Rozliczenia terenowych przedsiębiorstw państwowych z tytułu środków obrotowych z budżetami terenowymi.

UCHWAŁA NR 308
RADY MINISTRÓW
z dnia 28 kwietnia 1951 r.
w sprawie rozliczeń terenowych przedsiębiorstw państwowych z tytułu środków obrotowych z budżetami terenowymi.

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
1.
Przepisy uchwały niniejszej stosuje się do objętych uchwałą Rady Ministrów z dnia 6 września 1950 r. w sprawie zasad organizacji finansowej i systemu finansowego państwowych przedsiębiorstw podlegających władzom terenowym. (Monitor Polski Nr A-102, poz. 1284) - przedsiębiorstw działających według zasad pełnego rozrachunku gospodarczego i zakładów działających według zasad wewnętrznego rozrachunku gospodarczego.
2.
Przepisy uchwały stosuje się również do państwowych przedsiębiorstw i zakładów, działających na zasadach rozrachunku gospodarczego, a podlegających innym władzom, o ile objęte są na okres przejściowy budżetami terenowymi.

Rozdział  2.

Zasady i terminy rozliczeń.

§  2.
1.
Rozliczeń z tytułu środków obrotowych dokonują:
1)
przedsiębiorstwa jednozakładowe; działające na zasadach pełnego rozrachunku gospodarczego;
2)
przedsiębiorstwa wielozakładowe, działające według zasad rozrachunku gospodarczego - za zakłady nie objęte pkt 3;
3)
zakłady wchodzące w skład przedsiębiorstw wielozakładowych (pkt 2), rozliczające się na mocy przepisów specjalnych z budżetami terenowymi bezpośrednio.
2.
Wymienione w ustępie poprzednim przedsiębiorstwa i zakłady zwane będą w dalszym ciągu niniejszej uchwały "przedsiębiorstwami".
§  3.
1.
Przedsiębiorstwa obowiązane są przelewać do oddziału Narodowego Banku Polskiego na rachunek dochodów budżetowych właściwej rady narodowej nadwyżki własnych środków obrotowych, przekraczające ustalony normatyw lub jego część podlegającą pokryciu funduszami własnymi.
2.
Za właściwą radę narodową w rozumieniu ust. 1, uważa się radę narodową, której budżetem przedsiębiorstwo jest objęte.
§  4.
1.
Przedsiębiorstwa obowiązane są przelewać nadwyżkę własnych środków obrotowych zaliczkowo:
1)
do dnia 20 stycznia danego roku, o ile nadwyżka na początek roku jest przewidziana w zatwierdzonym rocznym planie finansowym lub w projekcie planu finansowego przedsiębiorstwa;
2)
w ciągu 20 dni po faktycznym stwierdzeniu istnienia nadwyżki środków obrotowych, która w rocznym planie finansowym przedsiębiorstwa nie była przewidziana.
2.
Gdyby odprowadzenie nadwyżki (ust. 1 pkt 2) spowodowało w następnym okresie danego roku niedobór własnych środków obrotowych, różnica do wysokości powstałego niedoboru podlega zwrotowi w terminie dni 20 od daty stwierdzenia niedoboru.
§  5.
1.
Ostateczne rozliczenie nadwyżki własnych środków obrotowych na początek roku (§ 4 ust. 1 pkt 1) powinno być dokonane przez przedsiębiorstwo w terminie 2 tygodni od daty sporządzenia bilansu za rok ubiegły.
2.
Jeżeli wynikająca z tego bilansu nadwyżka własnych środków obrotowych jest większa od kwoty zaliczkowo odprowadzonej (§ 4 ust. 1), różnica powinna być wpłacona na rachunek dochodów budżetowych właściwej rady narodowej w terminie przewidzianym w ust. 1; kwoty nadpłacone przez przedsiębiorstwo podlegają zwrotowi.
§  6.
W przypadku nie odprowadzenia w terminie przez przedsiębiorstwo nadwyżki własnych środków obrotowych, o której mowa w §§ 4 i 5, bank finansujący dokona we własnym zakresie lub na wniosek organu finansowego przelewu na rachunek dochodów budżetowych właściwej rady narodowej odpowiedniej kwoty w ciężar rachunku operacyjnego przedsiębiorstwa.
§  7.
1.
Dotacje budżetowe na pokrycie planowych niedoborów własnych środków obrotowych udzielane będą co miesiąc do wysokości 1/3 planowej dotacji kwartalnej, ustalonej w rocznym planie finansowym przedsiębiorstwa, lub do wysokości 1/12 planowej dotacji rocznej, jeżeli roczny plan finansowy przedsiębiorstwa nie uwzględnia podziału na kwartały.
2.
Dotacje na pokrycie planowych niedoborów własnych środków obrotowych przedsiębiorstw powinny być przekazywane z budżetu terenowego przez prezydia rad narodowych najpóźniej do dnia 5 każdego miesiąca, za który niedobory mają być pokryte.
§  8.
Prezydium rady narodowej może na wniosek organu finansowego uzgodniony z bankiem finansującym lub spowodowany przez bank finansujący zmniejszyć lub wstrzymać dotację na pokrycie niedoboru własnych środków obrotowych przedsiębiorstwa, jeżeli stan finansowy przedsiębiorstwa to uzasadnia.
§  9.
Jeżeli część zysku, przeznaczona na uzupełnienie środków obrotowych przedsiębiorstwa, nie zaspokaja jego potrzeb w zakresie normatywnych środków obrotowych, a w budżecie terenowym nie przewidziano środków na ten cel, przedsiębiorstwo może uzyskać w banku finansującym kredyt normatywny na pokrycie niedoboru normatywnych środków obrotowych. Spłata tego kredytu powinna być przewidziana w planie finansowym przedsiębiorstwa na rok 1952 ze źródeł służących na pokrycie normatywnych środków obrotowych zgodnie z uchwałą Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 12 maja 1950 r. w sprawie zasad normowania i finansowania środków obrotowych przedsiębiorstw państwowych.
§  10.
Upoważnia się Ministra Finansów do rozciągnięcia obowiązku bezpośredniego rozliczania się z budżetem terenowym na zakłady, co do których obowiązek rozliczeń z budżetem ciąży na przedsiębiorstwach wielozakładowych.

