Udzielanie przez banki specjalne zaliczek ze środków inwestycyjnych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 6 listopada 1952 r.
w sprawie udzielania przez banki specjalne zaliczek ze środków inwestycyjnych.

Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 8 i 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. z 1950 r. Nr 22, poz. 188 i z 1951 r. Nr 25, poz. 185) zarządza się, co następuje:
§  1.
Banki specjalne mogą udzielać inwestorom zaliczek ze środków inwestycyjnych na:
1)
zakupy dóbr inwestycyjnych, dokonywane na wolnym rynku lub okazyjnie pod, warunkiem, że rodzaj zakupionego przedmiotu uzasadnia ten system zakupu (np. zakup inwentarza żywego i martwego, muzealiów, pomocy naukowych, narzędzi i sprzętów lekarskich, technicznych, materiału siewnego jak i sadzonek drzew, krzewów, wikliny itp. oraz zakup środków transportowych, jak wozy, uprząż);
2)
roboty specjalne wykonywane systemem gospodarczym (np. roboty rolne i leśne, obejmujące melioracje gruntów, urządzenia stawowe, likwidacje odłogów, kultury specjalne itp.) oraz na roboty związane z akcją zapobiegawczą lub likwidacją szkód w przypadku klęsk żywiołowych;

koszty transportu kolejowego, drogowego, wodnego i powietrznego, załadunek i wyładunek towarów, listy przewozowe i inne opłaty związane z transportem towarów podlegających pokryciu bezpośrednio ze środków inwestycyjnych;

4)
dokonywanie przedpłat na poczet dostawy, roboty lub usługi inwestycyjnej, jeżeli zgodnie z obowiązującymi przepisami inwestor jest obowiązany lub uprawniony do jej dokonania.
§  2.
1.
Zaliczki, o których mowa w § 1 pkt 1, mogą być udzielane inwestorom będącym jednostkami na rozrachunku gospodarczym, jednostkom, zakładom i przedsiębiorstwom budżetowym, organizacjom politycznym, społecznym i zawodowym, centralom spółdzielczym, związkom spółdzielczym i spółdzielniom, spółdzielniom produkcyjnym i ich członkom oraz innym osobom fizycznym i prawnym prawa prywatnego na podstawie wniosku inwestora, pod warunkiem posiadania przez niego generalnego lub indywidualnego zezwolenia inwestora centralnego na dokonywanie zakupów na wolnym rynku lub okazyjnie. Zezwolenia inwestorów centralnych na dokonywanie tego rodzaju zakupów mogą być udzielane w granicach i na podstawie ogólnych przepisów o dostawach, robotach i usługach.
2.
Zaliczki te, udzielane jednostkom, działającym na rozrachunku gospodarczym, mogą być realizowane w formie akredytyw, wystawionych przez bank specjalny na bank finansujący eksploatację zaliczkobiorcy. Zaliczki udzielane jednostkom, zakładom i przedsiębiorstwom budżetowym, organizacjom politycznym, społecznym i zawodowym oraz osobom prawnym prawa prywatnego mogą być realizowane w formie akredytywy na bank finansujący ich działalność. Zaliczki udzielane spółdzielniom produkcyjnym i ich członkom oraz indywidualnym rolnikom lub innym osobom fizycznym mogą być wypłacane gotówką przez banki specjalne. Akredytywy mogą być realizowane częściowo. Zaliczki na zakupy na wolnym rynku, dokonywane w punktach detalicznych handlu uspołecznionego, mogą być realizowane również w formie czeków rozrachunkowych, wystawionych na bank finansujący inwestora.
§  3.
Zaliczki, o których mowa w § 1 pkt 2, mogą być udzielane tylko drobnym rolnikom na ich wniosek, zgłoszony do banku specjalnego, zawierający uzasadnienie potrzeby udzielenia zaliczki i jej wysokości. Bank specjalny udziela zaliczki po przeanalizowaniu wniosku inwestora co do potrzeby gospodarczej udzielenia zaliczki i jej wysokości. Zaliczki są wypłacane inwestorowi gotówką przez bank specjalny.
§  4.
1.
Zaliczki, o których mowa w § 1 pkt 3, mogą być udzielane inwestorom wymienionym w § 2 ust. 1 z wyjątkiem przedsiębiorstw na rozrachunku gospodarczym, które korzystają z kredytu na wstępne finansowanie inwestycji. Zaliczka udzielana jest na wniosek zgłoszony do banku specjalnego, zawierający uzasadnienie potrzeby udzielenia zaliczki i jej wysokość. Bank specjalny udziela zaliczki po przeanalizowaniu wniosku.
2.
Zaliczki są udzielane:
1)
w przypadku gdy zaliczka będzie służyć na pokrycie należności jednostek transportu uspołecznionego - w formie limitowych książeczek czekowych;
2)
w przypadku gdy zaliczka będzie służyć na pokrycie należności jednostek lub osób prawa prywatnego - w formie gotówki przy zachowaniu przepisów o obrocie bezgotówkowym.
§  5.
1.
Zaliczki, o których mowa w § 1 pkt 4, mogą być udzielane na wniosek inwestora zgłoszony do banku specjalnego. We wniosku należy wskazać:
1)
podstawę prawną, z której wynika obowiązek lub uprawnienie inwestora do dokonywania przedpłat na poczet dostaw, robót i usług inwestycyjnych.
2)
wysokość wnioskowanej zaliczki.
2.
Zaliczki powyższe są przekazywane przez banki specjalne bezpośrednio na rachunki rozliczeniowe dostawców lub wykonawców.
3.
Rozliczenie zaliczek powinno następować według zasad ustalonych w powołanych przez inwestora przepisach.
§  6.
W zakresie jednostek nadzoru inwestycyjnego, których koszty utrzymania są bezpośrednio finansowane ze środków inwestycyjnych, niezależnie od możliwości dokonywania przez te jednostki wydatków, o których mowa w § 1 pkt 1 i 3, z udzielonego im ze środków inwestycyjnych pogotowia kasowego, banki specjalne upoważnione są do udzielania im zaliczek w trybie niniejszego zarządzenia w przypadku niemożności dokonania wymienionych wydatków z pogotowia kasowego.
§  7.
1.
Inwestorzy obowiązani są rozliczać się z pobranych zaliczek wymienionych w § 1 pkt 1, 2 i 3 w okresach miesięcznych, a najpóźniej do końca następnego miesiąca kalendarzowego za miesiąc poprzedni. Zaliczki udzielane w miesiącu grudniu muszą być rozliczone do końca tego miesiąca.
2.
Przepis ust. 1 nie zwalnia inwestora od obowiązku niezwłocznego rozliczenia zaliczki, jeżeli cel, na który zaliczka była udzielona, został zrealizowany.
3.
Rozliczenie zaliczek następuje w drodze przedłożenia przez inwestorów bankom specjalnym zestawień wydatków wraz z dowodami.
§  8.
Przepisy niniejszego zarządzenia nie dotyczą zasad i trybu udzielania bądź umarzania zaliczek na zaopatrzenie materiałowe na rzecz przedsiębiorstw wykonawstwa inwestycyjnego oraz zaliczek na pokrycia normatywu środków obrotowych komórek wykonawstwa inwestycyjnego systemem gospodarczym. Zasady udzielania i umarzania tych zaliczek określają odrębne przepisy.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z mocą od dnia 1 stycznia 1952 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-97.1495

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie przez banki specjalne zaliczek ze środków inwestycyjnych.
Data aktu: 06/11/1952
Data ogłoszenia: 24/11/1952
Data wejścia w życie: 01/01/1952