Skład, organizacja i postępowanie komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 30 października 1954 r.
w sprawie składu, organizacji i postępowania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.

Na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie powołania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. U. Nr 48, poz. 230) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Sieć komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (KIZ) określa załącznik do zarządzenia.
2.
Wojewódzkie komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (wojewódzkie KIZ) obejmują swoim działaniem obszar województwa, przy czym wojewódzka KIZ w m. st. Warszawie obejmuje sprawy z terenu m. st. Warszawy i województwa warszawskiego, a wojewódzka KIZ w m. Łodzi obejmuje sprawy z terenu m. Łodzi i województwa łódzkiego.
§  2.
1.
W skład obwodowej komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (obwodowa KIZ) wchodzi:
1)
dwóch lekarzy - internista i chirurg;
2)
przedstawiciel Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Przy rozpoznawaniu spraw, o których mowa w § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie powołania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. U. Nr 48, poz. 230), w skład komisji wchodzi dodatkowo dwóch przedstawicieli prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
§  3.
W skład wojewódzkiej KIZ wchodzi:
1)
dwóch lekarzy: internista i chirurg;
2)
lekarz delegowany przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej;
3)
przedstawiciel Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
4)
przedstawiciel wojewódzkiej rady związków zawodowych.
§  4.
1.
Przewodniczących obwodowych i wojewódzkich KIZ powołuje Minister Pracy i Opieki Społecznej spośród członków KIZ na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzgodniony z wydziałem zdrowia właściwego prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
2.
Członków-lekarzy (§ 2 pkt 1 i § 3 pkt 1) powołuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych w porozumieniu z wydziałem zdrowia właściwego prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
§  5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz wojewódzka rada związków zawodowych wyznaczają zastępców swych przedstawicieli do KIZ, którzy biorą udział w posiedzeniach KIZ w razie nieobecności przedstawiciela.
§  6.
Skierowanie do zbadania przez KIZ wydają dla osób uprawnionych do zaopatrzenia na podstawie przepisów:
1)
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
2)
o zaopatrzeniu emerytalnym generałów (admirałów), oficerów zawodowych, podoficerów nadterminowych i ich rodzin - właściwe organy wojskowe;
3)
o zaopatrzeniu inwalidów wojskowych i ich rodzin - prezydia wojewódzkich rad narodowych;
4) 1
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych - właściwe organy kolejowe.
§  7.
1.
KIZ dokonuje badania lekarskiego sama, a w razie potrzeby zarządza umieszczenie osoby badanej w szpitalu w celu dokonania obserwacji szpitalnej, przeprowadzenia dodatkowych badań pomocniczych lub badań przez lekarzy specjalistów oraz badanie na miejscu warunków, w jakich osoba badana pracuje w zakładzie pracy.
2.
Przy rozpoznawaniu spraw KIZ może w razie potrzeby powoływać rzeczoznawców.
§  8.
1.
W razie niemożności stawienia się osoby wezwanej do badania przed KIZ z powodu długotrwałego stanu choroby obłożnej KIZ deleguje do chorego jednego ze swych członków - lekarzy lub innego lekarza w celu zbadania chorego i orzeka na podstawie wyników badania przez tego lekarza.
2.
KIZ może orzec o istnieniu inwalidztwa również bez badania chorego (ust. 1), jeżeli posiadane przez nią dowody leczenia zawierają wszystkie dane potrzebne do ustalenia inwalidztwa.
§  9.
Obwodowe KIZ mogą:
1)
przeprowadzać badania prawidłowości zatrudnienia i warunków pracy inwalidów w zakładach pracy;
2)
współdziałać przy przywracaniu inwalidom zdolności do pracy (leczenie, protezowanie, szkolenie).
§  10.
1.
KIZ wydają orzeczenia większością głosów. W razie równości głosów przeważa głos przewodniczącego.
2.
Orzeczenia KIZ powinny zawierać uzasadnienie i podpisy wszystkich członków.
3.
Przegłosowany członek KIZ ma prawo złożenia na piśmie zdania odrębnego wraz z uzasadnieniem.
§  11.
1.
Z posiedzenia KIZ spisuje się protokół według ustalonego wzoru.
2.
Po dokonaniu badania KIZ zwraca akta sprawy do organu, który wydał skierowanie do zbadania.
§  12.
1.
O wyniku badania należy zawiadomić osobę zbadaną bądź jej opiekuna lub kuratora przez wydanie badanemu lub jego opiekunowi bądź kuratorowi orzeczenia według ustalonego wzoru. Wydane orzeczenie powinno zawierać pouczenie o sposobie odwołania się.
2.
Odwołanie od orzeczenia obwodowej KIZ można wnosić za pośrednictwem obwodowej KIZ ustnie do protokołu po ogłoszeniu orzeczenia lub pisemnie za pośrednictwem oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo innego organu przyznającego zaopatrzenia.
§  13.
1.
Wydatki osobowe i rzeczowe na utrzymanie KIZ pokrywa właściwy oddział wojewódzki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Społeczne zakłady służby zdrowia, przy których działają KIZ, obowiązane są udzielać im odpowiednich pomieszczeń oraz niezbędnego sprzętu medycznego i gospodarczego.
3.
KIZ mają prawo korzystania z urządzeń pomocniczo-rozpoznawczych społecznych zakładów służby zdrowia, w których pomieszczeniach działają.
4.
Wzory używanych przez KIZ formularzy ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
§  14.
Przepisy §§ 39 i 43 zarządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 1 lipca 1954 r. w sprawie wykonania dekretu o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Monitor Polski Nr A-70, poz. 874) mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed KIZ.
§  15.
Minister Pracy i Opieki Społecznej może na podstawie opinii Ministra Zdrowia zezwolić na działalność KIZ w zmniejszonym składzie lekarskim na okres przejściowy nie przekraczający 1 roku.
§  16.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 listopada 1954 r. z tym zastrzeżeniem, że do terminu, który oznaczy Minister Pracy i Opieki Społecznej, zamiast lekarza delegowanego przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej w myśl § 3 pkt 1 w skład wojewódzkiej KIZ wchodzi lekarz delegowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej: St. Zawadzki

