Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Górnictwa, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GÓRNICTWA
z dnia 31 sierpnia 1954 r.
w sprawie trybu ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Górnictwa, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 30 września 1953 r. w sprawie przekazania właściwym ministrom uprawnień do ustalania cen produktów nietypowych i opłat za nietypowe usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1311), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przez produkty (wyroby) nietypowe rozumieć należy produkty nie objęte obowiązującymi cennikami, których produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny, do których wyprodukowania zachodzi konieczność opracowania nowych receptur lub które wykonywane są według warunków technicznych określonych indywidualnie przy każdym zamówieniu.
2.
Przez usługi nietypowe rozumieć należy roboty przemysłowe i usługi nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami).
§  2.
1.
Podstawą do ustalania cen produktów lub usług nietypowych, o których mowa w § 1, jest kalkulacja planowanego kosztu własnego, sporządzona przez dostawcę (zleceniobiorcę) według wzorów stanowiących załączniki do niniejszego zarządzenia.
2.
Kalkulacja powinna być oparta na ścisłych danych technicznych, a w szczególności na rysunkach, szkicach i wzorach, na których podstawie dział głównego technologa przedsiębiorstwa wyznacza ilości i rodzaje materiałów podstawowych oraz czas robocizny bezpośredniej potrzebnych na wykonanie danego produktu nietypowego lub usługi nietypowej. Wyznaczenie ilości i rodzajów materiałów podstawowych powinno w miarę możności być dokonane w oparciu o obowiązujące normy zużycia materiałowego, a robocizny bezpośredniej - w oparciu o normy czasowe obróbki i montażu części w poszczególnych fazach produkcyjnych.
3.
Komórka planowania przedsiębiorstwa na podstawie otrzymanego materiału, o którym mowa w ust. 2, ustala planowany koszt własny produktu lub usługi według zasad kalkulacji zawartych w obowiązujących instrukcjach, przyjmując:
1)
koszt materiałów - według cen obowiązujących w dniu sporządzenia kalkulacji, przy czym narzut kosztów zakupu należy obliczać w stosunku do wartości materiałów wykazanej w kalkulacji; w przypadku konieczności korzystania z obróbki obcej należy w odrębnej pozycji wyszczególnić rodzaj obróbki oraz przewidziany jej koszt (na podstawie cennika bądź w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem dokonującym obróbki);
2)
koszty robocizny bezpośredniej - według obowiązującego taryfikatora robót lub obowiązujących stawek płac;
3)
koszty pośrednie (wydziałowe, ogólnofabryczne, koszty zaopatrzenia materiałowego i koszty zbytu) - według procentowych narzutów wynikających z planu techniczno-przemysłowo-finansowego; wyliczenie narzutów kosztów wydziałowych przeprowadza się w oparciu o planowane stawki procentowe poszczególnych wydziałów uczestniczących w wykonaniu danego produktu nietypowego lub usługi nietypowej.
§  3. 1
1.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, wykonywane lub świadczone przez jednostki podległe Ministrowi Górnictwa Węglowego na rzecz jednostek podległych innym ministrom, ustalane będą:
1)
jeżeli wartość zamówienia nie przekracza 100.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Ministerstwo Górnictwa Węglowego w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca;
2)
