Wykładnia przepisu § 5 rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy dewizowej.

OKÓLNIK
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 11 maja 1953 r.
w przedmiocie wykładni przepisu § 5 rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy dewizowej.

Na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133) wyjaśnia się, co następuje:
Przepis § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej (Dz. U. Nr 21, poz. 137) ustala zasadę, iż:

"Umów o przechowanie wartości dewizowych - z wyjątkiem umów depozytu nieprawidłowego - nie uważa się za umowy, w wyniku których następuje lub ma nastąpić przeniesienie posiadania (art. 4)".

Przytoczony przepis wyłącza umowy o przechowanie (o depozyt prawidłowy) wartości dewizowych spod pojęcia "obrotu wartościami dewizowymi" ustalonego przepisem art. 4 ustawy dewizowej i w konsekwencji wyłącza je spod ograniczeń tego obrotu.

Wyjaśnia się, że przepis ten dotyczy tylko umów o przechowanie wartości dewizowych posiadanych z zachowaniem przepisów dewizowych (legalnie).

Przepisy ustawy dewizowej normują nie tylko obrót wartościami dewizowymi, lecz również zagadnienie samego posiadania wartości dewizowych, ustalając, w jakich przypadkach jest ono zabronione, w jakich zaś prawnie dopuszczalne.

W szczególności art. 20 ustawy dewizowej generalnie zabrania posiadania bez zezwolenia dewizowego zagranicznych środków płatniczych, tj. pieniędzy mających za granicą obieg ustawowy (banknotów i monet), zagranicznych znaków pieniężnych papierowych (banknotów nie mających obiegu ustawowego, lecz ustawowo wymienialnych, oraz biletów skarbowych), jak również opiewających na walutę obcą weksli, czeków, asygnat kasowych, akredytyw, poleceń wypłaty i przekazów, a nadto złota i platyny w postaci innej niż wyroby użytkowe. Poza przypadkami posiadania na podstawie zezwolenia dewizowego przepis tego artykułu przewiduje możność posiadania wymienionych wartości dewizowych tylko wówczas, gdy dopuszcza to poszczególny przepis prawa dewizowego. Dopuszczalność posiadania przewiduje rozporządzenie w sprawie wykonania ustawy dewizowej, jednak tylko czasowego, a mianowicie: dla cudzoziemców dewizowych przez okres 4 miesięcy co do przywiezionych przez nich do kraju wartości dewizowych (§ 29) oraz dla krajowców dewizowych przez okres 7 dni od dnia przywozu tych wartości z zagranicy lub otrzymania ich w kraju (§ 33).

Z założeń i intencji powołanych przepisów art. 4 i 20 oraz innych przepisów ustawy dewizowej wynika, iż przedmiotem prawnie dozwolonego obrotu mogą być tylko wartości dewizowe posiadane zgodnie z tymi przepisami (legalnie).

W konsekwencji też przepis § 5 rozporządzenia, jako przepis wykonawczy, wyłącza spod ograniczeń dewizowych tylko te umowy o przechowanie wartości dewizowych, w których oddający wartości dewizowe do depozytu prawidłowego posiada je legalnie.

W rezultacie tego stanu prawnego, a w szczególności wobec generalnego zakazu posiadania, przewidzianego w art. 20 ustawy, przyjmujący na przechowanie zagraniczne środki płatnicze i złoto lub platynę w postaci nie stanowiącej wyrobu użytkowego nie jest zwolniony przepisem § 5 rozporządzenia wykonawczego od obowiązku upewnienia się, że oddający na przechowanie jest ich legalnym posiadaczem. Dlatego też przechowawca, który nie dopełniając tego obowiązku powołuje się na przepis § 5 rozporządzenia jako na podstawę zaniechania dopełnienia obowiązku, nie może być uznany za działającego w dobrej wierze.

Ponieważ przepisom rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy dewizowej nie została nadana moc wsteczna, przepis § 5 ma zastosowanie w ogólności tylko do umów o przechowanie, zawieranych po dniu wejścia w życie rozporządzenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-49.562

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Wykładnia przepisu § 5 rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy dewizowej.
Data aktu: 11/05/1953
Data ogłoszenia: 22/05/1953
Data wejścia w życie: 05/06/1953