ZAŁĄCZNIK 

SIEĆ KOMISJI LEKARSKICH DO SPRAW INWALIDZTWA I ZATRUDNIENIA

Lp. Województwo Komisje lekarskie
obwodowe wojewódzkie
siedziba ilość siedziba ilość
1 m. st. Warszawa i warszawskie Warszawa 7 Warszawa 2
2 m. Łódź i łódzkie Łódź 8 Łódź 2
3 białostockie Białystok 1 Białystok 1
4 bydgoskie Bydgoszcz 2 Bydgoszcz 1
5 " Grudziądz 1
6 " Inowrocław 1
7 " Toruń 2
8 gdańskie Gdańsk 2 Gdańsk 1
9 " Gdynia 1
10 " Tczew 1
11 kieleckie Kielce 1 Kielce 1
12 " Radom 1
13 koszalińskie Słupsk 1 Słupsk 1
14 " Szczecinek 1
15 krakowskie Kraków 4 Kraków 1
16 " Tarnów 1
17 " Chrzanów 1
18 lubelskie Lublin 2 Lublin 1
19 olsztyńskie Olsztyn 1 Olsztyn 1
20 opolskie Opole 2 Opole 1
21 " Nysa 1
22 poznańskie Poznań 9 Poznań 2
23 " Ostrów Wlkp. 1
24 rzeszowskie Rzeszów 1 Rzeszów 1
25 stalinogrodzkie Bielsko-Biała 2
26 " Bytom 2
27 " Chorzów 4 Chorzów 4
28 " Cieszyn 1
29 " Częstochowa 2
30 " Gliwice 1
31 " Lubliniec 1
32 " Pszczyna 1
33 " Rybnik 2
34 " Sosnowiec 3
35 " Stalinogród 3
36 " Tarnowskie Góry 1
37 " Zabrze 2
38 szczecińskie Szczecin 2 Szczecin 1
39 wrocławskie Wrocław 3 Wrocław 1
40 " Legnica 1
41 " Wałbrzych 4 Wałbrzych 1
42 zielonogórskie Zielona Góra 1 Zielona Góra 1
1 § 6 pkt 4 dodany przez § 1 zarządzenia z dnia 31 marca 1955 r. (M.P.55.33.315) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 1 stycznia 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.109.1501

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Skład, organizacja i postępowanie komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia.
Data aktu: 30/10/1954
Data ogłoszenia: 20/11/1954
Data wejścia w życie: 01/11/1954, 20/11/1954