Tryb udzielania inwestorom przejściowych kredytów krótkoterminowych przez banki specjalne.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO I MINISTRA FINANSÓW
z dnia 24 kwietnia 1952 r.
w sprawie trybu udzielania inwestorom przejściowych kredytów krótkoterminowych przez banki specjalne.

Na podstawie § 3 pkt 3 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 1949 r. w sprawie zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 190) i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 22, poz. 188) w celu zapewnienia należytej rotacyjności środków obrotowych w zakresie dostaw, robót i usług inwestycyjnych zarządza się, co następuje:
§  1.
Upoważnia się banki specjalne do udzielania inwestorom przejściowych kredytów krótkoterminowych na sfinansowanie potrzeb inwestycyjnych w trybie i na warunkach określonych w dalszych przepisach zarządzenia.

I.

Kredyty przejściowe w ramach rocznego limitu finansowania.

§  2.
Banki specjalne udzielają kredytów przejściowych w ramach rocznego limitu finansowania w przypadkach, gdy:
1)
kwartalny limit finansowania, zakumulowany zgodnie z kwartalnym planem pokrycia finansowego, został wyczerpany lub
2) 1
(uchylony).
§  3.
Banki specjalne udzielają kredytów przejściowych określonych w § 2 w następującym trybie i na warunkach:
1)
kredytu udziela się na wniosek inwestora bezpośredniego za pisemną gwarancją nadrzędnego dysponenta kredytów budżetowych, że spłata kredytu nastąpi w terminie ustalonym przez bank i z określonych w gwarancji środków;
2)
kredytu udziela się tylko w okresie I, II i III kwartału danego roku i w każdym przypadku tylko do wysokości wolnych (nie uruchomionych jeszcze) środków zatwierdzonego rocznego planu pokrycia finansowego inwestycji;
3)
z kredytu pokrywa się nakłady oraz wydatki podlegające zapłacie bezpośrednio ze środków inwestycyjnych, zgodne rzeczowo ze składnikami aktualnych tytułów inwestycyjnych;
4)
kredyt podlega spłacie w terminie ustalonym przez bank ze środków planu pokrycia finansowego inwestycji bieżącego kwartału, a najpóźniej ze środków planu pokrycia finansowego inwestycji następnego kwartału; termin ten nie może być przedłużony;
5) 2
(uchylony).

II.

Kredyty przejściowe na inwestycje nie objęte tytułami inwestycyjnymi.

§  4.
Banki specjalne udzielają kredytów przejściowych na sfinansowanie inwestycji pilnych i niezbędnych z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego lub bezpieczeństwa pracy, co stwierdzone zostało przez właściwą władzę, powołaną do wydawania decyzji (nakazów) w tym zakresie.
§  5.
1.
W przypadkach określonych w § 4 banki specjalne udzielają kredytu przejściowego na podstawie:
1)
wniosku inwestora bezpośredniego;
2)
załączonej do wniosku gwarancji inwestora naczelnego, którą inwestor naczelny zobowiązuje się w terminie wyznaczonym przez bank zwiększyć - w obowiązującym trybie postępowania - limit inwestycyjny i roczny limit finansowania danego inwestora oraz zapewnić odpowiednie środki na spłatę kredytu przejściowego w najbliższym kwartalnym planie pokrycia finansowego inwestycji;
3)
zaświadczenia właściwej władzy nakazującej wykonanie inwestycji, o których mowa w § 4.
2.
Kredytu udziela się tylko w I, II i III kwartale danego roku i na okres nie przekraczający 60 dni. Spłata kredytu nie może być przeniesiona na następny rok.

III.

Postanowienia wspólne dla wszystkich rodzajów kredytów.

§  6.
Kredyty przejściowe określone w poprzednich paragrafach są oprocentowane w wysokości 4% w stosunku rocznym. Kredyty nie spłacone w terminach ustalonych przez bank stają się kredytami przeterminowanymi i podlegają oprocentowaniu w wysokości 8% w stosunku rocznym.
§  7.
Upoważnia się banki specjalne do pokrywania kredytów przeterminowanych ze środków rezerwy dysponentów drugiego stopnia. Pokrycie to następuje z końcem kwartału, w którym kredyt stał się przeterminowany.
§  8.
W przypadkach stwierdzonej przez banki specjalne niegospodarności inwestorów lub braku uzasadnienia gospodarczego inwestycji i kredytu banki specjalne mają prawo odmówić udzielenia kredytu. Inwestycje nie objęte tytułem inwestycyjnym, na które bank odmówił kredytu, nie mogą być zlecone i wykonywane.
§  9.
Banki specjalne zapewniają ewidencjonowanie wypłat z powyższych kredytów z podziałem na poszczególne rodzaje kredytów i w układzie odpowiadającym planowi inwestycyjnemu oraz zorganizują odpowiednią sprawozdawczość miesięczną.
§  10.
1.
Ubieganie się o kredyty, wydawanie zaświadczeń i gwarancji na kredyty, bez istotnej konieczności i potrzeby gospodarczej, niedotrzymanie terminu spłaty kredytu stanowi naruszenie dyscypliny inwestycyjnej, podlegające badaniu przez komisję przekroczeń, powołaną odrębnymi przepisami.
2.
Banki specjalne o przekroczeniach tych zawiadamiają komisję przekroczeń oraz inwestorów centralnych i naczelnych.
§  11.
1.
Władze inwestorów są obowiązane badać przekroczenia, usuwać przyczyny i skutki przekroczeń oraz stosować przewidziane odrębnymi przepisami sankcje jak również w terminie dwutygodniowym od daty zawiadomienia informować właściwy bank o sposobie załatwienia zaawizowanego przekroczenia.
2.
Brak właściwego ustosunkowania się władz inwestorów do przekroczeń stanowi naruszenie dyscypliny inwestycyjnej, powodujące zastosowanie odpowiednich sankcji. W takich przypadkach banki specjalne o przekroczeniach zawiadamiają Państwową Komisję Planowania Gospodarczego - w przypadkach przekroczeń resortów, lub właściwy resort w przypadkach przekroczeń władz niższych.

IV.

Postanowienia przejściowe i końcowe.

§  12.
Do czasu sporządzenia i przekazania do banków specjalnych rocznych planów pokrycia finansowego inwestycji podstawą dla ustalenia granicy kredytu (§ 3 lit. b) jest limit inwestycyjny, a w przypadku nieposiadania przez inwestora tytułu inwestycyjnego w roku bieżącym - faktyczna wysokość zobowiązań budowy przechodzących na rok bieżący.
§  13.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 2 pkt 2 uchylony przez § 1 zarządzenia z dnia 3 lipca 1952 r. (M.P.52.A-64.991) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1952 r.
2 § 3 pkt 5 uchylony przez § 1 zarządzenia z dnia 3 lipca 1952 r. (M.P.52.A-64.991) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 30 lipca 1952 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-37.543

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb udzielania inwestorom przejściowych kredytów krótkoterminowych przez banki specjalne.
Data aktu: 24/04/1952
Data ogłoszenia: 10/05/1952
Data wejścia w życie: 10/05/1952