Zwolnienia do lekarzy w godzinach pracy.

PISMO OKÓLNE Nr 52
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 10 marca 1952 r.
w sprawie zwolnień do lekarzy w godzinach pracy.

W uzupełnieniu poprzednich pism okólnych w sprawie wykonania ustawy o zabezpieczeniu socjalistycznej dyscypliny pracy proszę wszystkich ministrów i kierowników urzędów centralnych o polecenie podległym urzędom, instytucjom i dyrekcjom przedsiębiorstw kierowania się następującymi wytycznymi, ustalonymi w porozumieniu z Ministrem Zdrowia:
1.
Przy udzielaniu pracownikom zwolnień na część dnia pracy na podstawie przepisu § 3a uchwały Rady Ministrów z dnia 5 maja 1950 r. w sprawie określenia przypadków usprawiedliwiających nieobecność w pracy oraz warunków i trybu usprawiedliwienia nieobecności (Monitor Polski z 1950 r. Nr A-51, poz. 584, Nr A-62, poz. 719, Nr A-86, poz. 1060 oraz z 1951 r. Nr A-27, poz. 334) w celu udania się do lekarza należy stosować druk "Zwolnienie do lekarza" według załączonego wzoru Nr 1.
2.
Druk wypełnia się i wydaje pracownikowi w jednym egzemplarzu. Jedną stronę druku wypełnia zakład pracy (urząd, instytucja, dyrekcja przedsiębiorstwa), drugą zaś stronę wypełnia zakład leczniczy. Zakład pracy prowadzi bieżącą numerację wydanych zwolnień w ciągu roku kalendarzowego.
3.
W przypadku gdy po zgłoszeniu się pracownika w jednym zakładzie leczniczym zajdzie potrzeba udania się bezpośrednio potem do innego zakładu leczniczego (np. po zbadaniu przez lekarza domowego - do lekarza specjalisty, na prześwietlenie itp.), każdy następny zakład leczniczy lub specjalista poświadcza zgłoszenie się pracownika i udzielenie mu porady bądź wykonanie zabiegu w odpowiedniej kolejnej rubryce druku "Zwolnienie do lekarza".
4.
W razie nagłej potrzeby udania się do lekarza przed rozpoczęciem pracy w takim czasie, że spowoduje to spóźnienie się pracownika do pracy, "Zwolnienie do lekarza" wyda pracownikowi na jego prośbę zakład leczniczy, wypełniając je po drugiej stronie.
5.
Zakład leczniczy nie wydaje "Zwolnienia do lekarza" w przypadku wymienionym w ust. 4, jeżeli pracownik otrzymał "Zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy" na formularzu L 4, wprowadzonym okólnikiem Ministra Zdrowia Nr 62 z dnia 1 sierpnia 1950 r. (Dz. Urz. Min. Zdrowia Nr 16, poz. 142), tzn. jeżeli pracownik nie ma obowiązku stawienia się do pracy po wizycie w zakładzie leczniczym.
6.
Zakłady lecznicze prowadzą bieżącą numerację zwolnień, wydanych stosownie do postanowień ust. 4 w ciągu roku kalendarzowego. Numery zwolnień wpisują zakłady lecznicze na pierwszej stronie przy nazwie druku.
7.
Po powrocie od lekarza pracownik obowiązany jest złożyć w zakładzie pracy "Zwolnienie do lekarza", otrzymane z zakładu pracy lub z zakładu leczniczego, w celu odnotowania godziny powrotu i zdecydowania o usprawiedliwieniu lub nieusprawiedliwieniu nieobecności.
8.
W razie stwierdzenia przez lekarza, iż zgłoszenie się do niego pracownika w godzinach pracy nie było uzasadnione (np. z powodu symulowania choroby) lub w przypadku ustalenia przez zakład pracy, że powrót do pracy został bezzasadnie opóźniony, zakład pracy zastosuje w stosunku do pracownika postępowanie takie, jak w innych przypadkach naruszenia dyscypliny pracy. Wykorzystane zwolnienie, nie nastręczające powyższych wątpliwości, należy odłożyć do akt osobowych pracownika.
9. 1
Dla umożliwienia radom narodowym, w szczególności administracji służby zdrowia, oraz organom związków zawodowych analizy nasilenia i zasadności zwalniania się pracowników do lekarzy - w celu przedsiębrania następnie środków zaradczych, np. w drodze usprawnienia obsługi chorych przez zakłady lecznicze, poprawy warunków sanitarnych w zakładzie pracy, przeprowadzenia akcji uświadamiającej wśród pracowników itp. - zakłady pracy prowadzić będą "Wykaz zwolnień do lekarza w godzinach pracy" według załączonego wzoru Nr 2. Wykaz ten należy sporządzać bieżąco (w miarę wydawania zwolnień) w ciągu miesiąca w jednym egzemplarzu, obejmując nim tak zwolnienia wydane przez zakład pracy, jak i przez zakłady lecznicze (na podstawie ust. 4). Wykaz pozostaje w aktach zakładu pracy, z tym że organom administracji służby zdrowia oraz miejscowemu i nadrzędnym organom związku zawodowego umożliwia się wgląd do wykazu. W przypadku znacznego wzrostu liczby zwolnień do lekarzy zakład pracy jest obowiązany zawiadomić o tym wydział zdrowia prezydium właściwej powiatowej rady narodowej
10.
Druków "Zwolnienie do lekarza" oraz "Wykaz zwolnień do lekarza w godzinach pracy" dostarczać będzie zakładom pracy i zakładom leczniczym Centrala Wydawnicza Druków na zapotrzebowania kierowane za pośrednictwem prezydiów powiatowych rad narodowych.
11.
Równocześnie proszę wszystkich ministrów i kierowników urzędów centralnych:
a)
o przypomnienie podległym zakładom pracy, że stwierdzania o czasowej niezdolności do pracy dokonują zakłady lecznicze wyłącznie na formularzu L 4, wymienionym w ust. 5;
b)
o polecenie podległym zakładom pracy, przy których istnieją ambulatoria, aby w celu umożliwienia ścisłego ujęcia sprawozdawczości o absencji chorobowej zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, przedstawiane przez pracowników, były przyjmowane przez te zakłady pracy jako dokumenty usprawiedliwiające nieobecność wyłącznie po odnotowaniu w ewidencji ambulatorium, stwierdzonym podpisem kierownika i pieczęcią ambulatorium na danym zaświadczeniu.
12.
Powyższe wytyczne obowiązują z dniem ich ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