Rozdział  3.

Sprawozdawczość i kontrola.

§  11.
1.
Przedsiębiorstwa obowiązane są w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia ich planów finansowych przedkładać właściwym organom finansowym zestawienia planowanych dla każdej jednostki gospodarczej na dany rok (z podziałem na kwartały):
1)
nadwyżek własnych środków obrotowych;
2)
dotacji na pokrycie niedoborów własnych środków obrotowych.
2.
Właściwymi organami finansowymi, o których mowa w ust. 1, są wydziały (oddziały, referaty) finansowe prezydiów wojewódzkich (m. st. Warszawy i m. Łodzi), powiatowych, miejskich lub gminnych rad narodowych, których budżetem przedsiębiorstwo jest objęte.
§  12.
1.
Przedsiębiorstwa obowiązane są przedkładać organom finansowym, wymienionym w § 11, sprawozdania odnoszące się do rozliczeń ze środków obrotowych, a zawierające dane cyfrowe:
1)
dokonanych wpłat nadwyżek własnych środków obrotowych na rachunek dochodów budżetowych;
2)
wypłaconych im dotacji na pokrycie planowych niedoborów własnych środków obrotowych;
3)
zaciągniętych kredytów normatywnych na sfinansowanie niedoborów własnych środków obrotowych (§ 9)

- wraz z uzasadnieniem odchyleń od planu w odniesieniu do pkt 1 i 2.

2.
Sprawozdania powinny być przedkładane:
1)
za każdy kwartał - w terminie 15 dni po upływie kwartału;
2)
za rok sprawozdawczy - do dnia 25 stycznia roku następnego.
3.
Wzory sprawozdań kwartalnych i rocznych ustali Minister Finansów w odrębnej instrukcji.
§  13.
Odpisy zestawień i sprawozdań, o których mowa w §§ 11 i 12, powinny być przedkładane w tych samych terminach wydziałom finansowym prezydiów wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi), o ile wymienione materiały nie są im już przedkładane jako organom finansowym, właściwym w rozumieniu § 11.
§  14.
1.
Organa finansowe (§ 11) oraz banki finansujące obowiązane są kontrolować, czy dokonane przelewy nadwyżek własnych środków obrotowych obliczone są prawidłowo i zgodnie z niniejszą uchwałą.
2.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości organ finansowy w porozumieniu z bankiem finansującym lub na wniosek banku finansującego sporządza właściwe obliczenie nadwyżki własnych środków obrotowych i wzywa do dokonania odpowiedniego przelewu lub zawiadamia o wysokości nadpłaty.
3.
Przelew nadwyżki własnych środków obrotowych, o którym mowa w ust. 2, powinien być dokonany w ciągu 7 dni od daty doręczenia wezwania organu finansowego.
4.
Przepisy ust. 1, 2 i 3 stosuje się odpowiednio do kontroli prawidłowości udzielanych dotacji na pokrycie niedoborów własnych środków obrotowych.
§  15.
Minister Finansów w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustali sposób rozstrzygania sporów, wynikłych między organami finansowymi a przedsiębiorstwami na tle prawidłowości obliczeń nadwyżek własnych środków obrotowych i dotacji na pokrycie niedoborów własnych środków obrotowych.

Rozdział  4.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  16.
W zakresie unormowanym niniejszą uchwałą nie mają zastosowania przepisy uchwały Rady Ministrów z dnia 6 września 1950 r. w sprawie zasad organizacji finansowej i systemu finansowego państwowych przedsiębiorstw podlegających władzom terenowym (Monitor Polski Nr A-102, poz. 1284).
§  17.
Z chwilą utworzenia branżowych zarządów przemysłu państwowego, o których mowa w § 12 uchwały Nr 76 Prezydium Rządu z dnia 3 lutego 1951 r. w sprawie organizacji państwowego przemysłu terenowego (Monitor Polski Nr A-13, poz. 181), zarządy te należy traktować jako jednostki centralne w rozumieniu uchwały Nr 99 Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1951 r. w sprawie rozliczeń przedsiębiorstw państwowych z budżetem centralnym z tytułu środków obrotowych (Monitor Polski Nr A-17, poz. 226), które mają obowiązek rozliczania się ze środków obrotowych z budżetem centralnym.
§  18.
Wykonanie uchwały porucza się Ministrowi Finansów.
§  19.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1951 r. z tym, że terminy wpłat i wypłat, przewidziane w uchwale, a przypadające na miesiące styczeń - marzec 1951 r., przesuwa się na dzień 15 maja 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-39.469

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Rozliczenia terenowych przedsiębiorstw państwowych z tytułu środków obrotowych z budżetami terenowymi.
Data aktu: 28/04/1951
Data ogłoszenia: 14/05/1951
Data wejścia w życie: 01/01/1951, 14/05/1951