we wszystkich innych przypadkach - przez Ministerstwo Górnictwa Węglowego w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca.
2.
Ceny na produkty i usługi nietypowe, o których mowa w § 1, wykonywane lub świadczone w obrębie przedsiębiorstw podległych Ministrowi Górnictwa Węglowego ustalane będą:
1)
jeżeli wartość zamówienia nie przekracza 100.000 zł - przez dostawcę (wykonawcę) w uzgodnieniu z odbiorcą, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala centralny zarząd (zarząd, zjednoczenie, centrala), któremu podlega dostawca, w porozumieniu z centralnym zarządem (zarządem, zjednoczeniem, centralą), któremu podlega odbiorca;
2)
jeżeli wartość zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł - przez centralny zarząd (zarząd, zjednoczenie, centralę), któremu podlega dostawca (wykonawca), w porozumieniu z centralnym zarządem (zarządem, zjednoczeniem, centralą), któremu podlega odbiorca, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia cenę ustala Departament Planowania Ministerstwa Górnictwa Węglowego;
3)
jeżeli wartość zamówienia przekracza 1.000.000 zł - przez Departament Planowania Ministerstwa Górnictwa Węglowego.
§  4. 2
Upoważnia się do decydowania w sprawie ustalania cen, o których mowa w § 3:
1)
dyrektorów centralnych zarządów oraz zjednoczeń:
a)
w razie nieosiągnięcia porozumienia przez dostawców (wykonawców) i odbiorców (zleceniodawców) - (§ 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1);
b)
w przypadkach, gdy wartość zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2);
2)
dyrektora Departamentu Planowania Ministerstwa Górnictwa Węglowego:
a)
w razie nieosiągnięcia porozumienia pomiędzy centralnym zarządem, któremu podlega dostawca (wykonawca), a centralnym zarządem, któremu podlega odbiorca (zleceniodawca) - (§ 3 ust. 2 pkt 2),
b)
w przypadkach, gdy wartość zamówienia przekracza 1.000.000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3).
§  5. 3
W przypadku gdy wartość całego zamówienia nie przekracza 100.000 zł, dostawca (zleceniobiorca) sporządza kalkulację, o której mowa w § 2, i przesyła ją w 2 egzemplarzach do odbiorcy w terminie 15 dni od daty otrzymania zamówienia (zapytania). Odbiorca (zleceniodawca) zawiadamia dostawcę w terminie 15 dni od daty otrzymania kalkulacji o przyjęciu ceny lub zgłasza w tym terminie zastrzeżenia. Przyjęcie ceny przez odbiorcę następuje w drodze przesłania przez odbiorcę dostawcy 1 egzemplarza kalkulacji, podpisanej przez dyrektora przedsiębiorstwa (zakładu) i głównego (starszego) księgowego. W przypadka nieprzyjęcia ceny odbiorca zgłasza zastrzeżenia co do proponowanej ceny (zgłaszając poprawki i uwagi do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych). Dostawca zawiadamia odbiorcę w terminie 15 dni od daty otrzymania zastrzeżeń (poprawek i uwag) o ich przyjęciu lub o skierowaniu wniosku o ustalenie ceny w trybie określonym w § 6 ust. 2 pkt 1.
§  6. 4
1.
W przypadku gdy wartość całego zamówienia wynosi ponad 100.000 zł, dostawca przesyła w terminie 25 dni od daty otrzymania zamówienia wniosek wraz z kalkulacjami, o których mowa w § 2, w 4 egzemplarzach do ministerstwa któremu podlega i w 1 egzemplarzu do odbiorcy.
2.
Wnioski, o których mowa w ust. 1, przesyła się w przypadku, gdy wartość całego zamówienia:
1)
wynosi ponad 100.000 zł, a nie przekracza 1.000.000 zł - do właściwego centralnego zarządu przemysłu;
2)
przekracza 1.000.000 zł - do Departamentu Planowania Ministerstwa Górnictwa Węglowego.
