Rozwój sieci fachowych bibliotek zakładowych.
UCHWAŁA NR 697PREZYDIUM RZĄDUz dnia 24 września 1953 r.w sprawie rozwoju sieci fachowych bibliotek zakładowych.
W celu zapewnienia należytej organizacji i prawidłowej działalności bibliotek fachowych w zakładach pracy Prezydium Rządu uchwala, co następuje:
§ 1.
1.
Fachową bibliotekę zakładową powinny posiadać: 1)
zakłady pracy zatrudniające ponad 100 pracowników, które ze względu na charakter pracy wymagają posiadania bibliotek:a)
podległe Ministrom:Budownictwa Miast i Osiedli,
Budownictwa Przemysłowego,
Energetyki,
Finansów,
Gospodarki Komunalnej,
Górnictwa,
Hutnictwa,
Kolei,
Leśnictwa,
Państwowych Gospodarstw Rolnych,
Poczt i Telegrafów,
Przemysłu Chemicznego,
Przemysłu Drobnego i Rzemiosła,
Przemysłu Drzewnego i Papierniczego,
Przemysłu Lekkiego,
Przemysłu Maszynowego,
Przemysłu Materiałów Budowlanych,
Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego,
Przemysłu Rolnego i Spożywczego,
Rolnictwa,
Transportu Drogowego i Lotniczego,
Zdrowia,
Żeglugi,
b)
objęte działalnością:Centralnego Urzędu Geologii,
Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii,
Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa,
2)
zakłady przemysłowe zatrudniające ponad 100 pracowników, podległe innym ministrom (kierownikom centralnych urzędów); 3)
placówki naukowo-badawcze,biura konstrukcyjne,
biura projektów,
centralne laboratoria oraz
zakłady pracy posiadające działy konstrukcyjne, projektowe, laboratoria lub placówki o charakterze badawczym.
2.
Przez pojęcie "zakłady pracy", używane w niniejszej uchwale, należy rozumieć przedsiębiorstwa państwowe, zakłady działające według zasad wewnętrznego pełnego i ograniczonego rozrachunku gospodarczego, instytuty naukowo-badawcze i centralne laboratoria, centralne zarządy i jednostki równorzędne oraz zarządy centralne ministerstw i urzędów centralnych.3.
Nie należy tworzyć biblioteki fachowej w zakładzie pracy w przypadku, gdy zakład ten może korzystać z innej biblioteki, istniejącej w pobliżu i posiadającej literaturę z zakresu interesującego dany zakład pracy.4.
Wszystkie biblioteki fachowe danego resortu tworzą sieć biblioteczną, powiązaną funkcjonalnie w zakresie instruktażu, planowego uzupełniania i wymiany zbiorów bibliotecznych oraz wymiany usług. Właściwy minister ustala w porozumieniu z Ministrem Kultury i Sztuki plan organizacji sieci bibliotek fachowych resortu, dając pierwszeństwo przy wyborze zakładów pracy posiadających biblioteki fachowe zakładom większym lub ważnym dla gospodarki narodowej. Zależnie od rozmieszczenia terytorialnego i zadań zakładów danego resortu plan organizacji sieci określi obowiązki poszczególnych bibliotek w stosunku do innych bibliotek sieci oraz do zakładów nie posiadających bibliotek fachowych.5.
W skład biblioteki fachowej powinny wejść wyodrębnione dotychczas biblioteki klubów techniki i racjonalizacji oraz podręczne księgozbiory i wszystkie inne książki i czasopisma fachowe, znajdujące się w poszczególnych działach zakładu pracy, z wyjątkiem literatury pięknej oraz księgozbiorów będących w administracji związków zawodowych i instytucji społecznych.6.
Zadaniem bibliotek fachowych jest: 1)
zaspokajanie potrzeb pracowników w zakresie literatury fachowej wiążącej się z zadaniami produkcyjnymi i technicznymi danego zakładu, a w szczególności literatury potrzebnej do:a)
kierowania i planowania prac produkcyjnych,b)
rozwijania ruchu racjonalizatorskiego i wynalazczości,c)
doskonalenia zawodowego ogółu pracowników; 2)
zaspokajanie potrzeb w zakresie literatury społeczno-politycznej niezbędnej, dla zrozumienia powiązań między zagadnieniami produkcyjnymi a polityczno-gospodarczymi; 3)
propagowanie czytelnictwa literatury technicznej; 4)
pomoc dla pracowników zakładu, zwłaszcza dla pracowników fizycznych, w doborze lektury i jej studiowaniu; 5)
ścisła współpraca z bibliotekami związków zawodowych i organizacji społecznych obsługującymi pracowników zakładu pracy i w miarę miejscowych możliwości - łączenie ich wspólnym lokalem i wspólną obsługą z biblioteką fachową zakładu pracy.7.
Przy bibliotekach fachowych powinny być zorganizowane w miarę potrzeb i możliwości czytelnie.§ 2.
1.
Biblioteki fachowe powinny w miarę potrzeby spełniać funkcje punktów dokumentacyjnych, informujących o wydawnictwach naukowo-technicznych z zakresu interesującego zakład oraz pośredniczących w otrzymaniu tych wydawnictw.2.
Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustali szczegółowy zakres działania punktów dokumentacyjnych oraz zakres współpracy tych punktów z działowymi ośrodkami dokumentacji naukowo-technicznej, istniejącymi w instytutach naukowo-badawczych, oraz z Centralnym Instytutem Dokumentacji Naukowo-Technicznej.3.
Właściwi ministrowie (kierownicy centralnych urzędów) ustalą wykaz zakładów, w których powinny być zorganizowane punkty dokumentacyjne.§ 3.
1.
Fachowa biblioteka powinna pozostawać pod stałą opieką kierownika zakładu pracy lub jego zastępcy bądź osoby wyznaczonej przez kierownika zakładu, zwanych opiekunem biblioteki.2.
W zakładach pracy posiadających księgozbiory liczące powyżej 500 tomów powinna być powołana przez kierownika zakładu pracy komisja biblioteczna, w skład której wchodzić powinni: kierownik zakładu pracy (jego zastępca) lub osoba przez niego wyznaczona, przedstawiciele rady zakładowej, zakładowego klubu techniki i racjonalizacji oraz przedstawiciele zakładowej komórki Naczelnej Organizacji Technicznej, kierownik komórki szkolenia zawodowego i kierownik danej biblioteki fachowej.3.
Do obowiązków opiekuna biblioteki (komisji bibliotecznej) należy: 1)
czuwanie nad działalnością i rozwojem biblioteki; 2)
krzewienie czytelnictwa literatury fachowej wśród pracowników zakładu pracy, organizowanie dyskusji nad książką, spotkań z autorami i wydawcami itp.; 3)
organizowanie współpracy biblioteki fachowej z innymi bibliotekami obsługującymi pracowników zakładu pracy; 4)
rozpatrywanie i opiniowanie planów pracy, planów uzupełniania zbiorów bibliotecznych, preliminarzy budżetowych, sprawozdań biblioteki itp.; 5)
pomoc w zapewnieniu potrzebnych kredytów, odpowiedniego lokalu, urządzeń wnętrza i pomocy bibliotecznych.§ 4.
1.
Biblioteki fachowe powinny być obsługiwane przez personel posiadający przeszkolenie bibliotekarskie.2.
Wytyczne w sprawie obsady osobowej bibliotek fachowych oraz kwalifikacji pracowników bibliotek ustali Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministrem Kultury i Sztuki i Prezesem Państwowej Komisji Etatów.3.
Centralny Instytut Dokumentacji Naukowo-Technicznej opracuje i uzgodni z Ministerstwem Kultury i Sztuki programy kursowego i zaocznego szkolenia bibliotekarzy dla fachowych bibliotek w zakładach pracy oraz przeprowadzi odpowiednie kursy, z tym że do końca 1954 r. powinno być przeszkolonych co najmniej 1.000 osób.§ 5.
Kierownicy zakładów pracy zapewnią odpowiednie, w miarę możliwości oddzielne pomieszczenia dla bibliotek fachowych oraz wyposażenie tychże bibliotek w potrzebny sprzęt.§ 6.
1.
Kierownicy zakładów pracy i jednostek nadrzędnych zapewnią odpowiednie środki finansowe na zakup i abonowanie literatury fachowej, jej biblioteczne opracowanie i konserwację (oprawa, druki, formularze biblioteczne itp.). Środki te mają być udzielone w zależności od potrzeb zakładu pracy i powinny w zasadzie wynosić: 1)
do 25 zł rocznie na 1 pracownika przy ilości zatrudnionych do 200 osób; 2)
do 20 zł rocznie na 1 pracownika przy ilości zatrudnionych od 201 do 500 osób; 3)
do 15 zł rocznie na 1 pracownika przy ilości zatrudnionych od 501 do 1.000 osób; 4)
do 12 zł rocznie na 1 pracownika przy ilości zatrudnionych od 1.001 do 2.000 osób; 5)
do 10 zł rocznie na 1 pracownika przy ilości zatrudnionych ponad 2.000 osób.2.
W zakładach pracy posiadających większe laboratoria, biura konstrukcyjne lub placówki o charakterze naukowo-badawczym oraz w centralnych laboratoriach, biurach projektów, biurach konstrukcyjnych będących przedsiębiorstwami państwowymi, instytutach naukowo-badawczych, zarządach centralnych ministerstw i centralnych zarządach branżowych środki finansowe na prowadzenie bibliotek fachowych powinny być ustalane w wysokości zabezpieczającej faktyczne potrzeby zakładu, niezależnie od norm finansowych określonych w ust. 1.3.
Właściwi ministrowie ustalą, które zakłady pracy mają prawo otrzymywania podwyższonych środków finansowych na prowadzenie bibliotek fachowych, oraz określą wysokość środków finansowych na prowadzenie bibliotek fachowych dla każdego z tych zakładów.4.
Finansowanie bibliotek fachowych w zakładach pracy będących na rozrachunku gospodarczym odbywać się będzie przez umieszczenie odpowiednich sum w planach kosztów.§ 7.
