Dodatkowa powierzchnia mieszkalna.

UCHWAŁA NR 583
RADY MINISTRÓW
z dnia 9 lipca 1952 r.
w sprawie dodatkowej powierzchni mieszkalnej.

W celu zapewnienia prawidłowego i oszczędnego gospodarowania istniejącą powierzchnią mieszkalną Rada Ministrów uchwala:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Przepisy niniejszej uchwały regulują tryb i warunki korzystania z dodatkowej powierzchni w mieszkaniach podlegających przepisom dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 r. Nr 36, poz. 343) oraz przepisom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych (Dz. U. Nr 29, poz. 196).
§  2.
1.
Dodatkową powierzchnią mieszkalną w rozumieniu niniejszej uchwały jest ta część mieszkania, którą uprawniony może zajmować ponad powierzchnię przysługującą mu na podstawie ogólnych norm zaludnienia mieszkań.
2.
Dodatkową powierzchnię mieszkalną przyznaje się w postaci osobnej izby dla osoby uprawnionej.
3.
Osobna izba przyznana jako dodatkowa powierzchnia mieszkalna łącznie z podstawową powierzchnią nie powinna w zasadzie przekraczać podwójnej normy podstawowej zaludnienia przysługującej uprawnionemu.
4.
Osobom uprawnionym do zajmowania dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia powinna być przyznana izba wystarczająca dla zabezpieczenia izolacji chorego i odpowiadająca w miarę możności warunkom higieny.

Rozdział  2.

Tryb i warunki korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej.

