadania stanu księgowości.
2.
Przedstawiciel jednostki nadrzędnej po przeprowadzonej kontroli powinien ustalić ewentualne usterki bądź zaległości w księgowaniu w poszczególnych urządzeniach księgowych (dzienniki, konta analityczne i syntetyczne, rejestry itd.), wskazać na ewentualną nieterminowość i nieprawidłowość sprawozdawczości finansowej, następnie zaś ustalić w porozumieniu z kierownictwem przedsiębiorstwa, które z tych usterek i zaległości powinny być zlikwidowane przez głównego (starszego) księgowego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę bądź w okresie przez jednostkę nadrzędną wskazanym w przypadku przyjęcia rezygnacji ze stanowiska głównego (starszego) księgowego.
3.
W protokole dotyczącym przekazania spraw księgowych ustalić należy stan księgowości na ostatni dzień pracy głównego (starszego) księgowego w przedsiębiorstwie, w szczególności zaś stwierdzić, czy usunięte zostały usterki i zaległości, których zlikwidowanie zalecił głównemu (starszemu) księgowemu przedstawiciel jednostki nadrzędnej.

W przypadku nieusunięcia usterek i zaległości należy wyciągnąć konsekwencje służbowe wobec opuszczającego swe stanowisko głównego (starszego) księgowego; jeżeli na skutek zawinionego niewykonania przez głównego (starszego) księgowego zleconych mu czynności przedsiębiorstwo narażone zostało na szkodę, kierownictwo przedsiębiorstwa obowiązane jest wystąpić przeciwko niemu na drogę sądową z roszczeniem o odszkodowanie.

4.
Protokół przekazania spraw księgowych powinien być sporządzony i podpisany przez komisję, w skład której wchodzą: główny księgowy jednostki nadrzędnej i kierownik przedsiębiorstwa (lub osoby przez nich upoważnione) oraz przedstawiciel czynnika społecznego. Ponadto protokół powinien być podpisany przez głównego (starszego) księgowego ustępującego ze stanowiska oraz przez głównego (starszego) księgowego obejmującego stanowisko. W przypadku, jeśli nowy główny (starszy) księgowy nie został jeszcze mianowany, protokół powinna zamiast niego podpisać osoba wyznaczona przez kierownika przedsiębiorstwa do przejściowego pełnienia obowiązków głównego (starszego) księgowego.
5.
W przypadku gdy przedsiębiorstwo, w którym następuje zmiana na stanowisku głównego (starszego) księgowego, nie podlegało rewizji dokumentalnej w danym roku sprawozdawczym, zaleca się przeprowadzenie rewizji tego przedsiębiorstwa w takim terminie, aby miała ona miejsce do czasu ostatecznego przekazania spraw przez ustępującego głównego (starszego) księgowego.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-32.476

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Protokolarne przejęcie i oddanie spraw przez głównego (starszego) księgowego w przedsiębiorstwach i zakładach uspołecznionych.
Data aktu: 31/03/1954
Data ogłoszenia: 14/04/1954
Data wejścia w życie: 14/04/1954