Zasady bankowej kontroli płac w uspołecznionych gospodarstwach i przedsiębiorstwach rolnych działających według zasad rozrachunku gospodarczego.

UCHWAŁA NR 295
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 18 kwietnia 1953 r.
w sprawie zasad bankowej kontroli płac w uspołecznionych gospodarstwach i przedsiębiorstwach rolnych działających według zasad rozrachunku gospodarczego.

Ustala się następujące zasady bankowej kontroli płac w uspołecznionych gospodarstwach i przedsiębiorstwach rolnych na rozrachunku gospodarczym.
§  1.
1.
Wszystkie uspołecznione gospodarstwa i przedsiębiorstwa rolne, działające według zasad rozrachunku gospodarczego, powinny składać zatwierdzone zgodnie z uchwałą nr 53 Prezydium Rządu z dnia 10 stycznia 1953 r. w sprawie wzmocnienia kontroli funduszu płac w gospodarce socjalistycznej (Monitor Polski Nr A-15, poz. 210) plany funduszu płac w terenowo właściwym oddziale banku, w którym posiadają rachunek rozliczeniowy.
2.
Niezłożenie planu funduszu płac w terminie powoduje utratę w całości lub w części premii, należnej dyrektorowi (kierownikowi) przedsiębiorstwa, głównemu (starszemu) księgowemu oraz pracownikom odpowiedzialnym za sporządzenie planu.
3.
Decyzję o utracie w całości lub w części premii wydaje kierownik instytucji nadrzędnej nad zakładem pracy na wniosek kierownika oddziału banku kontrolującego.
§  2.
1.
Banki sprawują kontrolę płac na podstawie:
1)
zatwierdzonego planu funduszu płac;
2)
oświadczenia jednostki kontrolowanej, stwierdzającego w odniesieniu do robotników dane dotyczące planu funduszu płac oraz stopnia jego wykonania, a podpisanego przez kierownika zakładu i głównego (starszego) księgowego;
3)
oświadczenia jednostki kontrolowanej, stwierdzającego w odniesieniu do pracowników inżynieryjno-technicznych i administracyjno-biurowych stopień wykonania planowych zadań oraz dane dotyczące planu funduszu płac i jego wykonania, a podpisanego przez kierownika zakładu i głównego (starszego) księgowego.
2.
Banki upoważnione są do sprawdzania prawidłowości i rzetelności przedkładanych dokumentów, jak również badania przyczyn ewentualnych uchybień w zakresie wypłacanych wynagrodzeń.
§  3.
1.
Wydanie przez bank jednostkom kontrolowanym do ostatecznego rozliczenia środków płatniczych na wypłaty wynagrodzeń robotników może nastąpić na podstawie oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, do wysokości planowanego funduszu płac na dany okres.
2.
Wydanie przez bank jednostkom kontrolowanym środków płatniczych na wypłatę części wynagrodzeń pracowników inżynieryjno-technicznych i administracyjno-biurowych, niezależnej od stopnia wykonania zadań produkcyjnych, może nastąpić na podstawie oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jedynie do planowanej wysokości tej części funduszu płac. Wypłata części funduszu płac zależnej od wykonania zadań, tj. premii, następuje do planowanej wysokości na podstawie oświadczenia stwierdzającego wykonanie zadania (§ 2 ust. 1 pkt 3).
3.
Jeżeli zapotrzebowane do wypłaty środki na płace przewyższają wysokość środków wynikających z wyliczenia zgodnie z ust. 1 i 2, wówczas wypłaty zapotrzebowanych środków dokonywane być mogą:
1)
w przypadku gdy przekroczenie znajduje pokrycie w nie wykorzystanym funduszu płac poprzedniego miesiąca danego kwartału - na podstawie decyzji dyrektora bądź kierownika oddziału banku;
2)
w przypadku pierwszego przekroczenia miesięcznego funduszu płac, które nie znajduje pokrycia w nie wykorzystanym funduszu płac poprzedniego miesiąca danego kwartału - na podstawie decyzji dyrektora bezpośredniej jednostki nadrzędnej;
3)
w przypadku następnych przekroczeń miesięcznego funduszu płac w danym kwartale lub przekroczenia kwartalnego funduszu płac - za zgodą właściwego ministra.
§  4.
Brak dowodu stwierdzającego zgodę właściwego ministra w przypadku określonym w § 3 ust. 3 pkt 3 powoduje odmowę wypłaty, o czym oddział banku zawiadamia natychmiast telegraficznie centralę banku, która z kolei zawiadamia bezzwłocznie właściwego ministra.
§  5.
1.
Właściwi ministrowie mogą zezwalać na wypłatę środków na pokrycie przekroczeń wymienionych w § 3 ust. 3 pkt 3.
2.
Zezwolenie polecające wypłatę na pokrycie przekroczeń funduszu płac, o którym mowa w ust. 1, może być:
1)
ostateczne, tzn. legalizujące stwierdzone przekroczenie;
2)
przejściowe, tzn. odraczające jednorazowo do następnego terminu wypłaty sankcję bankową wstrzymania części wynagrodzenia stanowiącej przekroczenie funduszu płac w danym kwartale.
3.
Zezwolenia ostateczne legalizujące przekroczenia właściwi ministrowie przesyłają do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, podając w uzasadnieniu decyzji przyczyny stwierdzonego przekroczenia oraz środki zmierzające do likwidacji dalszych przekroczeń. Zezwolenie ostateczne może być udzielone przez właściwego ministra tylko pod warunkiem pokrycia - w ramach ogólnego planu - funduszu płac resortu na dany kwartał. W przypadku gdy przekroczenie nie mieści się w granicach kwartalnego planu funduszu płac, zezwolenie ostateczne wymaga zgody resortowego wiceprezesa Rady Ministrów.
4.
Odpis wymienionego w ust. 3 zezwolenia ostatecznie legalizującego przekroczenie właściwi ministrowie przesyłają do banku kontrolującego. Odpis ten stanowi dla banku podstawę do wydania środków płatniczych na pokrycie zalegalizowanej kwoty przekroczenia funduszu płac.
5.
Zobowiązuje się właściwych ministrów, o ile wydali bankowi zezwolenie przejściowe (ust. 2 pkt 2), aby przesłali w terminie przed następcą wypłatą zezwolenie ostateczne legalizujące przekroczenia funduszu płac w trybie podanym w ust. 3 i 4.
6.
Nieprzesłanie przed następną wypłatą zezwolenia ostatecznego legalizującego przekroczenia do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego a odpisu do banku kontrolującego zobowiązuje bank do potrącenia przy następnej wypłacie poborów kwoty nie zalegalizowanej.
§  6.
Bank obowiązany jest do dokonania wypłat na płace jedynie w terminach wypłat, ustalonych obowiązującymi przepisami.
§  7.
Właściwi ministrowie mogą przenieść udzielone im w niniejszej uchwale uprawnienia jedynie na podsekretarzy stanu.
§  8.
Tryb postępowania przy wykonywaniu bankowej kontroli płac, ustanowionej niniejszą uchwałą, ustali instrukcja wydana przez Bank Rolny. Instrukcja ta podlega zatwierdzeniu przez Ministra Finansów.
§  9.
Wykonanie uchwały porucza się Ministrowi Finansów oraz Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
§  10.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1953 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-41.495

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady bankowej kontroli płac w uspołecznionych gospodarstwach i przedsiębiorstwach rolnych działających według zasad rozrachunku gospodarczego.
Data aktu: 18/04/1953
Data ogłoszenia: 09/05/1953
Data wejścia w życie: 01/07/1953