Wzór Nr 1

Zwolnienie do lekarza Nr ....

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

Wzór Nr 2

Stempel podłużny

(nazwa i adres zakładu pracy)

WYKAZ ZWOLNIEŃ DO LEKARZA W GODZINACH PRACY

za miesiąc ......................... 195... r.

Lp. Nazwisko i imię pracownika Data zwolnienia Nr zwolnienia Nazwa i adres zakładu leczniczego bądź nazwisko lekarza Godzina Uwagi* * )
zakładu pracy zakładu leczniczego wyjścia z pracy zgłoszenia się w zakładzie leczniczym uzyskania porady, wykonania zabiegu powrotu do pracy
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1 Pkt 9 zmieniony przez pismo okólne nr 58 z dnia 23 marca 1954 r. w sprawie wykazów zwolnień do lekarzy w godzinach pracy (M.P.54.A-29.438) z dniem 30 marca 1954 r.
*)W razie nieudzielenia porady lub niewykonania zabiegu bądź nieuzasadnionego zgłoszenia się w godzinach pracy podać powód lub uzasadnienie opinii lekarza.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-24.309

Rodzaj: Pismo okólne
Tytuł: Zwolnienia do lekarzy w godzinach pracy.
Data aktu: 10/03/1952
Data ogłoszenia: 20/03/1952
Data wejścia w życie: 20/03/1952