§  7. 5
1.
Ministerstwo Górnictwa (Departament Planowania lub centralny zarząd przemysłu) przesyła w terminie 30 dni od daty otrzymania wniosku 2 egzemplarze wniosku i kalkulacji ministerstwu, któremu podlega odbiorca, wyznaczając projektowaną wysokość ustalanej ceny. Odbiorca ze swej strony, jeżeli ma zastrzeżenia co do otrzymanej kalkulacji, powinien w tym samym terminie podać je do wiadomości swojemu ministerstwu (centralnemu zarządowi przemysłu).
2.
Ministerstwo, któremu podlega odbiorca, może w terminie 30 dni od daty otrzymania wniosku zgłosić zastrzeżenia co do proponowanej ceny, przesyłając 1 egzemplarz kalkulacji z poprawkami i uwagami do poszczególnych pozycji kalkulacyjnych. Niezgłoszenie w powyższym terminie zastrzeżenia uznaje się za dowód zaakceptowania proponowanej ceny.
3.
W przypadku niezgłoszenia zastrzeżeń przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca, lub uzgodnienia wysokości ceny Ministerstwo Górnictwa (Departament Planowania lub centralny zarząd przemysłu) przesyła do dostawcy w terminie 7 dni po upływie 14-dniowego terminu na zgłoszenie zastrzeżeń w 2 egzemplarzach decyzję o ustaleniu ceny. Dostawca zobowiązany jest przesłać natychmiast 1 egzemplarz decyzji do odbiorcy.
§  8. 6
W razie zgłoszenia przez ministerstwo, któremu podlega odbiorca, zastrzeżeń Ministerstwo Górnictwa (Departament Planowania lub centralny zarząd przemysłu), jeżeli z zastrzeżeniami się nie godzi - przesyła w terminie 14 dni od daty otrzymania zastrzeżenia akta do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Departament Kosztów i Polityki Cen), zawiadamiając o tym jednocześnie ministerstwo, któremu podlega odbiorca.
§  9.
W przypadkach określonych w § 3 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dna 24 września 1953 r. w sprawie zasad ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi, nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1953 r. Nr A-94, poz. 1304 i z 1954 r. Nr A-50, poz. 684), stosuje się bez względu na wartość całego zamówienia tryb przewidziany w § 5, z tym że w razie nieosiągnięcia porozumienia stosuje się tryb przewidziany w §§ 6, 7 i 8.
§  10.
1.
Za wyjątkowe przypadki w rozumieniu § 4 uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. uważa się:
1)
wykonywanie nietypowych skomplikowanych remontów, kiedy warunki techniczne nie pozwalają na sporządzenie kalkulacji;
2)
świadczenie robót w ramach specjalnych akcji ratowniczych.
2.
Limit należności (cenę orientacyjną) ustala się:
1)
na podstawie kalkulacji wynikowych uprzednio wykonywanych już przez dostawcę podobnych robót lub usług nietypowych;
2)
szacunkowo w oparciu o przesłanki techniczne wynikające z przybliżonej kalkulacji wstępnej.
3.
Limit należności ustala dział głównego technologa (wydział techniczny) dostawcy w porozumieniu z komórką kosztów własnych.
4.
Limit należności (cenę orientacyjną) ustala się bez względu na wartość całego zamówienia w trybie ustalonym w § 5, z tym że w razie niemożności dojścia do porozumienia stosuje się tryb przewidziany w §§ 6, 7 i 8. Ostateczne rozliczenie następuje na podstawie kalkulacji wynikowej zatwierdzonej przez Ministerstwo Górnictwa w porozumieniu z ministerstwem, któremu podlega odbiorca, jednak w wysokości nie przekraczającej uzgodnionego limitu.
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Załączniki do zarządzenie Ministra Górnictwa z dnia 31 sierpnia 1954 r. (poz. 1002).