§  3.
Uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej mogą być przyznane:
1)
z tytułu szczególnych zasług dla Polski Ludowej,
2)
z tytułu prowadzenia w związku z pracą zawodową lub społeczną stałej twórczej działalności naukowej, artystycznej, technicznej lub publicystycznej, jeśli działalność ta wymaga wykonywania systematycznej pracy w mieszkaniu,
3)
z tytułu zajmowania szczególnie odpowiedzialnych stanowisk kierowniczych w pracy zawodowej lub społecznej,
4)
ze względu na stan zdrowia.
§  4. 1
1.
Uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej z tytułu szczególnych zasług dla Polski Ludowej (§ 3 pkt 1) przyznają przewodniczący prezydiów wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw).
2.
Wydziały gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydiów wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) prowadzą rejestr uprawnień przyznanych z tytułu zasług dla Polski Ludowej według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.
§  5.
Za osoby prowadzące stałą twórczą działalność naukową, artystyczną, techniczną lub publicystyczną (§ 3 pkt 2) uważa się:
1)
samodzielnych pracowników naukowych w rozumieniu obowiązujących przepisów,
2)
literatów, plastyków, kompozytorów, muzyków i aktorów będących członkami związków twórczych, według uznania Ministra Kultury i Sztuki,
3)
wyróżniających się wynalazców, racjonalizatorów konstruktorów,
4)
dziennikarzy i publicystów, członków Związku Dziennikarzy, zaszeregowanych do V i IV grupy uposażenia,
5)
innych nie określonych wyżej twórców naukowych, artystycznych, technicznych i publicystycznych - według każdorazowego uznania władzy orzekającej, określonej w § 7.
§  6.
Za szczególnie odpowiedzialne stanowiska kierownicze (§ 3 pkt 3) uważa się:
1)
w organach administracji państwowej:
a)
na szczeblu centralnym - stanowiska dyrektorów departamentów oraz stanowiska równorzędne w ministerstwach i urzędach centralnych, jak również stanowiska dyrektorów i naczelnych inżynierów w centralnych zarządach,
b)
na szczeblu wojewódzkim - stanowiska członków prezydiów wojewódzkich rad narodowych oraz kierowników (dyrektorów) urzędów, zakładów i instytucji szczebla wojewódzkiego bezpośrednio podlegających naczelnym organom administracji państwowej,
c) 2
na szczeblu powiatowym - stanowiska przewodniczących prezydiów powiatowych rad narodowych i przewodniczących prezydiów rad narodowych miast stanowiących powiaty;
2)
w aparacie gospodarczym - stanowiska dyrektorów przedsiębiorstw państwowych i spółdzielczych zatrudniających co najmniej 500 pracowników oraz przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej bez względu na liczbę zatrudnionych pracowników. Prezes Rady Ministrów na wniosek Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego określi przedsiębiorstwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej. W tym samym trybie Prezes Rady Ministrów może dla przedsiębiorstw ustalić wykaz innych stanowisk, których zajmowanie uprawnia do ubiegania się o przyznanie dodatkowej powierzchni mieszkalnej;
3)
w aparacie politycznym - stanowiska etatowych pracowników szczebla centralnego począwszy od instruktora wydziału wzwyż i etatowych kierowników wydziałów komitetów szczebla wojewódzkiego;
4)
w aparacie społecznym - stanowiska etatowych pracowników Centralnej Rady Związków Zawodowych i Centralnego Związku Spółdzielczego, począwszy od kierownika wydziału wzwyż, etatowych przewodniczących zarządów głównych związków zawodowych, etatowych przewodniczących okręgowych rad związków zawodowych, etatowych kierowników organizacji społecznych szczebla centralnego.
§  7.
1.
Uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej z tytułu szczególnie odpowiedzialnych zajęć zawodowych lub społecznych (§ 3 pkt 2 i 3) przyznawane będą na wniosek władzy, której zainteresowany bezpośrednio podlega, przedłożony władzy orzekającej z zachowaniem drogi urzędowej.
2.
Właściwą władzą orzekającą o przyznaniu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej jest:
1)
dla organów podległych Radzie Państwa - Przewodniczący Rady Państwa,
2)
dla organów i urzędów centralnych podległych Prezesowi Rady Ministrów, prezydiów rad narodowych oraz dla organizacji społecznych - Prezes Rady Ministrów,
3)
dla innych organów, urzędów, zakładów i instytucji państwowych, przedsiębiorstw państwowych i pozostających pod zarządem lub nadzorem państwowym oraz central spółdzielczo-państwowych - Minister sprawujący nad nimi zwierzchni nadzór,
4)
dla Polskiej Akademii Nauk i instytucji jej podległych - Prezydium Polskiej Akademii Nauk,
5)
dla związków zawodowych - Przewodniczący Centralnej Rady Związków Zawodowych,
6)
dla Centralnego Związku Spółdzielczego, central spółdzielni i spółdzielni - Prezes Centralnego Związku Spółdzielczego,
7)
dla organizacji politycznych - osoba wyznaczona przez centralne władze partii lub stronnictwa,
8)
dla związków twórczych (literatów, plastyków, kompozytorów, muzyków, aktorów) - Minister Kultury i Sztuki.
§  8.
1.
Formę wniosku (§ 7) określają załączniki nr nr 2 i 3 do niniejszej uchwały.
2.
Do wniosku powinno być dołączone zaświadczenie władzy dysponującej mieszkaniem. Wzór zaświadczenia określa załącznik nr 4 do niniejszej uchwały.
3.
Władze orzekające pozostawią bez rozpatrzenia wnioski, które nie będą odpowiadały warunkom określonym w niniejszej uchwale lub nie będą zawierały wszystkich danych albo będą przedłożone bez zachowania drogi urzędowej.
§  9.
Władze orzekające (§ 7) obowiązane są prowadzić rejestr wydanych orzeczeń o przyznaniu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Rejestr powinien być prowadzony według wzoru stanowiącego załączniki nr nr 5 i 6 do niniejszej uchwały i utrzymywany w stanie aktualności.
§  10.
1.
Prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia może być przyznane osobom, które wymagają specjalnych warunków mieszkaniowych lub izolacji od otoczenia.
2.
O przyznaniu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej z przyczyn, o których mowa w ust. 1, orzekają komisje lekarskie, działające przy wydziałach zdrowia prezydiów wojewódzkich rad narodowych w oparciu o opinię komisji lekarskich miejsca zamieszkania chorego.
3.
Wydziały zdrowia przy prezydiach wojewódzkich rad narodowych prowadzić będą rejestr wydanych orzeczeń według wzoru stanowiącego załącznik nr 7 do niniejszej uchwały.
§  11.
Minister Zdrowia określi w drodze zarządzenia wydanego w porozumieniu z Ministrem Gospodarki Komunalnej za zgodą Prezesa Rady Ministrów:
1)
przypadki uzasadniające korzystanie z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia,
2)
skład i tryb działania komisji lekarskich, czynnych przy wydziałach (referatach) zdrowia rad narodowych, które będą właściwe do orzekania i opiniowania w przypadkach określonych w § 10 ust. 2.
§  12.
1.
W przypadku zbiegu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej spośród osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej może być przyznane tylko na rzecz jednej z uprawnionych osób.
2.
Władza dysponująca lokalem może w wyjątkowych przypadkach odstąpić od tej zasady, jeżeli uprawnione osoby wykonują prace odmiennego rodzaju, nie pozwalające na jednoczesne wykorzystanie do tych prac tej samej izby lub gdy przyznanie uprawnień nastąpiło z różnych tytułów.
§  13.
Uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej nie może być realizowane w przypadku zajmowania 2-izbowego pomieszczenia przez dwie osoby lub jednej izby przez osobę samotną.
§  14.
1.
Uprawnienie do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej podlega cofnięciu w razie ustania przyczyny uzasadniającej jego przyznanie. Władza, na wniosek której nastąpiło przyznanie uprawnień, obowiązana jest powiadomić właściwą władzę orzekającą o ustaniu przyczyny uzasadniającej przyznanie uprawnienia. O cofnięciu orzeka władza (§§ 4, 7 i 10), która przyznała uprawnienie, lub władza nadzorcza.
2.
W przypadkach gdy zachodzi przypuszczenie, że ustały przyczyny uzasadniające dalsze korzystanie z uprawnień bądź że przyznanie ich nastąpiło wbrew zasadom ustalonym w niniejszej uchwale, władze dysponujące mieszkaniem obowiązane są zwrócić się do władzy orzekającej (§§ 4, 7 i 10) z wnioskiem o cofnięcie przyznanych uprawnień.
§  15.
1.
Na podstawie orzeczenia o przyznaniu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej władze dysponujące mieszkaniem przydzielą uprawnionemu w miarę możliwości dodatkową powierzchnię mieszkalną. Władze te nie będą mogły odmówić przydziału w przypadkach, gdy uprawniony faktycznie korzysta już z dodatkowej powierzchni mieszkalnej.
2.
Władze, do których uprawnień należy przydział mieszkań, nie będą brały pod uwagę orzeczeń, na których brak jest adnotacji o wciągnięciu ich do rejestru (§§ 4, 9 i 10).

