Przekazywanie zakładów lub ich części między państwowymi jednostkami gospodarczymi.

UCHWAŁA NR 69
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 6 lutego 1954 r.
w sprawie przekazywania zakładów lub ich części między państwowymi jednostkami gospodarczymi.

§  1.
Państwowymi jednostkami gospodarczymi w rozumieniu niniejszej uchwały są: przedsiębiorstwa i instytucje państwowe, centrale spółdzielczo-państwowe, jednostki budżetu państwa oraz spółki prawa cywilnego i handlowego, w których Skarb Państwa, przedsiębiorstwa państwowe albo osoby prawne prawa publicznego posiadają udział wynoszący ponad 50% kapitału zakładowego.
§  2.
Przekazywanie między państwowymi jednostkami gospodarczymi zakładów samodzielnie bilansujących następuje nieodpłatnie.
§  3.
1.
W przypadku gdy przedmiot przekazania samodzielnie nie bilansuje, nieodpłatnie przekazuje się środki trwałe oraz środki obrotowe w wysokości normatywu środków obrotowych, określonego dla przedmiotu przekazania; środki obrotowe przekraczające wysokość normatywu przekazuje się odpłatnie.
2.
Jeżeli jednak w myśl obowiązujących przepisów normatyw środków obrotowych przekazującego pokrywany jest w części funduszami własnymi i pasywami stałymi, w części zaś kredytem normatywnym, nieodpłatnie przekazuje się środki trwałe oraz środki obrotowe w wysokości tej części normatywu środków obrotowych przedmiotu przekazania, która powinna być pokryta funduszami własnymi i pasywami stałymi; pozostałe środki obrotowe przekazuje się odpłatnie.
§  4.
Zarządzenia o przekazaniu wydają:
1)
właściwi ministrowie - w przypadkach, gdy przejmujący i przekazujący podlegają ministrom;
2)
prezydia właściwych wojewódzkich rad narodowych - w przypadkach, gdy przejmujący i przekazujący podlegają prezydiom rad narodowych; zarządzenia wydawane są za zgodą ministrów sprawujących zwierzchni nadzór nad przekazującym i przejmującym;
3)
minister, któremu podlega przekazujący lub przejmujący - w przypadkach, gdy jedna ze stron podlega ministrowi, a druga prezydium rady narodowej; zarządzenia wydawane są przez ministra na wniosek lub po porozumieniu z prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej i po uzgodnieniu z ministrem sprawującym zwierzchni nadzór nad drugą stroną; prezydium wojewódzkiej rady narodowej obowiązane jest wydać podległej jednostce potrzebne polecenia, zapewniające wykonanie zarządzenia.
§  5.
Przy przekazywaniu zakładu lub jego części powinien być sporządzony akt zdawczo-odbiorczy, podpisany przez upoważnionych przedstawicieli strony przekazującej i przejmującej. Protokoły zdawczo-odbiorcze powinny być uzgadniane z bankami finansującymi eksploatację i inwestycje.
§  6.
1.
Jeżeli przedmiot przekazania samodzielnie bilansuje, przejęciu podlegają wszystkie aktywa i pasywa objęte bilansem sporządzonym na dzień przejęcia.
2.
Podstawą sporządzenia bilansu są zapisy księgowe przekazywanego zakładu oraz spis majątku z natury (inwentaryzacja na dzień przejęcia). W komisji inwentaryzacyjnej biorą udział przedstawiciele strony przekazującej i przejmującej. Za zgodą ministra lub prezydium wojewódzkiej rady narodowej, którym podlega strona przejmująca, można inwentaryzacji zaniechać lub przeprowadzić ją w ograniczonym zakresie.
3.
Bilans na dzień przekazania, sporządzony przez zakład przekazywany, podlega zatwierdzeniu przez jednostki nadrzędne przekazującego i przejmującego.
4.
Roczny bilans przejętego zakładu wchodzi do bilansu zbiorczego tej jednostki, której organizacyjnie podlega z końcem roku bilansowego.
§  7.
1.
Jeżeli przedmiot przekazania samodzielnie nie bilansuje, przekazujący wydzieli ze swego bilansu i wykaże w odrębnym bilansie przekazania podlegające przekazaniu aktywa oraz odpowiadające im pasywa, określone w zarządzeniu Ministra Finansów, o którym mowa w ust. 2.
2.
Minister Finansów ustali w drodze zarządzenia szczegółowe zasady i tryb:
1)
sporządzania bilansu przekazania;
2)
rozliczeń pomiędzy przekazującym a przejmującym w przypadkach, gdy przedmiot przekazania samodzielnie nie bilansuje.
3.
Bilans przekazania podlega zatwierdzeniu przez jednostki nadrzędne przekazującego i przejmującego.
§  8.
Datą przekazania zakładów lub ich części powinien być pierwszy dzień miesiąca.
§  9.
1.
Strony powinny ustalić w protokole zdawczo-odbiorczym, które prawa i zobowiązania związane z prowadzeniem zakładu przechodzą na przejmującego, chociaż nie są objęte bilansem (§§ 6 i 7).
2.
Z wyjątkiem przypadku przewidzianego w ust. 3 przekazujący nie może wobec osób trzecich uchylić się od odpowiedzialności sądowej za zobowiązania związane z prowadzeniem przekazanego zakładu, z tym że w razie pozwania przez sąd lub komisję arbitrażową powinien przypozwać przejmującego, jeżeli zobowiązanie to wykonać powinien przejmujący.
3.
Przekazujący może jednak uchylić się wobec osoby trzeciej będącej jednostką gospodarki uspołecznionej od odpowiedzialności za zobowiązanie związane z prowadzeniem zakładu od chwili, gdy przekazujący lub przejmujący zawiadomił wierzyciela o zmianie osoby dłużnika. W zawiadomieniu należy powołać odpowiednią pozycję bilansu przekazania lub protokołu (ust. 1).
§  10.
Uprawnienia ministrów przewidziane w uchwale przysługują odpowiednio kierownikom centralnych urzędów.
§  11.
Spory majątkowe mogące wyniknąć między przejmującym a przekazującym na tle wykonania zarządzenia o przekazaniu rozstrzyga właściwy minister lub prezydium rady narodowej, jeżeli obie strony podlegają temu samemu ministrowi lub temu samemu prezydium rady narodowej. W innych przypadkach spory rozstrzygają państwowe komisje arbitrażowe.
§  12.
Upoważnia się Ministra Finansów do zastosowania zasad przewidzianych w niniejszej uchwale w odniesieniu do przypadków, gdy przekazanie zakładów lub ich części nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały, jeżeli rozliczenia z tego tytułu nie zostały zakończone.
§  13.
Uchwała niniejsza nie narusza przepisów uchwały Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 27 maja 1949 r. w sprawie zasad wzajemnego przekazywania maszyn, urządzeń technicznych, środków transportowych i innych przedmiotów majątku trwałego przez urzędy, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe (Monitor Polski Nr A-59, poz. 800).
§  14.
Traci moc uchwała Prezydium Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 5 kwietnia 1950 r. w sprawie przekazywania przedsiębiorstw, zakładów lub ich części między państwowymi jednostkami gospodarczymi (Monitor Polski Nr A-47, poz. 532).
§  15.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrowi Finansów oraz właściwym ministrom i kierownikom centralnych urzędów.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-21.351

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Przekazywanie zakładów lub ich części między państwowymi jednostkami gospodarczymi.
Data aktu: 06/02/1954
Data ogłoszenia: 24/02/1954
Data wejścia w życie: 24/02/1954