Wzmocnienie udziału w realizacji planów werbunku siły roboczej i odpowiedzialności gminnych rad narodowych oraz sołtysów za wykonanie tych planów.

UCHWAŁA NR 648
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 30 lipca 1952 r.
w sprawie wzmocnienia udziału w realizacji planów werbunku siły roboczej i odpowiedzialności gminnych rad narodowych oraz sołtysów za wykonanie tych planów.

Zapewnienie kluczowym zakładom pracy zorganizowanego dopływu pracowników niezbędnych dla wykonania planów gospodarczych drogą werbunku siły roboczej wymaga wzmocnienia udziału w wykonaniu państwowych planów werbunku siły roboczej podstawowych ogniw jednolitej władzy państwowej - gminnych rad narodowych oraz sołtysów i wzmocnienia ich bezpośredniej odpowiedzialności za wykonanie zadań werbunkowych, ustalonych dla poszczególnych gmin przez prezydia powiatowych rad narodowych.
W związku z tym Prezydium Rządu postanawia:
§  1.
Prezydia gminnych rad narodowych obowiązane są do:
1)
ustalenia, niezwłocznie po otrzymaniu z prezydium powiatowej rady narodowej, zadań werbunku dla gminy, rozdzielnika liczby osób do zwerbowania na poszczególne gromady, z uwzględnieniem istniejących w gromadach nadwyżek siły roboczej;
2)
powiadamiania sołtysów na bieżących odprawach o ilości osób do zwerbowania z poszczególnych gromad oraz zapoznawania ich z wytycznymi w sprawie werbunku;
3)
dostarczania szczegółowych informacji sołtysom oraz miejscowemu aktywowi społecznemu o warunkach pracy, płacy i bytu w zakładzie pracy, dla którego przeprowadza się werbunek;
4)
udzielania werbownikom, delegowanym przez zakłady pracy na teren gminy, informacji o istniejących w gminie nadwyżkach siły roboczej, kierowania ich do poszczególnych gromad oraz wszechstronnej pomocy w szczególności w organizowaniu spotkań werbowników z ludnością dla popularyzacji werbunku;
5)
nadzorowania wykonania zadań werbunku na terenie gminy przez:
a)
bezpośrednią kontrolę w terenie przeprowadzaną przez członków prezydiów gminnych rad narodowych oraz członków komisji pracy, pomocy społecznej i zdrowia,
b)
omawianie na posiedzeniach prezydiów gminnych rad narodowych sprawozdań sołtysów z przebiegu werbunku nie rzadziej niż raz na 2 tygodnie w czasie jego trwania,
c)
omawianie na każdej sesji gminnych rad narodowych sprawozdań prezydiów gminnych rad narodowych z przebiegu werbunku w okresie jego trwania.
§  2.
Sołtysi obowiązani są do:
1)
przeprowadzenia narady z aktywem gromadzkim dla ustalenia metod przeprowadzenia werbunku i stałej współpracy przy jego realizacji;
2)
informowania mieszkańców gromady o każdorazowym werbunku prowadzonym w gromadzie przez rozprowadzenie materiału propagandowego oraz przeprowadzanie indywidualnych rozmów z osobami posiadającymi warunki do podjęcia pracy;
3)
organizowania zbiorowych spotkań ludności z werbownikami wysłanymi przez zakłady pracy;
4)
pomocy werbownikom w organizowaniu wyjazdów osób zwerbowanych do zakładów pracy.
§  3.
Kierownicy zakładów pracy prowadzących werbunek obowiązani są do:
1)
prowadzenia werbunku w ścisłej łączności z prezydiami gminnych rad narodowych i następnie z sołtysami gromad objętych zadaniami werbunku;
2)
rzetelnego i szczegółowego informowania prezydiów gminnych rad narodowych oraz sołtysów o warunkach pracy i płacy i warunkach bytowych robotników w zakładzie pracy. Informacji tych udziela zakład za pośrednictwem werbowników przez dostarczanie materiałów propagandowych, a także w drodze zorganizowania zbiorowych wycieczek do zakładu pracy sołtysów z terenu gromad, w których przewiduje się werbowanie nie mniej niż 10 osób.
§  4.
Ustala się następujące zasady premiowania sołtysów i gmin za wykonanie zadań werbunkowych:
1) 1
sołtysowi, który wyróżnił się w wykonaniu zadań werbunkowych, może być przyznana premia w wysokości do 120 zł każdorazowo za wykonanie zadań werbunku, przewidujących dla danej gromady zwerbowanie nie mniej niż 5 osób; za wykonanie zadania werbunku przewidującego zwerbowanie ponad 10 osób sołtysowi może być przyznana premia w wysokości do 180 zł;
2)
niezależnie od powyższej premii przyznawanej sołtysom mogą być przyznane gminom premie za wykonanie gminnych zadań werbunku siły roboczej w wysokości wynoszącej: przy wykonaniu zadania werbunku obejmującego od 30 do 50 osób zwerbowanych - zł 500, przy wykonaniu zadania obejmującego od 50 do 75 osób - zł 1.000, przy wykonaniu zadania obejmującego powyżej 75 osób odpowiednio więcej, nie więcej jednak niż zł 1.500 dla jednaj gminy; premie te przeznacza gminna rada narodowa na wniosek prezydiów gminnych rad narodowych na cele kulturalno-oświatowe dla gromad, w których zwerbowano w ramach planowego werbunku najwyższą liczbę osób;
3)
premie dla sołtysów wyróżniających się w wykonaniu zadań werbunkowych przyznaje prezydium powiatowej rady narodowej na wniosek prezydium gminnej rady narodowej; premie dla gminy przyznaje prezydium wojewódzkiej rady narodowej na wniosek prezydium powiatowej rady narodowej;
4)
prezydia gminnych i powiatowych rad narodowych mogą zgłaszać wnioski o przyznanie premii dla sołtysów i gmin w terminie 7 dni od dnia wykonania zadania werbunku przez sołtysa lub gminę;
5)
podstawą przyznania premii zarówno dla sołtysów jak i dla gmin jest lista zwerbowanych osób, poświadczona przez prezydium powiatowej rady narodowej i zaopatrzona przez zakład pracy w stwierdzenie przybycia zwerbowanych robotników do pracy;
6)
premie wypłacane są z kredytów przyznawanych przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej.
§  5.
Bezpośredni nadzór nad przebiegiem werbunku w gminach sprawuje prezydium powiatowej rady narodowej.
§  6.
Upoważnia się Ministra Finansów do przyznania na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej kredytów, niezbędnych dla realizacji niniejszej uchwały. Wysokość ich ustala corocznie Minister Finansów po porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
§  7.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1952 r.
1 § 4 pkt 1 zmieniony przez § 4 uchwały nr 49 Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającej stawki wynagrodzenia i premiowania sołtysów, wynagrodzenia prowadzących meldunki oraz premiowania gminnych referentów podatkowych. (M.P.53.A-4.40) z dniem 1 stycznia 1953 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-68.1032

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Wzmocnienie udziału w realizacji planów werbunku siły roboczej i odpowiedzialności gminnych rad narodowych oraz sołtysów za wykonanie tych planów.
Data aktu: 30/07/1952
Data ogłoszenia: 16/08/1952
Data wejścia w życie: 16/08/1952, 01/07/1952