Wzór nr 1

..........................

(dostawca)

KALKULACJA WSTĘPNA GENY JEDNOSTKOWEJ - KOSZTU WYKONANIA ZAMÓWIENIA*)

1.
Nr zlecenia zleceniodawcy ........... nr komisji dostawcy ............
2.
Nazwa i adres zleceniodawcy .............................
3.
Określenie dostawy, roboty, usługi nietypowej ...........

............................................................

............................................................

4.
Specyfikacja kosztów:
Pozycje kalkulacyjne Suma + Uwagi zleceniodawcy
^ gr ^
1. Materiały bezpośrednie (według załącznika)
2. Narzut kosztów zakupu ^ ^ ^
3. Robocizna bezpośrednia ^ ^ ^
4. Obróbka obca ^ ^ ^
5. Koszty wydziałowe % ^ ^ ^
6. Koszty ogólnofabryczne % ^ ^ ^
7. Razem koszty wytwarzania ^ ^ ^
8. Marża zysku % ^ ^ ^
9. Razem
10. Części zamienne, roboty typowe według specyfikacji
11. Ogółem ^ ^ ^
12.
Uwagi: Kalkulację niniejszą sporządzono w oparciu o:
a)
wyrób typowy ujęty w cenniku nr ..... poz. ................

..............................................................

b)
wyrób typowy ujęty w cenniku nr ..... poz. .......... przez zastosowanie dopłaty (rabatu) zł ..... do poz. ...... z powodu ........................

Kalkulację sporządził:

Data ................

(pieczęć dostawcy)

.................

(podpis)

..................

(główny księgowy)

.................

(dyrektor)

Kalkulację zatwierdził:

Data ................

(pieczęć zleceniodawcy)

.................

(podpis)

..................

(główny księgowy)

.................

(dyrektor)

*) Niepotrzebne skreślić.

Wzór nr 2

.......................

(dostawca)

SZCZEGÓŁOWE ZESTAWIENIE MATERIAŁÓW BEZPOŚREDNICH

1.
Nr kalkulacji planowej - wstępnej ..................
2.
Nazwa i adres zleceniodawcy ........................
3.
Określenie produktu, dostawy, usługi nietypowej.............................................
Lp. Określenie materiału Jednostka miara Ilość całkowita Cena jednostkowa
Wartość + Uwagi
^ ^ ^ ^ ^
gr ^
^ ^ ^ ^ ^
^ ^ ^
Razem:

Zestawił ....................................

Sprawdził ................................

Wzór nr 3

........................

(dostawca)

SZCZEGÓŁOWE ZESTAWIENIE ROBOCIZNY BEZPOŚREDNIEJ

1.
Nr kalkulacji planowej - wstępnej ..................
2.
Nazwa i adres zleceniodawcy ........................
3.
Określenie produktu, dostawy, usługi nietypowej.............................................
Lp. Określenie czynności - operacji Norma Ilość dniówek Stawka za 1 dniówkę
Wartość + Uwagi
^ ^ ^ ^ ^
gr ^
^ ^ ^ ^ ^
^ ^ ^
Razem:

Zestawił ...............................

Sprawdził .............................

Wzór nr 4

...........................

(dostawca)

ZESTAWIENIE KOSZTÓW WYDZIAŁOWYCH

1.
Nr kalkulacji planowej - wstępnej ....................
2.
Nazwa i adres zleceniodawcy ..........................
Lp. Określenie czynności Wydział Wartość robocizny bezpośredn. % narzutu
Koszty wydziałowe Uwagi
^ ^ ^ ^ ^
^ ^
Razem:

Zestawił ................................

Sprawdził .............................

Wzór nr 5

.........................

(dostawca)

ZAWIADOMIENIE Nr ...... O USTALENIU - PRZYJĘCIU LIMITU NALEŻNOŚCI

1.
Nr zlecenia zleceniodawcy .......... nr komisji dostawcy .......................
2.
Nazwa, adres zleceniodawcy ........................
3.
Nazwa, adres dostawcy .............................
4.
Określenie roboty, usługi nietypowej ..............

......................................................

......................................................

5.
Limit należności zł ....... (słownie ..............)
6.
Podstawa obliczenia limitu należności .............

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

7.
Koszt własny + marża zysku według kalkulacji wynikowej zł ......................................................

Adnotacje dostawcy

1.
Zamówienie przyjął ..............
2.
Limit określił ..................

Data ...............................

............... ..................

(dyrektor) (główny księgowy)

Adnotacje zleceniodawcy

1.
Zamówienie zlecił ...............
2.
Limit przyjął ...................

Data ...............................

............... ...................

(dyrektor) (główny księgowy)

1 § 3 zmieniony przez § 9 pkt 1 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.
2 § 4 zmieniony przez § 9 pkt 2 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.
3 § 5 zmieniony przez § 9 pkt 3 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.
4 § 6 zmieniony przez § 9 pkt 4 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.
5 § 7 zmieniony przez § 9 pkt 5 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.
6 § 8 zmieniony przez § 9 pkt 6 zarządzenia Ministra Górnictwa Węglowego z dnia 1 lipca 1955 r. (M.P.55.69.876) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.90.1002

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania cen na produkty nietypowe i usługi nietypowe wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe Ministrowi Górnictwa, świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 31/08/1954
Data ogłoszenia: 29/09/1954
Data wejścia w życie: 29/09/1954