1.
Właściwi ministrowie zarządzą zorganizowanie do końca marca 1954 r. głównych bibliotek branżowych we wszystkich ważniejszych branżach.2.
Każda z głównych bibliotek branżowych powinna być zorganizowana w oparciu o jedną z istniejących bibliotek fachowych.3.
Właściwi ministrowie w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz Ministrem Kultury i Sztuki ustalą, dla których gałęzi gospodarki mają być utworzone główne biblioteki branżowe.4.
Główne biblioteki branżowe powinny skupiać literaturę w możliwie najpełniejszym asortymencie, obejmującym zakres działania danej gałęzi gospodarki narodowej, uwzględniając potrzeby i zainteresowania zarówno inżynierów, techników i majstrów, jak również robotników wykwalifikowanych i uczących się zawodu. Do zakresu działania głównych bibliotek branżowych należy również: 1)
instruowanie pracowników i opiekunów bibliotek oraz komisji bibliotecznych; 2)
udzielanie pomocy bibliotekom fachowym swej branży przez wypożyczanie w miarę możliwości książek i czasopism; 3)
dostarczanie fotokopii i mikrofilmów; 4)
wskazywanie zalecanej literatury i wydawanie katalogów literatury zalecanej.5.
Główne biblioteki branżowe mogą być na wniosek właściwego resortu uznane za naukowe w trybie art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 39).6.
Zasady organizacji głównych bibliotek branżowych oraz ramowy regulamin pracy opracuje Państwowa Komisja Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Sztuki.7.
Komisje biblioteczne (§ 3 ust. 2) w głównych bibliotekach branżowych powołuje właściwy minister.§ 8.
1.
Ogólny nadzór nad działalnością bibliotek w resorcie sprawuje departament techniki lub komórka organizacyjna ministerstwa o analogicznym zakresie działania. Do wykonania nadzoru powinna być utworzona komórka organizacyjna z obsadą odpowiadającą potrzebom danego resortu.2.
Nadzór nad działalnością bibliotek fachowych w jednostkach organizacyjnych podporządkowanych centralnym zarządom lub jednostkom równorzędnym sprawuje dział technologiczny centralnego zarządu (jednostki równorzędnej) lub inny dział o analogicznym zakresie działania.3.
Do obowiązków jednostek sprawujących nadzór nad działalnością bibliotek, wymienionych w ust. 1 i 2, należy również współpraca z przedsiębiorstwami kolportażu i zbytu czasopism i książek w dziedzinie zaopatrzenia podległych jednostek w literaturę fachową, a w szczególności kontrola i akceptacja zamówień na książki i czasopisma zagraniczne oraz współpraca z radami czytelnictwa.§ 9.
1.
Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego utworzy w ramach Centralnego Instytutu Dokumentacji Naukowo-Technicznej Centralną Bibliotekę Techniczną.2.
Centralna Biblioteka Techniczna powinna posiadać oddziały w większych ośrodkach przemysłowych.3.
Księgozbiory Centralnej Biblioteki Technicznej i jej oddziałów należy oprzeć o bibliotekę Centralnego Instytutu Dokumentacji Naukowo-Technicznej oraz włączyć do nich książki techniczne z innych bibliotek fachowych, mało wykorzystane lub nieprzydatne dla danego zakładu pracy, przy którym biblioteka fachowa istnieje.4.
Do zakresu działania Centralnej Biblioteki Technicznej należy współpraca z głównymi bibliotekami branżowymi oraz innymi bibliotekami naukowo-technicznymi i fachowymi, w szczególności: 1)
pomoc organizacyjna; 2)
instruktaż; 3)
koordynacja działalności; 4)
udostępnianie zbiorów bibliotecznych; 5)
organizacja wypożyczań międzybibliotecznych oraz 6)
prowadzenie centralnej ewidencji zbiorów i współpraca z zainteresowanymi instytucjami w zakresie obsługi dokumentacyjnej.5.
Do czasu zorganizowania Centralnej Biblioteki Technicznej funkcje jej, określone w ust. 4, pełnić będzie Centralny Instytut Dokumentacji Naukowo-Technicznej.§ 10.
Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zapewni powstanie do końca 1954 r. księgozbioru z zakresu techniki w publicznych bibliotekach wojewódzkich lub miejskich, położonych w ważniejszych ośrodkach przemysłowych.§ 11.
Ministrowie oraz kierownicy centralnych urzędów, nie wymienieni w § 1 ust. 1, wydadzą zarządzenia w sprawie rozwoju bibliotek fachowych w podległych im jednostkach.§ 12.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrowi Finansów oraz właściwym ministrom i kierownikom centralnych urzędów.§ 13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.Metryka aktu
| Identyfikator: | M.P.1953.A-94.1306 |
| Rodzaj: | uchwała |
| Tytuł: | Rozwój sieci fachowych bibliotek zakładowych. |
| Data aktu: | 1953-09-24 |
| Data ogłoszenia: | 1953-10-16 |
| Data wejścia w życie: | 1953-10-16 |