Rozdział  3.

Przepisy końcowe i przejściowe.

§  16.
Celem przeprowadzenia rejestracji uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej uzyskanych na zasadzie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie niniejszej uchwały - władze orzekające (§§ 4, 7 i 10) wezwą zainteresowane osoby do zgłoszenia w terminie do dnia 31 grudnia 1952 r. posiadanych zaświadczeń stwierdzających te uprawnienia.
§  17.
W terminie do dnia 31 stycznia 1953 r. władze wymienione w §§ 4, 7 i 10 przedłożą Prezesowi Rady Ministrów sporządzone na podstawie rejestrów i rejestracji zestawienia wykazujące ogólną ilość osób, którym do dnia 31 grudnia 1952 r. przyznano lub zarejestrowano uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Zestawienia te sporządzone będą według wzoru, stanowiącego załącznik nr 8 do niniejszej uchwały.
§  18.
Prezes Rady Ministrów może ograniczyć ogólną liczbę osób, którym władze określone w § 7 przyznają uprawnienia do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej z tytułu szczególnie odpowiedzialnych zajęć zawodowych i społecznych (§ 3 pkt 2 i 3).
§  19.
Rada Ministrów ustali na wniosek Ministra Gospodarki Komunalnej terminy, tryb i zasady przeprowadzenia kontroli wykorzystania lokali mieszkalnych, podlegających przepisom dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 r. Nr 36, poz. 343) oraz przepisom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych (Dz. U. Nr 29, poz. 196).
§  20.
Minister Gospodarki Komunalnej określi za zgodą Prezesa Rady Ministrów osoby uprawnione (rzemieślnicy, wolne zawody itp.) do zajmowania na warsztat pracy części mieszkania.
§  21.
Nadzór nad właściwym wykonywaniem niniejszej uchwały, w szczególności nad prawidłowością orzeczeń o przyznaniu uprawnień do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej, sprawować będzie Prezes Rady Ministrów.
§  22.
Wykonanie uchwały porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz wszystkim ministrom.
§  23.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

PREZYDIUM WOJEWÓDZKIEJ RADY

NARODOWEJ w ....................................

REJESTR OSÓB UPRAWNIONYCH DO KORZYSTANIA Z DODATKOWEJ POWIERZCHNI MIESZKALNEJ Z TYTUŁU SZCZEGÓLNYCH ZASŁUG DLA POLSKI LUDOWEJ

Nr rejestru Imię i nazwisko osoby uprawnionej Adres zamieszkania Data i Nr uchwały Prezydium Określenie zasług Uwagi
2 3 4 5 6

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 3

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 4

ZAŚWIADCZENIE

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 5

REJESTR ORZECZEŃ UPRAWNIAJĄCYCH DO KORZYSTANIA Z DODATKOWEJ POWIERZCHNI MIESZKALNEJ

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 6

WYKAZ OSÓB UPRAWNIONYCH DO KORZYSTANIA Z DODATKOWEJ POWIERZCHNI MIESZKALNEJ W UKŁADZIE WEDŁUG MIEJSCA ZAMIESZKANIA OSOBY UPRAWNIONEJ

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 7

REJESTR ORZECZEŃ WYDZIAŁU ZDROWIA PReZyDiUM WOJEWÓDZKIEJ RADY NARODOWEJ w .................... UPRAWNIAJĄCYCH DO KORZYSTANIA Z DODATKOWEJ POWIERZCHNI MIESZKALNEJ ZE WZGLĘDU NA STAN ZDROWIA

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 8

ZESTAWIENIE ORZECZEŃ ZAREJESTROWANYCH I WYDANYCH OSOBOM UPRAWNIONYM DO KORZYSTANIA Z DODATKOWEJ POWIERZCHNI MIESZKALNEJ WEDŁUG MIEJSCA ZAMIESZKANIA OSÓB UPRAWNIONYCH

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

1 § 4 zmieniony przez § 2 pkt 6 uchwały nr 39 z dnia 20 marca 1970 r. w sprawie zmian w zakresie działania prezydiów rad narodowych i ich wydziałów (M.P.70.10.85) z dniem 8 lipca 1970 r.
2 § 6 pkt 1 lit. c) zmieniona przez obwieszczenie z dnia 19 listopada 1952 r. o sprostowaniu błędu (M.P.52.A-100.1529) zmieniające nin. uchwałę z dniem 4 grudnia 1952 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-83.1326

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Dodatkowa powierzchnia mieszkalna.
Data aktu: 09/07/1952
Data ogłoszenia: 03/10/1952
Data wejścia w życie: 03/10/1952