Zatrudnienie inwalidów.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO
z dnia 23 marca 1951 r.
w sprawie zatrudnienia inwalidów.

Na podstawie pkt VIII uchwały Prezydium Rządu z dnia 29 listopada 1950 r. w sprawie opieki nad inwalidami wojennymi i wojskowymi zarządza się, co następuje:
§  1.
Inwalidą, w rozumieniu tego zarządzenia jest każdy, kto w związku z wojną, służbą wojskową, na skutek nieszczęśliwego wypadku albo choroby dotknięty został kalectwem lub częściową utratą zdolności do pracy.
§  2.
Kierownicy podległych Ministrowi Handlu Wewnętrznego instytucji i przedsiębiorstw państwowych oraz zarządy spółdzielni powinny dążyć do systematycznego powiększania liczby zatrudnionych inwalidów.

Ustalone w obowiązujących przepisach minimalne normy zatrudnienia inwalidów należy przekraczać we wszystkich przypadkach, gdy tylko jest to możliwe. Przy równych kwalifikacjach zawodowych pierwszeństwo do otrzymania zatrudnienia przysługuje inwalidzie wojennemu i wojskowemu, a następnie innym inwalidom.

§  3.
Wszystkie czynności, które mogą być wykonywane przez inwalidę, powinny być im powierzone. Jeżeli w danym dziale pracy jest już zatrudniony pracownik, który nie jest inwalidą, należy w ramach zakładu dokonać odpowiednich przesunięć, tak aby praca inwalidy mogła być należycie wykorzystana.
§  4.
Inwalidów należy zatrudniać stosownie do ich kwalifikacji zawodowych, starać się o stałe podwyższanie ich kwalifikacji oraz otaczać ich opieką.
§  5.
W celu prawidłowego i racjonalnego typowania czynności najbardziej odpowiednich dla inwalidów, każdy kierownik zakładu pracy winien wyznaczyć jednego z pracowników na zakładowego instruktora inwalidzkiego. Może nim być np. referent bezpieczeństwa i higieny pracy, społeczny inspektor pracy, technik normowania pracy lub doświadczony robotnik, który mógłby wykonywać tę funkcją bez specjalnego uszczerbku w całokształcie pracy zakładu. Zakładowi instruktorzy inwalidzcy działają w oparciu o instrukcje i wskazówki Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej.
§  6.
Pracownicy zakładu, którzy ulegli wypadkowi przy pracy, powinni być zatrudnieni w tym samym zakładzie w miarą możności w poprzedniej lub zbliżonej specjalności, o ile oczywiście z powodu kalectwa nie wymagają specjalnego przeszkolenia lub zmiany zawodu.

Jeżeli zaś ze względu na stan zdrowia nie mogą być zatrudnieni w poprzedniej specjalności, należy ich przysposobić do innej czynności i doszkolić.

§  7.
Inwalidów otoczyć należy szczególnie życzliwą, koleżeńską opieką oraz zapewnić im odpowiednie warunki bytu, w szczególności przydziały mieszkań pracowniczych, umieszczenie samotnych w internatach przyzakładowych i przydzielanie wczasów.
§  8.
W terminie do dnia 31 grudnia 1951 r. należy w miarę potrzeby inwalidów, którzy nie są zatrudnieni w sposób odpowiadający ich kwalifikacjom, zatrudnić w sposób właściwy.
§  9.
Zakłady pracy powinny ułatwić niewykwalifikowanym inwalidom branie udziału w szkoleniu zawodowym, organizowanym przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej za pośrednictwem prezydiów wojewódzkich rad narodowych oraz w szkoleniu organizowanym w zakładach pracy.
§  10.
Zakłady pracy powinny utrzymywać ścisły kontakt z wydziałami pracy i pomocy społecznej prezydiów wojewódzkich rad narodowych, które posiadają specjalnych instruktorów w sprawach inwalidzkich.

Instruktorzy ci będą służyć pomocą tak przy zatrudnianiu jak i szkoleniu inwalidów.

§  11.
Zakłady pracy powinny składać Ministerstwu Handlu Wewnętrznego (Departament Zatrudnienia i Płac) kwartalne sprawozdania z wykonania zarządzenia z wyszczególnieniem liczby i przydziału zatrudnionych inwalidów.
§  12.
Ministerstwo Handlu Wewnętrznego (Departament Zatrudnienia i Płac) udostępni Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej, a zakłady pracy terenowym organom pomocy społecznej wgląd do tych sprawozdań.
§  13.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-59.780

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zatrudnienie inwalidów.
Data aktu: 23/03/1951
Data ogłoszenia: 10/07/1951
Data wejścia w życie: 10/07/1951